De komende weken gaat Kennislink in op hersenspinsels over hersenscans. Zijn jouw verwachtingen van deze neuro-imaging technieken realistisch, of laat jij je, al dan niet onbewust, leiden door mythen en hypes? Nu alvast een voorproefje: waarom lenen hersenscantechnieken zich eigenlijk zo goed voor broodjes aap?

Elke week verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over de wetenschap achter een gebeurtenis in de maatschappij of uit ons dagelijks leven. Deze week: neurowetenschapper Nienke van Atteveldt over hoe de media de werking van ons brein versimpelt, en hoe we dit vertaalproces een handje kunnen helpen.

Met behulp van een hersenscan zijn hersengebieden gevonden die een koppeling leggen tussen het zien van een letter en het horen van de bijbehorende klank. Nu kan onderzocht gaan worden hoe dit hersengebied zich ontwikkelt bij kinderen die leren lezen of bij kinderen die daar juist moeite mee hebben omdat ze dyslexie hebben.

Elk van de vijf zintuigen heeft zijn eigen hersengebied. Toch werken ze voortdurend samen. We merken dit aan al de manieren waarop onze hersenen zich laten bedriegen.

Fantoomledematen zijn geamputeerde ledematen die de patiënt na de operatie nog steeds voelt. Recentelijk vonden onderzoekers met behulp van neuro-imaging een neurologische verklaring voor dit zeer interessante fenomeen.

Al sinds de negentiende eeuw zijn er allerlei zeer verschillende soorten wetenschappers ieder op hun eigen manier bezig met onderzoek naar het menselijk brein. Het gevolg is het ontstaan van een geheel nieuw vakgebied: de cognitieve neurowetenschappen, waarin alle verschillende soorten van onderzoek worden gecombineerd om de mysteriën van het menselijk brein te kunnen ontrafelen.

Tussen landen waar een andere taal wordt gesproken, verschilt het aantal mensen met dyslexie behoorlijk. Dyslexie is een leesprobleem, dat te maken heeft met het leren koppelen van leestekens en spraakklanken. Het verschil tussen de sprekers van verschillende talen hangt hiermee samen: hoe eenduidiger de koppeling van klank en leesteken, hoe minder dyslectici. Wetenschappelijk hersenonderzoek legde de algemene biologische oorzaak achter dyslexie bloot.

Het brein stuurt ons gedrag. Maar hoe maakt het brein precies de bewegingen van onze spieren mogelijk? Er zijn meer dan 600 verschillende spieren die soms met een heleboel tegelijkertijd allemaal het juiste moeten doen. Het blijkt dat er een apart gebied is in de hersenen, de primaire motorschors, dat onze bewegingen coördineert. Maar de werking ervan blijkt niet zo simpel in elkaar te zitten als vroeger gedacht werd…