kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Publicaties op kennislink.nl

1. “De grootste vijanden van het Fries zijn de gewone Friezen”

   maandag, 9 juli 2007 · Achtergrond

   Het Fries kun je horen op radio en televisie, lezen in kranten, romans en dichtbundels, en leren op basisscholen, middelbare scholen en universiteiten. Toch spreken kinderen op schoolpleinen steeds minder Fries. Hoe gaat het met de tweede overheidstaal van Nederland?

   Auteur: Marc van Oostendorp

2. In de ban van het Pirahã

   woensdag, 6 juni 2007 · Achtergrond

   In 2004 beweerde de Amerikaanse taalgeleerde Noam Chomsky dat recursie dé definiërende eigenschap is van het menselijk taalvermogen. Maar volgens Dan Everett gaat dit niet op voor het Pirahã, een taal die gesproken wordt in het Amazonegebied. Gevolg: een elektronische oorlog op internet.

   Auteur: Marc van Oostendorp

3. Van breukske tot bruchie

   donderdag, 31 mei 2007 · Achtergrond

   In maart verschijnen er twee nieuwe taalatlassen, die in detail beschrijven hoe in dialecten van het Nederlands en het Fries woorden en zinnen worden gemaakt. Voor geen enkele andere taal bestaan er al zulke uitvoerige studies. Hoe kwamen die atlassen tot stand? En wat kunnen we eruit leren?

   Auteur: Marc van Oostendorp

4. “Soms is het fijn dat ik geen neerlandicus ben!”

   zondag, 20 mei 2007 · Achtergrond

   In haar boek Taal als mensenwerk werpt Nicoline van der Sijs een verrassend nieuw licht op de geschiedenis van onze taal. Volgens haar is de standaardtaal veel meer door het Duits beïnvloed dan veel mensen denken, en veel minder door de Vlaamse dialecten. Waar komen onze naamvallen bijvoorbeeld vandaan? En hoe maakbaar is taal?

   Auteur: Marc van Oostendorp

5. Vreemdelingen maken de taal simpel

   vrijdag, 11 mei 2007 · Achtergrond

   Zal het Nederlands veranderen onder invloed van nieuwkomers? Waarschijnlijk wel, blijkt uit onderzoek naar de manier waarop uiteenlopende talen in de loop van de tijd veranderd zijn. Samenlevingen die openstaan voor vreemdelingen ontwikkelen een ‘eenvoudiger’ taal dan gesloten samenlevingen.

   Auteurs: Marc van Oostendorp en Wouter Kusters

6. C, E, E, I, L, N, S, T? STENCILE!

   zondag, 6 mei 2007 · Achtergrond

   Wie denkt dat taal- en spelfanaten zich alleen te buiten gaan aan allerlei dictees, heeft het mis. Er wordt in Nederland en België ook verwoed gescrabbeld, thuis én in verenigingsverband. Marc van Oostendorp bezocht een scrabblewedstrijd en bericht over duplicate-scrabble, ’solo’s’ en ongehoorde woorden. “‘Zweden’ is als ik het me goed herinner een vorm van leerbewerking.”

   Auteur: Marc van Oostendorp

7. Je bent hoe je schrijft

   zondag, 6 mei 2007 · Achtergrond

   Valt een auteur te herkennen aan zijn stijl? De meeste deskundigen zijn sceptisch, maar de Amsterdamse hoogleraar tekstwetenschap Teun A. van Dijk beweert met grote stelligheid dat hij de hand van de schrijver Gerrit Komrij herkent in een anti-islamitisch pamflet. Hoeveel vingerafdrukken laten schrijvers na in hun taalgebruik ?

   Auteur: Marc van Oostendorp

8. Van ‘halte’ tot ‘hartje’

   zondag, 6 mei 2007 · Achtergrond

   Is het ‘aansluiten op’ of ‘aansluiten bij’? Het kiezen van het juiste voorzetsel levert vaak problemen op. Maar ook bij taalgeleerden heerst onzekerheid, want wat is een voorzetsel nu eigenlijk precies? Nard Loonen ontwikkelde een heel nieuw systeem om die ongrijpbare woordjes te benaderen.

   Auteur: Marc van Oostendorp

9. Nederlands in Japan: brug naar het westen

   vrijdag, 4 mei 2007 · Nieuws

   Tussen 1641 en 1853 onderhielden Nederland en Japan een unieke handelsrelatie. In die periode was het Nederlands de enige westerse taal die Japanners mochten leren. De Nederlandse taal sloeg daarmee een brug naar het westen. Japanoloog Henk de Groot schreef een proefschrift over het Nederlands in Japan.

   Auteur: Marc van Oostendorp

10. Taalkunde van de straat

    zaterdag, 14 april 2007 · Achtergrond

    Deze maand viert de Amerikaanse taalkundige William Labov zijn 75ste verjaardag. Labov wordt wel beschouwd als de vader van de sociolinguïstiek. Wat is dat voor vak? En waarom vraagt Labov mensen of ze weleens het gevoel hadden dat ze bijna dood waren?

    Auteur: Marc van Oostendorp

11. Eigen taal eerst?

    zaterdag, 14 april 2007 · Achtergrond

    Het nieuwe kabinet wil een streep halen door het Onderwijs in Allochtone Levende Talen, zo blijkt uit het ‘strategisch akkoord’ tussen CDA, LPF en WD. Is dat verstandig? En wat houdt onderwijs in de eigen taal eigenlijk precies in?

    Auteur: Marc van Oostendorp

12. Hou op met klagen en zet je oren open

    maandag, 9 april 2007 · Achtergrond

    Volgens sommigen wordt er almaar slechter en slordiger gesproken. Die mensen hebben ongelijk: er wordt niet slechter gesproken dan vroeger en er is zelfs veel moois te horen. Als je er maar naar wilt luisteren.

    Auteur: Marc van Oostendorp

13. Spreken in tongen: trance of techniek?

    woensdag, 4 april 2007 · Achtergrond

    Pinksteren, dat is vooral twee vrije dagen bij volop voorjaar. Maar wat is ‘Pinksteren’ eigenlijk? Christenen herdenken dan de neerdaling van de Heilige Geest op de apostelen. Volgens het Nieuwe Testament begonnen Paulus en de zijnen daarbij “in andere talen” of “in tongen” te spreken. Het spreken in tongen is ook vandaag nog een opvallend element in de pinksterbeweging, een kerkelijk buitenbeentje. Hoe gaat dat in z’n werk?
    
    Is het pure extase of kun je ‘tongentaal’ ook leren?

    Auteurs: Marc van Oostendorp en Jan Erik Grezel

14. Reageren op woorden die niet zijn gezegd

    woensdag, 19 juli 2006 · Achtergrond

    Onlangs publiceerde de gevierde Amerikaanse taalkundige Deborah Tannen haar nieuwste boek, over de manier waarop moeders en dochters met elkaar praten: Doe je dat écht aan? Ze wil haar lezers vooral leren begrip te hebben voor hun gesprekspartner. “Als je mensen helpt te begrijpen wat er aan de hand is, hebben ze geen tips meer nodig.”

    Auteur: Marc van Oostendorp

15. Hoe kleurlozer het ABN, hoe mooier

    woensdag, 14 juni 2006 · Nieuws

    In Nederland wordt de nieuwslezer gezien als dé autoriteit op het gebied van het ABN. Dit heeft alles te maken met de onpersoonlijkheid en accentloosheid van de nieuwslezer. Ook de Nederlander zelfs spreekt liever zonder accent.

    Auteur: Marc van Oostendorp