Gentherapie lijkt dichterbij dan ooit. Amsterdamse onderzoekers hebben aangetoond dat een door hen ontwikkelde therapie werkt en veilig is. Het gaat om een behandeling voor patiënten met LPL-deficiëntie, een erfelijke vetstofwisselingsziekte die gepaard gaat met ontstekingen van de alvleesklier.
Griep- en andere virussen die via de luchtwegen binnenkomen, worden in de longen razendsnel bestreden. Door doelgerichte afweercellen die alleen daar huizen. Dat klinkt logisch, maar tot nu toe dachten wetenschappers dat afweercellen vanuit het bloed de rest van het lichaam in trekken. Niets is minder waar, ontdekte promovenda Berber Piet. Haar onderzoek verklaart waarschijnlijk ook waarom we slechts sporadisch griep krijgen.
Vaccins waar je alleen eiwitten in stopt, werken vaak niet zo goed. Zo zijn pogingen om een eiwitvaccin ter voorkoming van hiv te ontwikkelen tot op heden nog niet geslaagd. Viroloog Rogier Sanders bedacht een unieke benadering om dergelijke inentingen te verbeteren. Met een Vidi-subsidie van NWO bouwt hij voort op het eerste succes bij proefdieren.
Nekpijn vormt een beroepsrisico voor militaire helikopterpiloten: één op de vijf heeft er vaak last van. De klachten hebben te maken met de houding waarin ze werken, de zware uitrusting op het hoofd, de trillingen van het toestel en het aantal vlieguren dat op hun conto staat.
Angiogeneseremmers – stoffen die de groei van nieuwe bloedvaten tegengaan – bieden niet het verwachte succes bij de behandeling van hersentumoren. Promovendus Joost Verhoeff weet nu hoe dat komt: sommige tumorcellen verschuilen zich op een plek waar medicijnen ze niet kunnen bereiken.
Resistentie dreigt de kop op te steken bij een groep medicijnen die standaard voorgeschreven wordt tegen de seksueel overdraagbare aandoening gonorroe. Onderzoekers van het AMC, de GGD Amsterdam, het RIVM en het OLVG rapporteerden onlangs een alarmerende toename van het aantal kweken dat verminderd gevoelig is voor cefalosporinen.
Onderzoekers van het AMC Amsterdam gaan in het grootschalige Europese project CHeartED uitzoeken hoe aangeboren hartafwijkingen ontstaan. Daarvoor analyseren zij het genetisch materiaal van kinderen van moeders met diabetes. Deze kinderen hebben vaker een hartafwijking vanwege suikerwisselingen in het bloed. Uiteindelijk willen de onderzoekers genen of signaalpaden vinden waarmee aangeboren hartafwijkingen zijn te behandelen of te voorkomen.
Door een in 2006 ingevoerd zuigelingenvaccin is het aantal hersenvliesontstekingen veroorzaakt door de pneumokokkenbacterie onder nul- tot tweejarigen met zeventig procent gedaald. Dat blijkt uit de gegevens van het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis in het AMC. Samen met het UMC Utrecht wordt gewerkt aan een vaccin dat ook ouderen goed kan beschermen tegen de pneumokok. Zo’n inenting is er nu nog niet.
Bij mensen die een infectie doormaken, komt niet alleen de afweer in actie maar ook de stolling. Promovendus Martijn de Kruif bekeek deze relatie van verschillende kanten en pleit voor een hernieuwde belangstelling voor de bacterie Chlamydia pneumoniae. Hij toonde aan dat het organisme, waarmee zowat iedereen van boven de twintig ooit in aanraking is gekomen, de stolling sterk stimuleert en zo de kans op een hartinfarct vergroot.
Nederlanders moeten minder kwistig zijn met drop en zoethoutthee. Want beide bevatten glycyrrhizine, een stof die ongemerkt de bloeddruk de hoogte in jaagt. Wie dagelijks twee tot vijf dropjes of een half kopje zoethoutthee tot zich neemt, kan niets gebeuren, zo rekenden huisarts Hans Grundmeijer van het AMC en studenten geneeskunde Hans Boganen en Koen van Hee voor in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.
Statines remmen het verder dichtslibben van de aders, maar maken de bloedvaten niet schoner. Daarom worden nu veel pijlen gericht op de mechanismen die ervoor zorgen dat het opgehoopte cholesterol het lichaam verlaat. Onderzoekers van het AMC, de Universiteit Leiden, het UMC Groningen en de Nijmeegse Radboud Universiteit krijgen geld van het Top Instituut Pharma om te proberen dit proces via transcriptiefactoren in gang te zetten.
Veelgebruikte middelen tegen depressie, psychose en epilepsie kunnen bij sommige mensen tot fatale hartritmestoornissen leiden. Cardioloog Hanno Tan vond hier aanwijzingen voor. Nu wil hij uitzoeken wie het meeste risico lopen, en welke medicijnen zij het best kunnen mijden. Met een Vici-subsidie van NWO is Tan een onderzoekslijn gestart waarin ook andere oorzaken van hartritmestoornissen onder de loep worden genomen.
De levenskansen van kinderen met een rhabdomyosarcoom (een kwaadaardige tumor) in het hoofd-halsgebied zijn de afgelopen decennia flink verbeterd. ‘Maar nu wordt ook duidelijk wat we hen aandoen’, stelt promovendus Joeri Buwalda. De uitwendige bestraling blijkt vele late effecten met zich mee te brengen, zoals scheefgroei van het gezicht. Buwalda toont aan dat een alternatieve methode die het AMC al sinds 1993 gebruikt om rhabdomyosarcomen te behandelen, veelbelovende resultaten oplevert.