kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Publicaties op kennislink.nl

1. Veel, veler, veelst

   donderdag, 26 november 2009 · Achtergrond

   Het is een bekende valkuil voor eindredacties: het Amerikaanse en het wetenschappelijk-Engelse ‘trillion’ is bij ons een biljoen, en ‘billion’ is bij ons een miljard. Maar klassiek-Brits ‘trillion’ is nog steeds triljoen. Geen wonder dat dit voor verwarring zorgt en dat er fouten in de krant komen. In dit artikel geven we een paar hilarische voorbeelden uit de praktijk.

   Auteurs: Alex van den Brandhof en Matthijs Coster

2. Wiskunde met zijn allen

   donderdag, 12 november 2009 · Nieuws

   Het ‘Polymath Project’ heeft bewezen dat vele breinen gezamenlijk tot de oplossing van een moeilijk wiskundig vraagstuk kunnen komen. Initiatiefnemer van dit project is Timothy Gowers.

   Auteur: Alex van den Brandhof

3. SASTRA Ramanujanprijs voor 32-jarige vrouw

   vrijdag, 30 oktober 2009 · Nieuws

   De Duitse Kathrin Bringmann is dit jaar de winnaar van de SASTRA Ramanujanprijs, die op 22 december zal worden uitgereikt. Zij werkt als wiskundige aan de universiteit van Keulen (Duitsland) en de universiteit van Minnesota (VS).

   Auteur: Alex van den Brandhof

4. De Aha-Erlebnissen van Martin Gardner

   woensdag, 21 oktober 2009 · Nieuws

   Martin Gardner is ‘s werelds bekendste ’recreatief wiskundige’. Vandaag wordt hij 95 jaar. Dat wordt gevierd met de uitgave van een nieuw boek. In totaal schreef hij meer dan zeventig boeken, waarin wiskundige puzzels een centraal element vormen. Zijn favorieten zijn puzzels waarvan je plotseling, na lang nadenken, de oplossing ziet. Dat aha! moment kun je bij verschillende soorten puzzels hebben, maar het schept een speciaal genoegen als het inzicht wiskundig – en dus eeuwig, zoals Gardner het ziet – is.

   Auteur: Alex van den Brandhof

5. Israel Gelfand: beroemd om niet-beroemde wiskunde

   vrijdag, 16 oktober 2009 · Nieuws

   De Russische wiskundige Israel Gelfand overleed maandag 5 oktober op 96-jarige leeftijd. Hij deed onderzoek in vrijwel alle deelgebieden van de wiskunde, iets wat in deze tijd uniek mag worden genoemd. Zijn belangstelling ging niet alleen uit naar zuiver abstracte wiskunde. Ook heeft hij baanbrekend werk gedaan in de toegepaste wiskunde; zo legde hij de wiskundige fundamenten voor het maken van MRI-scans, waarmee artsen gedetailleerd in een lichaam kunnen kijken.

   Auteur: Alex van den Brandhof

6. Statistische fouten in psychologisch onderzoek

   donderdag, 1 oktober 2009 · Nieuws

   Als je heel kritisch kijkt, zitten er eigenlijk in elke publicatie over psychologisch onderzoek wel statistische fouten. Dat constateert de Groningse promovendus Rinke Hoekstra. Dat komt vooral door onwetendheid: de gemiddelde psycholoog heeft te weinig verstand van de manier waarop je statistische toetsen moet duiden en gebruiken. “De fouten zijn zo gewoon geworden, dat niemand ze meer ziet.”

   Auteurs: Alex van den Brandhof en Asha ten Broeke

7. Doorbraak congruente getallen

   donderdag, 24 september 2009 · Nieuws

   Wiskundigen hebben met behulp van computers de eerste biljoen (een één met twaalf nullen) gevallen van een eeuwenoud wiskundig probleem gevonden. Het gaat om zogeheten ‘congruente getallen’: gehele getallen die de oppervlakte kunnen zijn van rechthoekige driehoeken waarvan de lengtes van de drie zijden rationale getallen zijn. De doorbraak was mogelijk door nieuwe, slimme methoden om zeer grote getallen met elkaar te vermenigvuldigen. Denk hierbij aan getallen die uitgeschreven in een normaal handschrift een lengte hebben van de aarde tot de maan en weer terug.

