Aarde & Klimaat | Kennislink

Nieuws & Achtergrond

Het zwarte, opwarmende gevaar

Achtergrond · Zwarte vloeibare/vaste deeltjes in de atmosfeer, onder meer afkomstig van het verstoken van fossiele brandstoffen, warmen de aarde op door hun absorberende werking. Een terugdringing zou niet alleen de opwarming van de aarde tegengaan, maar is ook goed voor de volksgezondheid. Meer »

Dinosauriërs groeven naar zoogdieren

27 jul 2010 · Nieuws · Dino’s renden niet alleen in een noodvaart achter hun prooi aan. Sporen van gravende zoogdieren én dinosaurussen in Utah vertellen dat dino’s naar hun prooi groeven.

Goud, Goudertsen en Goudwinning

Achtergrond · Wie wil er nu geen berg goud hebben? Goud is niet alleen mooi en duur, maar heeft ook een rol in de wereldeconomie. De winning ervan is een tijdrovend en kostbaar proces, en niet altijd even milieuvriendelijk.

Diamanten makkelijker te vinden

18 jul 2010 · Nieuws · Diamanten komen voor in stollingsgesteentes van kimberliet. Wetenschappers denken nu dat het voorkomen van kimberliet op het aardoppervlak afhangt van twee zones diep in de aardmantel.

Noord-Europa eerder bewoond door oermens

15 jul 2010 · Nieuws · Wetenschappers hebben een megaontdekking gedaan in Groot-Brittannië. Vuurstenen artefacten zijn mogelijk bijna één miljoen jaar oud. Het klimaat en de flora was te vergelijken met het huidige zuiden van Scandinavië.

Samenspel aardbeving, -verschuiving en rivier

30 jun 2010 · Nieuws · Een flink schuddende aarde is een ramp voor de mens: zie bijvoorbeeld Haïti. Minder bekend is dat landverschuivingen en opgeheven stukken land een spectaculair effect hebben op rivieren.

Stranddag of weeralarm, het KNMI rekent uit

Achtergrond · ‘Het hogedrukgebied verplaatst zich morgen verder naar het zuiden… We krijgen te maken met zware hagel- en onweersbuien.’ De weerberichten, je ziet of hoort ze dagelijks. Achter de voorspellingen gaat een wereld van wiskunde schuil. Tilly Driesenaar vertelt over de complexe rekenmodellen die het KNMI gebruikt.

Conclusies klimaatverandering overeind

5 jul 2010 · Nieuws · Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft geen fouten gevonden die de hoofdconclusies van het wetenschappelijke VN-klimaatpanel IPCC uit 2007 over de mogelijke toekomstige regionale gevolgen van klimaatverandering ondergraven. Wel is de onderbouwing van conclusies in sommige gevallen onvoldoende helder.

Enorme fossiele roofpotvis ontdekt

2 jul 2010 · Nieuws · Rotterdamse wetenschappers zijn betrokken bij de vondst van een enorme fossiele roofpotvis in Peru. Het dier leefde zo’n twaalf tot dertien miljoen jaar geleden en voedde zich waarschijnlijk met baleinwalvissen.

Gletsjers als thermometers uit het verleden

Achtergrond · De laatste 150 jaar trekken de meeste gletsjers zich terug. Wetenschappers gebruiken ze dus als thermometers. Hoe werkt dat nu precies? Waarom kan niet elke gletsjer gebruikt worden?

Op speurtocht onder de grond en de zee

Achtergrond · Wie Nederland maar een plat en saai land vindt, moet maar eens met Fons ten Kroode praten. Onder onze vlakke bodem gaat een boeiend landschap schuil. Ook op andere plekken in de wereld brengt Ten Kroodes onderzoeksgroep bij Shell de interessantste ondergrondse topografieën in kaart.

Bittere kou in de Jonge Dryas

Achtergrond · Rond 12.900 jaar geleden werd het ineens kouder voor 1400 jaar in de Noord-Atlantische regio. Waarom is al decennialang de grote vraag. Wetenschappers blijven bakkeleien.

Vorming ravijn kan supersnel

20 jun 2010 · Nieuws · In 2002 ontstond in 3 dagen een spectaculair ravijn van maximaal 12 m diep door snelstromend water in een vallei in Texas. Wat vertelt dit ravijn over de vorming van andere, veel grotere ravijnen?

Zoete vloed zorgde voor kou

16 jun 2010 · Nieuws · De (gedeeltelijke) leegloop van meren kan niet alleen zorgen voor een vloed in de omgeving, maar ook voor een koude periode op een deel van de aarde. Dit gebeurde 9300 jaar geleden toen een Noord-Amerikaans meer deels leegliep.

Voedselprobleem deel Azië in toekomst

16 jun 2010 · Nieuws · De grote Aziatische rivieren de Brahmaputra en de Indus zijn erg afhankelijk van smeltwater. Omdat het smeltwater in deze rivieren zal afnemen, zullen rond 2050 zestig miljoen Aziaten minder water kunnen gebruiken om hun bouwland te irrigeren.

Zinkgat of pijp in Guatemala stad?

6 jun 2010 · Nieuws · Een week geleden vormde zich in luttele seconden een enorm gat in Guatemala stad. Een compleet gebouw verdween in de diepte. Hoe vormde dit gat zich? En is het nu een pijp of een zinkgat?

