Nieuws & Achtergrond
Wat vooraf ging aan de megauitbarsting
3 februari 2012
·
Nieuws
·
De uitbarsting van de Santorini van 1600 BC in de Egeïsche Zee (Griekenland) leidde de val van de Minoïsche beschaving in. Zulke enorme uitbarstingen komen zeer zelden voor. Daarom weten we nauwelijks wat er gebeurt bij deze vulkanen voor de uitbarsting, en ook niet hoe lang van te voren er voortekenen zullen zijn. Daar is nu verandering in gekomen door nieuw onderzoek.
Meer »
Drijvende krachten
31 jan 2012
·
Nieuws
·
Welke kracht beweegt de Euraziatische plaat waarop wij leven over de aardbol? Met name stroming van de mantel, ontdekte Karin Warners-Ruckstuhl, hoewel het geduw van onze buren ook een flinke invloed heeft op de koers. Op 24 februari verdedigt ze haar proefschrift over de drijvende krachten achter plaatbewegingen.
Koraalriffen binnen de poolcirkel
Achtergrond
·
Als we aan koraalriffen denken, zien we een ondiepe, tropisch warme oceaanbodem voor ons met veelkleurige koralen en veel vissen. Toch? Echter, de meerderheid van de koralen leeft verrassend genoeg op meer dan 50 m diepte in koude wateren. Wat weten we over deze koralen? Waarin verschillen ze van tropische koralen? Zijn ze net als hun tropische verwanten ook in gevaar?
Archaeopterix zo zwart als een kraai?
27 jan 2012
·
Nieuws
·
Kijken we naar Jurassic Park, dan heeft iedere dino een kleur. We weten echter niet welke kleur uitgestorven dieren hadden. Althans, meestal, want de laatste jaren zijn wetenschappers hard op weg om veel fossielen een kleurtje te geven. Hoe zit het met de kleur van bekendste oervogel, de Archaeopterix?
Wiskunde brengt woestijnvorming in kaart
30 jan 2012
·
Nieuws
·
Vorige week promoveerde Sjors van der Stelt aan de universiteit van Amsterdam. Hij deed onderzoek naar de wiskundige modellering van woestijnvorming. Uit zijn model wordt onder meer duidelijk waarom er gaten ontstaan in met grasmatten beplante woestijnen, iets wat interessant kan zijn voor onder andere ecologen.
Een bult zoet water op de Noordelijke IJszee
24 jan 2012
·
Nieuws
·
Op de Noordelijke IJszee bevindt zich een enorme bult zoet water. Deze is in de periode van 2002 tot 2010 ongeveer 15 cm hoger geworden, blijkt uit satellietmetingen. Mocht de wind gaan draaien en dit ijskoude water de Atlantische Oceaan in stromen, dan zou het in Europa wel eens lekker fris kunnen worden ..
Mysterie voorkomen diamanten opgelost
24 jan 2012 · Nieuws · Diamanten vormen op honderden kilometers diepte. Daar kunnen we natuurlijk niet bij. Gelukkig stijgen de diamanten met magma mee naar het aardoppervlak. Hoe dat kan?
Hoe redden we levens, voedsel en klimaat?
19 jan 2012 · Nieuws · We kennen allemaal CO2 als mogelijke grote veroorzaker van de opwarming van de aarde, maar methaan en zwarte deeltjes in de atmosfeer doen ook mee. Bovendien veroorzaken ze luchtvervuiling. De beperking van uitstoot levert niet alleen geld op…
Nederlandse laboratoria naar Antarctica
17 jan 2012 · Nieuws · Nederland heeft in 2013 eigen laboratoria op Antarctica. Het onderzoek in de laboratoria zal zich richten op klimaatverandering, glaciologie, mariene ecologie en oceanografie.
Het stenen vlot
Achtergrond · Het Iberische Schiereiland en de omliggende zee en oceaan vormen een geologische puzzel die aardwetenschappers al tijden bezighoudt. Hoe vormde het schiereiland zich, en wat gaat er gebeuren in de toekomst? En hoe zit het met aardbevingen en vulkanen?
In de greep van de sabeltandkat
10 jan 2012 · Nieuws · De enorme hoektanden springen meteen in het oog. Toch zijn deze tanden niet het wapen waarmee sabeltandkatten een prooi overmeesterden. Wat gebruikte de sabeltandkat dan wel?
Leonardo da Vinci: een echte alleskunner
Achtergrond · Van over de hele wereld komen mensen op dit moment naar Londen om schilderijen van de wereldberoemde Renaissancekunstenaar Leonardo Da Vinci te zien. De tentoonstelling in de National Gallery is al maanden uitverkocht. Maar Leonardo deed veel meer dan schilderen alleen. Hij belichaamde het Renaissance-ideaal van de ‘homo universalis’; een wetenschappelijke alleskunner.
