kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Publicaties op kennislink.nl

1. Nieuw deeltje van vijf quarks

   dinsdag, 1 juli 2003 · Achtergrond

   In het Japanse SPring-8 lab hebben natuurkundigen met quarks een wel heel vreemd deeltje weten te maken. Tot nu toe waren alleen deeltjes bekend met twee of drie quarks, de mesonen en baryonen. Het Japanse team heeft nu een pentaquark gemaakt, dat uit vijf quarks bestaat.

   Auteur: Gieljan de Vries

2. Snelheid van de zwaartekracht nog onbepaald

   dinsdag, 1 juli 2003 · Achtergrond

   Hoe snel is zwaartekracht? Volgens de Algemene Relativiteitstheorie net zo snel als het licht. Maar experimenteel bewijs daarvoor is nooit geleverd. Begin dit jaar claimden Sergei Kopeikin en Edward Fomalont van de universiteit van Missouri dat ze de snelheid van de zwaartekracht hadden gemeten.

   Auteur: Gieljan de Vries

3. Oorsprong gammaflitsen bekend

   donderdag, 19 juni 2003 · Achtergrond

   Een gammaflitser zendt in een paar seconden meer energie uit dan de zon in zijn hele leven. Tot voor kort wisten sterrenkundigen niet zeker welk proces zoveel energie vrijmaakt. Samenwerking tussen satellieten en een netwerk van grondtelescopen heeft dat raadsel eindelijk opgehelderd.

   Auteur: Gieljan de Vries

4. Computer herkent klinkers

   woensdag, 18 juni 2003 · Nieuws

   Verschillen in uitspraak van Nederlandse klinkers zijn semi-automatisch in kaart te brengen. Dit is de belangrijkste conclusie van het proefschrift van onderzoekster Patti Adank. Zij promoveert op 23 juni aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Met haar onderzoek heeft ze laten zien dat computeralgoritmes kunnen concurreren met menselijke experts als het gaat om klinkerherkenning en het negeren van verschillen in lichaamsbouw.

   Auteur: Gieljan de Vries

5. Planeten rond vuurtoren gewogen

   dinsdag, 10 juni 2003 · Achtergrond

   Professor Alex Wolszczan van de Penn State universiteit en postdoc Maciej Konacki van CalTech hebben een planetenstelsel gewogen, dat wel wat op het onze lijkt – behalve dan dat het om een pulsar draait. Ze presenteerden hun metingen op de zomerbijeenkomst van de American Astronomical Society. Het is de eerste keer dat de massa van planeten rond een neutronenster zo nauwkeurig werd bepaald.

   Auteur: Gieljan de Vries

6. Kerkhof van sterren

   donderdag, 5 juni 2003 · Achtergrond

   NASA-onderzoekers presenteerden metingen aan Arp 299, waar twee melkwegstelsels op elkaar botsen. Door de botsing werden sterren gevormd, die nu aan het einde van hun leven komen. In een piepklein stukje ruimte ontploffen sterren bijna aan de lopende band.

   Auteur: Gieljan de Vries

7. Pulsars draaien rondjes om theorie

   woensdag, 4 juni 2003 · Achtergrond

   In een tweetal onderzoeken hebben sterrenkundigen, waaronder Rudy Wijnands en Michiel van der Klis van de Universiteit van Amsterdam, laten zien dat pulsars zich vaak wel, maar soms ook helemaal niet aan de theorie houden. Zo gehoorzamen ze netjes aan een maximumsnelheid van zo’n 750 omwentelingen per seconde, maar lijkt het volgens één theorie alsof ze een omtrek van 720o in plaats van 360o hebben.

   Auteur: Gieljan de Vries

8. Computer van slag

   woensdag, 28 mei 2003 · Achtergrond

   De processorsnelheid van een computer is erg belangrijk, dat weet zelfs de grootste digibeet: hoe meer GigaHertz, hoe sneller de computer als geheel. Chipontwerpers van het Communications Research Laboratory (CRL) te Japan willen aan die simpele waarheid gaan sleutelen met een klokloze computer. Hun ontwerp lijkt verdacht veel op een oude bekende voor biologen, de cellulaire automaat.

