kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Publicaties op kennislink.nl

1. Bot van T. rex bevat nog zacht weefsel

   vrijdag, 3 juni 2005 · Nieuws

   Voor het eerst hebben onderzoekers in fossiel materiaal weefsel aangetroffen dat nog zacht en vervormbaar is. In botmateriaal van de achterpoot van een Tyrannosaurus rex nog wel. Het fossiel werd twee jaar geleden ontdekt in de Amerikaanse staat Montana.

   Auteur: Tom van Loon

2. Smeltende ijskap kon Nederlands breuksysteem activeren

   donderdag, 26 mei 2005 · Nieuws

   Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam voerden een uitgebreid geomorfologisch onderzoek uit naar het breuksysteem in de Limburgse aardkorst. Ze groeven daarbij twee flinke sleuven en concluderen dat zo’n 15.000 jaar geleden een of meer matige tot aanzienlijke aardbevingen optraden. Dit enige tektonische hoogtepunt in een verder rustige periode van 50.000 jaar is mogelijk het gevolg van het smelten van de landijskap die zich tot bij Nijmegen uitstrekte.

   Auteur: Tom van Loon

3. Zeespiegel stijgt bijna kwart meter bij smelten van gletsjers en ijskappen buiten Antarctica en Groenland

   vrijdag, 6 mei 2005 · Nieuws

   Twee onderzoekers publiceerden eerder dit jaar de resultaten van een indrukwekkend onderzoek dat indicaties geeft voor de zeespiegelstijging als gevolg van het smelten van gletsjers en ijskappen buiten Antarctica en Groenland. Ze komen op bijna een kwart meter.

   Auteur: Tom van Loon

4. Fossiele walvis had uiterlijk van reptiel

   donderdag, 5 mei 2005 · Nieuws

   Tijdens opgravingen in Egypte is het volledige 18 meter lange skelet van een Basilosaurus ontdekt. Hiermee is voor het eerst een intact fossiel van één van de oudste voorouders van de walvis gevonden.

   Auteur: Tom van Loon

5. Klimaatgevolgen van vulkanische uitbarstingen blijken beperkt

   donderdag, 28 april 2005 · Nieuws

   Bij vulkanische uitbarstingen worden vaak ontzagwekkende hoeveelheden stoffen (gassen en aerosolen) in de atmosfeer gebracht. Tal van studies geven op basis van die hoeveelheden – van onder meer broeikasgassen zoals methaan en koolzuurgas, maar ook van zwavelverbindingen die in de atmosfeer zwavelzuur vormen (en zo bijdragen aan zure regen) – aan dat grote erupties significante klimaatveranderingen kunnen bewerkstelligen.

   Auteur: Tom van Loon

6. Voorouders van mens liepen al bijna 4 miljoen jaar geleden rechtop

   donderdag, 21 april 2005 · Nieuws

   In Ethiopië zijn resten gevonden van een bijzondere voorouder van de mens. Het gaat om een hominide die al bijna 4 miljoen jaar geleden rechtop liep. Dit zou betekenen dat Lucy niet de oudste hominide is die we kennen, maar dat het begin van de ‘mensheid’ ruim een half miljoen jaar eerder plaatsvond dan tot nu toe werd aangenomen.

   Auteur: Tom van Loon

7. Bewegingen van breuksysteem van Roerdalslenk nauwkeurig bepaald

   donderdag, 21 april 2005 · Nieuws

   In het breuksysteem van de Roerdalslenk, een van de meest actieve van Europa, hebben in de laatste miljoenen jaren alleen verticale bewegingen plaatsgevonden. Dat blijkt uit onderzoek door de Vrije Universiteit Amsterdam met een nieuw, digitaal model met een hoge graad van nauwkeurigheid.

   Auteur: Tom van Loon

8. Grootste massa-uitsterving vond niet abrupt maar geleidelijk plaats

   donderdag, 7 april 2005 · Nieuws

   Op de grens van Perm en Trias, 251 miljoen jaar geleden, vond de grootste massa-uitsterving plaats die we kennen uit de aardgeschiedenis. Over de oorzaak bestaan tal van hypotheses, maar een algemeen geaccepteerde verklaring is er niet. Uiteraard zijn er diverse hypotheses die uitgaan van een plotselinge wereldwijde catastrofe, zoals die ook ontstond na de inslag van een grote meteoriet op de grens tussen Krijt en Tertiair. Een dergelijke catastrofe lijkt echter niet langer te verdedigen, nu een internationaal team van onderzoekers systematisch is nagegaan hoe de uitsterving verliep, althans voor op het land levende grote gewervelde dieren (die het meest kwetsbaar voor catastrofes lijken).