Mars is de aarde niet
Achtergrond
·
De aanwezigheid van geulen in hellingen op Mars, te zien op satellietbeelden van het Marsoppervlak, leken tot voor kort op de aanwezigheid van stromend water te duiden. Nieuw onderzoek wijst echter uit dat dit niet het geval hoeft te zijn.
Lopende longvis geeft geheim evolutie prijs
31 dec 2011 · Nieuws · In het Devoon ontstonden amfibieën uit vissen; steeds meer overgangsfossielen duiken op. Hoe de evolutie van vis naar amfibie precies ging is nog onzeker. Een lopende Afrikaanse longvis steekt echter de helpende hand – of vin – toe.
De kolibrie, het hoogtepunt van evolutie
Achtergrond · Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over de wetenschap. Deze week vertelt paleontoloog Jelle Reumer over de stamboom van het leven.
Een nieuwe geologische tijdsperiode?
Achtergrond · Olie in de rivier, smog en een rijzende koolstofdioxide concentratie in de atmosfeer. Zomaar enkele voorbeeld hoe de mens haar leefomgeving beïnvloedt. Is het tijd om een nieuw tijdvak naar ons zelf te noemen?
Wereldwijde stikstofkringloop op z’n kop
23 dec 2011 · Nieuws · Stikstof is een beperkende factor in de groei van veel planten en dieren. De mens helpt echter een handje door steeds meer stikstof vrij te maken door bijvoorbeeld de verbranding van fossiele brandstoffen en door kunstmest toe te voegen aan de bodems. Hoe groot is het effect?
Dino sloeg mineralen op in ‘botten’ in huid
18 dec 2011 · Nieuws · Hoe overleefden dino’s perioden van grote droogte en voedseltekort in een semi-aride klimaat? Nieuw onderzoek vertelt dat een soort ‘holle botten’ in de huid van volwassen individuen van Rapetosaurus daarbij een cruciale rol speelden.
Toename stress bedreigt planten
16 dec 2011
·
Nieuws
·
Het weer wordt steeds grilliger als gevolg van klimaatverandering. Hierdoor nemen zowel droge als natte extremen toe. Juist plantensoorten die nu al bedreigd worden, kunnen hier slecht tegen. Hun stress neemt toe…
De schaarste te lijf
Achtergrond · Naar verwachting zal de wereldbevolking in 2050 uit 9 miljard mensen bestaan. Dat zijn 9 miljard monden die gevoed moeten worden. Maar hoe? Kennislink zette vijf ideeën voor u op een rijtje…
Waarom verzakte winkelcentrum ´t Loon?
Achtergrond
·
Op 1 december 2011 werd winkelcentrum ´t Loon in Heerlen voor onbepaalde tijd gesloten wegens instortingsgevaar. De bodem onder het winkelcentrum bleek omlaag te zakken. Hoe kon dat gebeuren?
Dino’s duiken dankzij buikveren
Achtergrond · Bij het duiken ervaart de fuut weinig weerstand van het water. Duiken wordt hem namelijk gemakkelijker gemaakt door specifieke veren. Dezelfde type veren komen ook voor in barnsteen uit Canada…
Zelfstandig op zee
9 dec 2011
·
Nieuws
·
Met z’n vieren leggen ze meer dan veertigduizend kilometer af in driehonderd dagen. Onderweg verzamelen ze gegevens over het water en het weer. De Wave Gliders zijn speciaal ontwikkeld om de oceaan te onderzoeken als nooit te tevoren en binnenkort varen ze van Hawaï naar Japan en Australië.
Specials
Het jongste eiland op aarde
Afbeelding: © NASA Earth Observatory
Onze jongste! Geboren rond 23 december, in de Rode Zee net buiten de westkust van Jemen, en op 15 januari op de foto gezet. Omdat de Rode Zee uitrekt kan heet materiaal uit de diepe aarde makkelijk omhoog komen, waardoor vulkanen ontstaan.
Tweets van de Geopersdienst
De Geopersdienst.nl helpt redacties te informeren over geowetenschappen en geotechniek. De Geopersdienst.nl levert nieuws, achtergronden, persevenementen en experts. Iets te melden of te vragen? Stuur een tweet naar @geopersdienst.
Bezoek ook eens de facebookpagina van de Geopersdienst
Verloren Darwin-fossielen gevonden
Afbeelding: © Royal Holloway, University of London, Kevin D’Souza Ho
De Britse paleontoloog Howard Falcon-Lang van de Royal Holloway Universiteit van Londen heeft een gigantische ontdekking gedaan. In de krochten van de Britse Geologische Dienst vond hij slijpplaatjes met fossielen verzameld door onder meer Charles Darwin. Na 165 jaar verloren te zijn, zijn ze nu terecht en online te bekijken.
