kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Publicaties op kennislink.nl

1. Dunnere gletsjers op Groenland

   dinsdag, 6 oktober 2009 · Nieuws

   De zeespiegel stijgt almaar. Laaggelegen landen moeten daarom vrezen. Nieuwe satellietwaarnemingen geven een beter beeld van de plaats van exacte smelt. Vooral de gletsjers aan de randen van Groenland worden snel dunner. Het centrum lijkt echter dikker te worden. Op Antarctica worden sommige gletsjers dunner, maar worden vele delen van de ijskap juist dikker.

   Auteur: Adiël Klompmaker

2. Voorouder T-rex in miniatuurformaat

   vrijdag, 25 september 2009 · Nieuws

   Nieuw onderzoek laat de evolutie van tyrannosaurussen op haar grondvesten trillen. Een bijzondere ontdekking in China levert een erg kleine “T-rex” op. Raptorex is 55 miljoen jaar ouder en honderd maal lichter dan T-rex, maar verder bijna een kopie. Volgens wetenschappers telt de evolutie van tyrannosaurussen nu drie stappen: 1) aanpassingen in de kaak, 2) o. a. aanpassingen aan de schedel en voorpoten en 3) enorme groei. Raptorex kenmerkt het begin van fase 3.

   Auteur: Adiël Klompmaker

3. Zoek en vind een (pre)historische tsunami

   dinsdag, 22 september 2009 · Achtergrond

   Hoe vind je een tsunami nadat de golven zich al dagenlang, eeuwenlang of al duizenden jaren teruggetrokken hebben? Dat is de kernvraag die tsunami-deskundigen zich jarenlang hebben gesteld. Het antwoord ligt zowel in de grond (zandlaagjes en microfossielen) als op de aarde zelf (reuzenstenen en vele karakteristieke erosievormen) verborgen.

   Auteur: Adiël Klompmaker

4. Jojo-effect zuurstofconcentratie op vroege aarde

   dinsdag, 15 september 2009 · Nieuws

   Het exacte verloop van de zuurstofconcentratie tijdens de vroege aarde is nog onduidelijk. Bekend waren al twee grote sprongen rond 2,4 en 0,75 miljard jaar geleden. Nu toont nieuw onderzoek aan dat de zuurstofconcentratie mogelijk al vanaf 2,8 miljard jaar geleden licht steeg. Bovendien was er een flinke dip rond 1,9 miljard jaar geleden.

   Auteur: Adiël Klompmaker

5. Stabiele CO2 opslag mogelijk in Nederland

   vrijdag, 11 september 2009 · Nieuws

   Opslag van CO₂ in de ondergrond is volgens velen de methode om de uitstoot van CO₂ terug te dringen. De opslag moet daarvoor wel stabiel zijn. Eén lekje en alles is voor niets. Promovenda Suzanne Hangx onderzocht de stabiliteit bij CO₂ injectie in een zandsteen met anhydriet (gips zonder water) als afdekkende laag. Haar conclusie? Injectie is geen probleem. Daarmee staat de deur open voor opslag van CO₂ in Nederland, want in ons land komen deze gesteenten voor in de ondergrond.

   Auteur: Adiël Klompmaker

6. Lachgas: nieuw gevaar voor de ozonlaag

   donderdag, 10 september 2009 · Achtergrond

   De maatregelen na het Montreal Protocol in 1987 zorgden voor het aan banden leggen van de ozonafbrekende gassen. De stijging van de chloorfluorkoolwaterstoffen (cfk’s) in de atmosfeer stopte of daalde zelfs licht. Het Protocol nam lachgas (N₂O) niet mee; hierdoor bleef de concentratie stijgen. Inmiddels is lachgas het meest uitgestoten ozonafbrekend gas. Daarnaast is lachgas inmiddels ook het derde broeikasgas geworden na koolstofdioxide en methaan. Er is nu dus een dubbel argument om ook de uitstoot van lachgas aan te pakken.

   Auteur: Adiël Klompmaker

7. NL Geo: een boek over geo-innovatie

   donderdag, 3 september 2009 · Nieuws

   Vandaag, 3 september, komt een boek over geo-informatie in Nederland uit. Onderwerpen zijn duurzaamheid, veiligheid, wijs(heid), mobiel en gezondheid.