   Auteur: Tom van Loon

9. Mens zorgt voor meer erosie dan alle natuurlijke processen samen

   vrijdag, 1 april 2005 · Nieuws

   De mens blijkt in de laatste duizend jaar voor een steeds toenemende erosie te zorgen. Het gaat daarbij vooral om erosie die wordt veroorzaakt bij constructiewerkzaamheden en bij agrarische activiteiten. Die eroderende invloed van de mens wordt sterk onderschat, maar zal – wanneer daaraan geen halt wordt toegeroepen – op afzienbare termijn rampzalige gevolgen hebben.

   Auteur: Tom van Loon

10. Aardwetenschappen helpen al 100 jaar bij oplossen misdaden

    donderdag, 17 maart 2005 · Nieuws

    Het is dit jaar precies een eeuw geleden dat Georg Popp een misdaad hielp oplossen door voor het eerst tijdens een proces aardwetenschappelijke (in dit geval: bodemkundige) gegevens aan te voeren. Nog steeds delen de aardwetenschappen in de actuele belangstelling voor de forensische wetenschap (zie bijvoorbeeld de populaire serie Crime Scene Investigation op RTL4). Zo is er de laatste jaren een behoorlijk aantal detectiveboeken verschenen waarin aardwetenschappen een belangrijke rol spelen bij (het oplossen van) een misdaad. Toch is er niet zo heel veel kennis van de forensische geologie – ook al zijn er in de afgelopen drie decennia enkele wetenschappelijke boeken over dit onderwerp verschenen.

    Auteur: Tom van Loon

11. Bestaand seismisch netwerk geschikt voor tsunamiwaarschuwing

    donderdag, 10 maart 2005 · Nieuws

    Een bestaand Amerikaans seismisch netwerk met 137 waarnemingsstations kan een belangrijke rol vervullen in een systeem voor tsunamiwaarschuwing. Om echt effectief te kunnen zijn is nog een snelle analysetechniek nodig om aardbevingen te kunnen identificeren die tsunami’s veroorzaken.

    Auteur: Tom van Loon

12. ‘Sneeuwbal aarde’ te wijten aan baan van aarde door stofwolken in ruimte

    dinsdag, 1 maart 2005 · Nieuws

    Cycliciteit van de ijstijdvakken die de aarde heeft meegemaakt, is een omstreden zaak. Van het laatste ijstijdvak (Pleistoceen), dat ca. tweemiljoen jaar geleden begon, weten we dat er een afwisseling was van ijstijden (glacialen) en – kortere – warmere tijden (interglacialen).

    Auteur: Tom van Loon

13. Grondwater houdt hoge duinen vast

    donderdag, 10 februari 2005 · Nieuws

    Duinen ontstaan door de wind, en wanneer zandduinen aan wind blootgesteld blijven, veranderen ze in principe voortdurend van vorm en plaats. Bij kustduinen in onze streken is dat niet het geval, doordat de begroeiing op de duinen verder grootschalig transport van zand verhindert; dat is een van de redenen waarom helm in de duinen is aangeplant. In uitzonderlijke gevallen blijken echter ook grote, kale zandduinen in een droog klimaat niet van hun plaats te komen. Dat is bijvoorbeeld het geval in de Badain-Jaran-woestijn, in het westelijke deel van Centraal Mongolië.

    Auteur: Tom van Loon

14. Iridium en platina uit de ruimte

    donderdag, 3 februari 2005 · Nieuws

    Een boring in het ijs van Groenland heeft interessante resultaten opgeleverd met betrekking tot de verspreiding van iridium en platina uit de ruimte. Een internationaal onderzoeksteam berekende een wereldwijde ‘neerslag van rook van ruimtegruis’ van zo’n 14 miljoen kilo per jaar.De onderzoekers zien de hoeveelheid neergeslagen ruimtegruis als een soort ‘kosmisch constante’, hoewel voor de laatste ijstijd in het Wechselien afwijkende resulaten werden verkregen.

    Auteur: Tom van Loon

15. Zwavel uit onderzeese schoorstenen zorgt voor speciaal ecosysteem

    zaterdag, 15 januari 2005 · Nieuws

    Op de zeebodem komen plaatselijk heetwaterbronnen voor. Vooral aan bronnen op diepzeelocaties, zoals mid-oceanische ruggen, is inmiddels veel onderzoek verricht. Daarbij zijn merkwaardige, vaak soortenrijke ecosystemen ontdekt. Veel minder is bekend van dergelijke bronnen uit ondiepe zeeën. Een team onderzoekers uit Taiwan en Singapore heeft nu een dergelijk ecosysteem onderzocht voor de kust van het Taiwanese eiland Kueishan (121°57’ O.L.; 24°50’ N.B.).

    Auteur: Tom van Loon