Op oudejaarsavond vindt een kleine gedeeltelijke maansverduistering plaats. Het verschijnsel is in heel Europa te zien.

Wie aan de VOC denkt, denkt aan onze koloniale geschiedenis. Meer dan driehonderd jaar lang maakte Nederland de dienst uit in Indië. Hoe kon een handjevol Hollanders eeuwenlang zo’n onmetelijk eilandenrijk onder de duim houden?

Hij droeg zijn haar in een lange, glanzend zwarte staart. Voor de Hollandse regenten reden om hem te bestempelen als een verwijfde Chinese piraat. Wat een vergissing! Kuo Hsing Ye, alias Coxinga, was een geduchte vrijheidsstrijder en een man van eer.

Op zaterdag 16 augustus vond een maansverduistering plaats boven Nederland. Tussen wolkenflarden door waste zien hoe de maan in de loop van de avond bijna volledig verdween in de schaduw van de aarde.

Op vrijdag 1 augustus vindt in Europa een zonsverduistering plaats. Vanuit de noordelijke poolstreken, een groot deel van Europa en bijna geheel Azië schuift de maan gedeeltelijk voor de zon. In een smalle strook van het uiterste noorden van Canada, over Groenland, door Rusland, Mongolië en China, wordt de zon compleet bedekt.

In de vroege nacht en ochtend van donderdag 21 februari 2008 vindt een totale maansverduistering plaats. Tussen 04.01 en 04.51 uur is de verduistering totaal en zal de maan een bloedrode kleur aannemen. Kennislink verzorgt samen met Europese sterrenwachten een live webcast van de verduistering.

In een radiologisch laboratorium in Petten heeft zich vorig jaar een ernstig nucleair incident voorgedaan, waarbij radioactief strontium is ontsnapt.

West-Europa schuift langzaam naar de Noordpool. Daar hoeft voorlopig niemand wakker van te liggen. De verwachting is echter dat noord- en zuidpool op den duur van plaats zullen verwisselen. En wat dat dan voor gevolgen zal hebben?

De beroemde Nederlandse grafisch kunstenaar Maurits Cornelis Escher (1898-1972) is aan de hemel geplaatst: de planetoïde 4444 draagt voortaan de naam Escher.

Niets is verraderlijker voor de scheepvaart dan een plotseling opdoemende ijsberg. Toch is er sinds de Titanic geen schip meer op een ijsberg gebotst. Dat zo’n ramp tot nog toe is uitgebleven, is voornamelijk te danken aan International Ice Patrol.

Vannacht is de Japanse maansonde Kaguya, ook wel bekend als SELENE (SELenological & ENgineering Explorer), gelanceerd. De satelliet reist in drie weken naar de maan en gaat daar de vorm en samenstelling van de maan in kaart brengen.

Om 09.07 uur Moskoutijd op 12 april 1961 schreeuwde Joeri Gagarin in zijn capsule: “Erop los!” en een seconde later was de eerste mens op weg naar de ruimte. Na een ruimtereis van nog geen twee uur keerde Sovjetheld nr. 11.175 behouden op aarde terug en kon hij aan een wat rustiger triomftocht door de wereld beginnen.

Hoe zou het zijn om boven de aarde te zweven met alleen maar lege ruimte om je heen? “Het eerste dat je voelt is kou,” herinnert zich Bruce McCandless II, de eerste astronaut die helemaal los in de ruimte hing.

Wie de maan controleert, controleert de aarde, was de visie van Amerikaanse generaals. Het heeft dan ook weinig gescheeld of de maan was omgetoverd tot een militaire basis, compleet met silo’s voor kernraketten. Tot verdriet van de militairen stak hun hoogste baas daar een stokje voor.

Niet Joeri Gagarin en Alan Shepard waren de pioniers van de bemande ruimtevaart. Die eer gaat naar Able, Laika, Hector, de chimponaut Ham en de honderden andere dieren die bij wijze van experiment omhoog werden geschoten. Als ze al levend terugkeerden op aarde, viel ze geen lintje of heldenwelkom ten deel.

De bekende veranderlijke ster Mira in het sterrenbeeld Walvis sleept een ‘staart’ van gas achter zich aan.

André Kuipers, Nederlands tweede ESA-astronaut, cirkelt opnieuw in de ruimte. Dit keer niet in ruimtepak, maar als een reusachtig rotsblok in een baan om de zon. Kuipers bracht in april 2004 negen dagen door aan boord van het internationale ruimtestation ISS, kreeg door de Internationale Astronomische Unie een planetoïde naar zich vernoemd.

Vallende sterren hebben in de geschiedenis nogal eens paniek gezaaid. In werkelijkheid zijn zij de vurige dood van stofdeeltjes uit de ruimte.

Vaak worden ze in één adem genoemd: broeikaseffect en zeespiegelstijging. Een warmere aarde leidt onherroepelijk tot een stijging van de zeespiegel, want het landijs smelt af en het zeewater zet uit door verwarming. Volgens de VN-klimaatcommissie IPCC kan de gemiddelde zeespiegel in de 21ste eeuw met 18 tot 59 cm stijgen.

Klimaatverandering: de aarde warmt op door de mens. Extra kooldioxide in de atmosfeer stuwt de gemiddelde temperatuur op. Het is niet de eerste keer dat de aarde zo warm is, blijkt uit onderzoek. Ooit zwommen er nijlpaarden in de warme Rijn – en gleden er gletschers over ons land.