   Auteur: Alex van den Brandhof

8. Stapelen met regelmatige veelvlakken

   zondag, 13 september 2009 · Nieuws

   Wiskundigen van de universiteit van Princeton hebben het wereldrecord tetraëders inpakken verbeterd. Het pakkingsprobleem is een variant op het eeuwenoude bolstapelingsprobleem van Kepler. Het zo simpel ogende probleem, dat niet meer lijkt dan een leuke puzzel voor in de vrije tijd, bevat diepe wiskundige inzichten en heeft praktische toepassingen, zoals het efficiënt opslaan van gegevens op een cd.

   Auteur: Alex van den Brandhof

9. P = NP? Dat is de vraag

   dinsdag, 11 augustus 2009 · Achtergrond

   Een van de zeven ‘millennium problems’ – wiskundige vraagstukken waarmee een miljoen dollar verdiend kan worden – is het ‘P versus NP probleem’. NP-problemen zijn grof gezegd ‘heel moeilijke problemen’. Een bijzondere klasse van NP-problemen heet ‘NP-volledig’. Voor deze problemen geldt dat als je kunt bewijzen dat één zo’n probleem een eenvoudige oplossing heeft, alle andere NP-problemen ook eenvoudig oplosbaar zijn. En als je voor eentje kunt bewijzen dat een makkelijke oplossing niet bestaat, geldt hetzelfde voor alle andere.

   Auteur: Alex van den Brandhof

10. Combinatorisch woordenraadsel opgelost

    vrijdag, 19 juni 2009 · Nieuws

    Wat is het verschil tussen rijst en couscous? Het antwoord: couscous is als woord veel interessanter, want de eerste vier en de laatste vier letters zijn hetzelfde. Dergelijke repeterende woorden staan centraal in het ‘vermoeden van Dejean’, een probleem uit de combinatoriek. Het gaat over de vraag in hoeverre het mogelijk is om repeterende woorden in een oneindige rij letters te vermijden. Deze theorie heeft zijn toepassingen in onder andere de datacompressie.

    Auteur: Alex van den Brandhof

11. Opnieuw succes voor GIMPS

    zondag, 14 juni 2009 · Nieuws

    In minder dan een jaar tijd is een nieuw reuzenpriemgetal gevonden. Het gaat om het meer dan twaalf miljoen cijfers tellende Mersenne-getal 2^42.643.801 – 1.

    Auteur: Alex van den Brandhof

12. Quasikristallen in de natuur

    donderdag, 11 juni 2009 · Nieuws

    Kristallen die in de natuur worden gevonden, bevatten meestal atomen die in een strikt symmetrisch patroon passen. In het Korjakskoje-gebergte in Rusland hebben kristallografen nu een type kristal gevonden, dat nooit eerder in de natuur werd aangetroffen. Dit zogeheten quasikristal werd tot nog toe enkel in het laboratorium gefabriceerd.

    Auteur: Alex van den Brandhof

13. Abelprijs 2009 voor abstracte meetkunde

    dinsdag, 19 mei 2009 · Nieuws

    De Abelprijs is de belangrijkste prijs in de wiskunde. Op 19 mei werd de prijs voor de zevende keer uitgereikt, ditmaal aan de meetkundige Mikhail Leonidovich Gromov.

    Auteur: Alex van den Brandhof

14. Topologisch raadsel opgelost

    donderdag, 7 mei 2009 · Nieuws

    Een team van drie wiskundigen uit de Verenigde Staten heeft een 45 jaar oud wiskundig probleem opgelost. Het betreft het ‘Kervaire Invariant Probleem’ uit de topologie, een tak van meetkunde waarbij ‘afstand’ een heel abstract begrip is.

    Auteur: Alex van den Brandhof

15. Een nieuw bewijs voor een eeuwenoude stelling

    maandag, 27 april 2009 · Achtergrond

    Er zijn verschillende manieren om te bewijzen dat er oneindig veel priemgetallen bestaan. De Canadees Idris Mercer publiceerde onlangs in de American Mathematical Monthly een nieuw bewijs.

    Auteur: Alex van den Brandhof