Uitslag poll Antropoceen
Moeten we het Antropoceen, een geologische periode naar onszelf vernoemd, officieel invoeren of niet? Naar aanleiding van een achtergrondartikel op Kennislink, besloot Kennislink de lezers én geowetenschappers van de Universiteit Utrecht, Vrije Universiteit Amsterdam, Universiteit van Amsterdam en de Technische Universiteit Delft te vragen naar hun mening. De wetenschappers en Kennislinklezers hadden de kans om te reageren tussen 22 december 2011 en 13 januari 2012.
Wat blijkt? De mening van wetenschappers en Kennislinklezers komt redelijk overeen. Een kleine meerderheid zegt ja, maar ook een gedeelte zegt nee. De beslissing is nog niet genomen in de wetenschappelijke wereld. Deze poll laat mogelijk zien dat er nog een langdurige discussie gaat volgen in de wetenschap.
Weblog JOIDES Resolution
Afbeelding: © Universiteit Utrecht
Een kijkje in het verleden nemen met behulp van stukken zeebodem – dat is kort gezegd het doel van de geologen aan boord van boorschip JOIDES Resolution. Voor de kust van Spanje en Portugal zetten ze twee maanden lang boringen om aan het sediment te kunnen aflezen hoe het klimaat de afgelopen miljoenen jaren fluctueerde en hoe de uitstroom van de Middellandse Zee veranderde. Opvarende Luc Lourens, professor aan de Universiteit Utrecht, houdt een blog bij.
Aardwetenschappen studeren?
Zit je in de laatste fase van de middelbare school en wil je verder studeren? Dan is Aardwetenschappen een goede keuze. Aardwetenschappen is een studie met veel verschillende richtingen én internationaal georienteerd. In Nederland zijn er drie universiteiten die een bachelor Aardwetenschappen aanbieden. Dat zijn (in alfabetische volgorde): Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam. De Technische Universiteit Delft biedt de bachelor Technische Aardwetenschappen aan en Wageningen Universiteit heeft de bacheloropleiding Bodem, Water, Atmosfeer.
Actieve vulkanen
Welke vulkanen waren actief in de afgelopen week? Klik op de link en bekijk de wereldkaart. Door op de pinnetjes te klikken kunt u verder info opvragen over de eruptie.
Recente aardbevingen
Wil je weten of en waar aardbevingen de grond deden schudden in de afgelopen 24 uur? Of de laatste week, maand of jaar? Klik dan op deze link en krijg een overzicht.
Musea in Nederland en België
Een overzicht van de bekendste musea in Nederland en België met een aardwetenschappelijk getinte collectie.
Agenda
lezing Wadblikavond met filmmaker Van Eijk
maandag, 6 februari 201220:0022:00
Filmhuis Leeuwarden, Ruiterskwartier 6, 8911 BP Leeuwarden
Tijdens Wadblik zal Manfred van Eijk specifiek ingaan op twee thema’s uit de documentaire: de strijd tegen het water en het Duitse en Deense waddengebied. Meer…
lezing Boren in de diepvrieskou van Antarctica
zondag, 5 februari 201213:0014:00
Naturalis (Cinema), Darwinweg 2, 2333 CR, Leiden
Peter Bijl heeft deelgenomen aan een expeditie naar de Antarctische kustgebieden. Op zoek naar oude bodemlagen die vertellen klimaatverandering in het verleden. Meer…
lezing Het Antropoceen
zondag, 20 maart 201119:3021:00
Cultuurmuseum "Twentse Welle", Het Rozendaal 11, 7523XG Enschede
De NGV, afdeling Twente organiseert een lezing met een Nobelprijswinnaar als spreker: Paul Crutzen vertelt over het Antropoceen, een nog informeel tijdvak in de aardse geschiedenis waarin de mens de aarde sterk beinvloedt. Meer…
Dossiers
Partners
Deltares
Stichting Kennisontwikkeling Kennisoverdracht Bodem
Centrum voor Ondergronds Bouwen
Universiteit Utrecht, faculteit Geowetenschappen
TU Delft, Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen
Vrije Universiteit, faculteit der Aard- & Levenswetenschappen
Wageningen University
Geo-Impuls
Aarde.nu
Centrum voor Geocommunicatie
Werkgroep voor Tertiaire en Kwartaire Geologie
Nederlandse Geologische Vereniging
Stichting Geologische Aktiviteiten
Fossiel.net
Geoloog.net- Geologie van Nederland
Werkgroep Pleistocene Zoogdieren