   Auteur: Adiël Klompmaker

8. Erosie rivier gelijk aan gletsjer

   dinsdag, 25 augustus 2009 · Nieuws

   Erosie maakt het landschap een kopje kleiner. Wetenschappers becijferden dat gletsjers daar zeer bedreven in waren. Nu blijkt dat rivieren net zo snel eroderen. Op langere tijdsschaal neemt de erosiesnelheid van gletsjers zelfs dramatisch af. Een laatste resultaat van het onderzoek van Koppes en Montgomery is dat ook mensen flinke erosie veroorzaken.

   Auteur: Adiël Klompmaker

9. Landing van vliegende dino gevonden

   zondag, 23 augustus 2009 · Nieuws

   Hoe vliegende dino’s (pterosauriërs) landden was tot op heden een raadsel. Dit is nu opgelost door de vondst van een heus landingsspoor in zuidwest Frankrijk. Honderdvijftig miljoen jaar geleden landde het dier op twee poten, toen een paar hupjes en vervolgens naar de looppas. Dit lijkt op de manier van veel huidige vogels.

   Auteur: Adiël Klompmaker

10. Gletsjers bepalen hoogte gebergte

    donderdag, 13 augustus 2009 · Nieuws

    Bergen hebben een enorme invloed op het regionale en het wereldklimaat. Hun invloed (door onder meer hoogte) is niet onbeperkt. Nieuw onderzoek laat zien dat de sneeuwgrens de hoogte bepaalt. Boven de sneeuwgrens vindt namelijk snelle erosie plaats, waardoor de bergen niet eindeloos blijven groeien. De sneeuwgrens hangt weer af van het klimaat en de breedtegraad, waardoor er verschillen in de tijd zijn, maar ook van plaats tot plaats.

    Auteur: Adiël Klompmaker

11. Oceaanleven belangrijke mixer van water

    vrijdag, 7 augustus 2009 · Nieuws

    Nieuw onderzoek laat het gelijk van Charles Darwin, de kleinzoon van de grondlegger van de evolutietheorie, zien. Hij beweerde dat zeeleven het oceaanwater mixt. Een Amerikaanse onderzoek toont dit aan voor kreeftachtigen en kwallen. De organismen nemen water mee op hun tocht naar boven en onder. Dit effect is nog niet meegenomen in klimaatmodellen, maar is wel van belang omdat de oceaan een groot vat met koolstof is.

    Auteur: Adiël Klompmaker

12. Meteorieten roeiden megafauna Noord-Amerika uit

    donderdag, 23 juli 2009 · Nieuws

    De oorzaak van het uitsterven van de megafauna in Noord-Amerika was lang onderwerp van debat. De jagende mens en abrupte klimaatverandering waren de populairste theorieën. Sinds een paar jaar is er eentje bij: inslaande meteorieten. Het bewijs hiervoor neemt toe. Piepkleine diamantjes, roet en koolstofbolletjes vertellen het verhaal in een nieuw onderzoek.

    Auteur: Adiël Klompmaker

13. Oudste bewijs grote afkoeling gevonden

    donderdag, 16 juli 2009 · Nieuws

    Global warming is hot. Toch is het nog relatief koud op aarde. In het Eoceen (56-34 miljoen jaar geleden) was het veel warmer. Dat was ook de periode toen de aarde langzaamaan ging afkoelen. De eerste bewijzen zijn daarvoor letterlijk naar boven gehaald in het Noordpoolgebied. Boorkernen genomen in 2004 laten zien dat zeeijs daar al 47,5 miljoen jaar geleden vormde. Eerder dan gedacht.

    Auteur: Adiël Klompmaker

14. Zeeijs op Noordpool tijdens warme Krijt

    vrijdag, 10 juli 2009 · Nieuws

    Klimaatonderzoek aan de Noordpool is hot. Grote vraag is hoe snel het ijs zal smelten als de aarde verder opwarmt. Nieuw onderzoek aan boorkernen uit het Noordpoolgebied laat zien dat het 70 miljoen jaar geleden veel minder warm was dan aangenomen. In de winter was er zelfs zeeijs in deze veel warmere periode.

    Auteur: Adiël Klompmaker

15. Nederland: zeespiegel, bodemdaling en watermanagement

    maandag, 6 juli 2009 · Achtergrond

    Nederland en water: een eeuwenoud gevecht. Tijdens de overstromingen van 1953 in Zeeland en van de Maas in de jaren negentig won het water. Tijdelijk. In de periode erna en ertussen bouwde Nederland aan verdedigingswerken. Met de huidige zeespiegelstijging en de bodemdaling neemt het gevaar op een overstroming flink toe. Dit betekent niet alleen werk aan de winkel, maar ook economisch perspectief middels kennisexport.

    Auteur: Adiël Klompmaker