WK Voetbal 2010: weer en klimaat

Achtergrond · Het Nederlands elftal gaat voor haar eerste wereldtitel in Zuid-Afrika deze zomer. Het weer en het klimaat kunnen een belangrijke rol spelen gedurende de wedstrijden. Maar hoe zijn het weer en klimaat in Zuid-Afrika eigenlijk?

Levende fossielen!

Achtergrond · Misschien heb je iemand zijn/haar docent wel eens een levend fossiel horen noemen. Die uitdrukking komt uit de paleontologie. Wat zijn levende fossielen en wat vertellen ze ons?

Megavloeden in Alaska

Achtergrond · Het afsmelten van het ijs op het Noord-Amerikaanse continent zorgde lang niet altijd voor het langzaam wegstromen van zoetwater naar de oceaan. Onderzoek laat zien dat er ten minste drie megavloeden over Alaska stroomden. Dit verhaal begon met een visje. Een vulkaan speelt de hoofdrol in een andere megavloed.

De Dmanisi-schedel uit Georgië

Achtergrond · In de jaren negentig kwamen kaken en schedels tevoorschijn in Georgië. Om welke mensensoort het gaat is al geruime tijd punt van discussie. John de Vos denkt dat het een variant van Homo erectus is.

Waddengebied: verleden en toekomst

Achtergrond · De aardlagen diep in de ondergrond van de Waddenzee vertellen een heel ander verhaal dan de Waddenzee zelf, die pas in de laatste 8000 jaar ontstond toen de zeespiegel steeg. Door klimaatverandering verandert het Waddengebied nu al. De vraag is of het gebied nog zal bestaan over duizend jaar…

Specials

Op Mosasaurusjacht in Angola

mosa NHMM

Mosasaurussen zijn uitgestorven reptielen die de zeeën in het Late Krijt onveilig maakten. Fossielen van deze rovers, die tot 17(!) meter lang konden worden, zijn onder meer aangetroffen in Zuid-Limburg. Begin juli graaft Anne Schulp van het Natuurhistorisch Museum Maastricht mosasaurussen op in het Afrikaanse Angola. Speciaal voor Kennislink houdt hij een blog bij. Laatste update: 21 juli

Lees het blog

Gastcolumn: Statistiek en paleoklimaatstudies

gastcolumn_nb_thumb

Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over de wetenschap achter een gebeurtenis in de maatschappij of uit ons dagelijks leven. Deze week paleoklimaatwetenschapper Henk Brinkhuis over de zin en onzin van statistiek in klimaatwetenschappen.

Lees hier de gastcolumn van Henk Brinkhuis

‘Dode’ wateren in de oceaan

Afbeelding: © NASA

In bodemwater van oceanen vlakbij dichtbevolkte gebieden is vaak weinig zuurstof te vinden. Van bodemleven is dan ook geen tot nauwelijks sprake in deze ‘dode’ wateren. Het aantal dode wateren is sterk gerezen in de afgelopen decennia. De reden? Water met daarin opgelost kunstmest komt in de oceaan terecht waardoor een algenbloei ontstaat. De algen sterven af en zakken naar de bodem, waar microben zich aan de resten tegoed doen. Hierdoor daalt de zuurstofconcentratie scherp.

Eerdere foto's uit 2010

Aardwetenschappen studeren?

Zit je in de laatste fase van de middelbare school en wil je verder studeren? Dan is Aardwetenschappen een goede keuze. Aardwetenschappen is een studie met veel verschillende richtingen én internationaal georienteerd. In Nederland zijn er vier universiteiten die een bachelor Aardwetenschappen aanbieden. Dat zijn (in alfabetische volgorde): Technische Universiteit Delft, Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam.

Recente tsunami’s

Bekijk de tsunami’s en tsunamiwaarschuwingen van de afgelopen 10 dagen.

Link

Actieve vulkanen

Welke vulkanen waren actief in de afgelopen week? Klik op de link en bekijk de wereldkaart. Door op de pinnetjes te klikken kunt u verder info opvragen over de eruptie.

Link

Recente aardbevingen

Wil je weten of en waar aardbevingen de grond deden schudden in de afgelopen 24 uur? Of de laatste week, maand of jaar? Klik dan op deze link en krijg een overzicht.

Link

Musea in Nederland en België

Een overzicht van de bekendste musea in Nederland en België met een aardwetenschappelijk getinte collectie.

Link

Agenda

tentoonstelling Maya 2012

9 oktober 200922 augustus 2010

Museum Volkenkunde, Steenstraat 1, 2300 AE Leiden

Bezoekers van de familietentoonstelling 'Maya 2012' kunnen zelf in de voetsporen van ontdekkingsreizigers treden om de geheimen van de eeuwenoude Mayacultuur te ontrafelen. Meer…

tentoonstelling Tropisch Nederland

22 mei 201029 augustus 2010

Teylers Museum, Spaarne 16, 2011 CH Haarlem

Hoe warm moet het in Nederland worden om de olifant en aap weer terug te krijgen? De tentoonstelling Tropisch Nederland in Teylers Museum (Haarlem) laat dit zien. Meer…