   Auteur: Gieljan de Vries

9. Kleur op commando

   woensdag, 28 mei 2003 · Achtergrond

   Met een – letterlijk – schokkend experiment willen natuurkundigen van MIT (Massachussetts Institute of Technology) iets spectaculairs bereiken: licht met minimaal energieverlies van kleur veranderen. Voorheen was daar ontzettend dure en energie-verspillende apparatuur voor nodig. Het team van John Joannopoulos denkt dat een stukje fotonisch kristal en een kogel al genoeg zijn. Dat hebben ze met computerberekeningen bepaald.

   Auteur: Gieljan de Vries

10. Sneller typen zonder toetsenbord

    vrijdag, 23 mei 2003 · Achtergrond

    CU@9 (see you at nine) kan uit een willekeurig SMS-bericht komen. Niet alleen spaart zo’n “code” ruimte op het scherm, afkortingen besparen ook het gedoe van typen met GSM-toetsen. Aan díe ergernis komt misschien een einde: verschillende bedrijven werken aan een manier om toetsenborden handzaam te maken. Terug naar de vingerspelling van de Benedictijnen?

    Auteur: Gieljan de Vries

11. Surfen op plasma

    dinsdag, 20 mei 2003 · Achtergrond

    In het Stanford Linear Accelerator Centre (SLAC) laten natuurkundigen positronen surfen op plasma. Deze plasma wakefield-methode geeft de deeltjes sneller hun energie dan gangbare ontwerpen. Een volwassen versneller van dit type kan daarom veel kleiner zijn dan de kilometers lange ontwerpen van dit moment. De leden van SLAC-team kunnen met hun methode de energieën van bestaande versnellers al een beetje benaderen.

    Auteur: Gieljan de Vries

12. Natte uitlaat

    maandag, 12 mei 2003 · Achtergrond

    File in de zomer – veel mensen laten de ramen van de auto liever dicht, om de uitlaatgassen buiten te houden. Maar uitlaatgassen hebben hun langste tijd misschien gehad. Dankzij onderzoek aan boord van het International Space Station (ISS) komt de mogelijkheid om een auto op waterstof te laten lopen dichtbij. Zo’n auto produceert alleen maar warm water als afvalproduct.

    Auteur: Gieljan de Vries

13. Goed dik smeren?

    dinsdag, 29 april 2003 · Achtergrond

    Hoe kun je een machine het beste smeren? Met dikke of dunne lagen, met dunne of stroperige vloeistoffen? Om die ‘simpele’ vragen te beantwoorden moest FOM-onderzoeker Jeroen Bongaerts heel wat uit de kast trekken. Uiteindelijk blijkt de ontwikkelde techniek interessanter dan het antwoord op de originele vraag. Bongaerts gebruikte een speciale soort vloeistof en dwong röntgenstraling in staande golven.

    Auteur: Gieljan de Vries

14. Video in 3D

    donderdag, 24 april 2003 · Achtergrond

    Sci-fi fans zijn er al lang bekend mee – bewegende 3D-beelden. In 1977 was in Star Wars IV al te zien hoe bewegende hologrammen als communicatiemiddel werden gebruikt. Maar echte hologrammen zijn al die tijd roerloos gebleven.

    Auteur: Gieljan de Vries

15. Magneetvelden verraden onderzeese heetwaterbron

    donderdag, 24 april 2003 · Achtergrond

    Geofysici hebben een aparte methode om warm water op zee te vinden. Het team van Maurice Tivey van het Woods Hole Oceanografische Instituut te Massachusetts gebruikt magneetvelden om de zeebodem in kaart te brengen. Hun onderzoek, gepresenteerd op een congres van geofysici uit Europa en de V.S. in Nice, opent de weg voor allerlei ander onderzoek.

    Auteur: Gieljan de Vries