kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Publicaties op kennislink.nl

1. Seismisch onderzoek op zee hindert bij 1-20 kHz walvisachtigen.

   woensdag, 15 september 2004 · Nieuws

   Het is al lang bekend dat veel zeezoogdieren hinder ondervinden van seismisch onderzoek op zee; enkele strandingen van walvissen zijn toegeschreven aan desoriëntatie als gevolg van de geluidsgolven.

   Auteur: Tom van Loon

2. Amoebensoorten bijna honderd miljoen jaar onveranderd

   donderdag, 2 september 2004 · Nieuws

   Onderzoekers van de universiteit van Jena hebben een studie gemaakt van amoeben opgenomen in barnsteen uit Schliersee (Zuid-Duitsland) stammend uit het Cenomanien (vroegste Laat-Krijt, 99-93 miljoen jaar geleden). De gevonden exemplaren blijken niet te onderscheiden van thans nog levende soorten, hetgeen inhoudt dat deze evolutionair zijn blijven stilstaan.

   Auteur: Tom van Loon

3. Vervellen duurt al 500 miljoen jaar

   maandag, 16 augustus 2004 · Nieuws

   Het werd algemeen aangenomen, maar niemand wist zeker of arthropoden (geleedpotigen zoals kreeften) ook in het verre geologische verleden vervelden om zo in een ruimere omhulling verder te kunnen groeien. Nu is het duidelijk geworden: al 505 miljoen jaar geleden waren er dieren die vervelden.

   Auteur: Tom van Loon

4. De omstandigheden direct na de inslag op de K/T-grens

   donderdag, 12 augustus 2004 · Nieuws

   De massa-uitsterving na de inslag van een groot hemellichaam, 65 miljoen jaar geleden, op de plaats waar nu de (begraven) Chicxulub-inslagkrater ligt, was enorm, maar niet totaal. Hoe kon het dat sommige plant- en diergroepen overleefden en andere niet? Een team van aardwetenschappers en biologen wijt de massasterfte aan de enorme hittepuls in de eerste uren direct na de inslag. De onderzoekers bepaalden de mogelijkheden voor de diverse typen organismen om die omstandigheden te overleven.

   Auteur: Tom van Loon

5. Aanwijzingen voor grote inslag op grens Perm/Trias

   donderdag, 5 augustus 2004 · Nieuws

   Er zijn aanwijzingen gevonden dat de grens tussen Perm en Trias net als de grens tussen Krijt en Paleoceen veroorzaakt werd door de inslag van een grote meteoriet. Op de grens tussen Perm en Trias stierven nog meer soorten uit dan op de K/T-grens: ongeveer 80% van de soorten op het land en ongeveer 90% van de soorten in zee verdwenen bij deze massa-uitsterving van de aardbodem.

   Auteur: Tom van Loon

6. De eerste ‘bosbrand’ op aarde

   dinsdag, 3 augustus 2004 · Nieuws

   Planten kwamen in het Siluur nog nauwelijks op het land voor. De oudst bekende houtskool stamde tot nu toe uit het Boven-Devoon. Nu is echter ook houtskool in het Siluur van Engeland aangetroffen.

   Auteur: Tom van Loon

7. Het ontstaan van de maan gesimuleerd

   donderdag, 15 juli 2004 · Nieuws

   De laatste dertig jaar wordt door wetenschappers aangenomen dat de maan ontstond doordat een zeer grote meteoriet de aarde schampte. De Leidse hoogleraar geologie die deze hypothese al vroeg verdedigde lijkt nu volledig gelijk te krijgen.

   Auteur: Tom van Loon

8. Vulkanen barsten seizoensgebonden uit

   maandag, 5 juli 2004 · Nieuws

   Uitbarstingen van vulkanen komen vrijwel altijd onverwachts. Ook met alle middelen die beschikbaar komen om een dreigende uitbarsting te zien aankomen, blijft het precieze tijdstip van uitbarsten gewoonlijk onvoorspelbaar. Nu blijkt echter dat er toch een statistisch significant patroon in vulkaanuitbarstingen voorkomt.

   Auteur: Tom van Loon

9. Mars geeft steeds meer geologie prijs

   donderdag, 24 juni 2004 · Nieuws

   De Marssonde ‘Opportunity’ (Kans) begint steeds meer opwindende gegevens naar de aarde door te seinen. Waar we het oorspronkelijk vooral van satellietbeelden moesten hebben (die overigens ook vaak al opwindend waren), daar krijgen we nu – dankzij het Marsvoertuigje – steeds meer te zien van Mars zelf.

   Auteur: Tom van Loon

10. Aardbevingen doen gemeten zeespiegelstijging te groot uitvallen.

    dinsdag, 15 juni 2004 · Nieuws

    Een significant deel (10%) van de zeespiegelstijging die in de vorige eeuw is gemeten blijkt te zijn veroorzaakt doordat meetapparatuur niet willekeurig over de aardbol is verspreid, en doordat grote aardbevingen regionale veranderingen in het zwaartekrachtveld veroorzaken. Dat blijkt uit onderzoek van vijf Italiaanse geofysici en een natuurkundige collega.

    Auteur: Tom van Loon

11. Merkwaardige vis helpt bij reconstructie paleoklimaat.

    dinsdag, 15 juni 2004 · Nieuws

    Fossiele slangekopvissen (Channidae) blijken door hun bijzondere eigenschappen zeer geschikt voor paleoklimatologische reconstructies. Dat komt doordat hun verbreiding op een bepaald moment – in ieder geval voor de laatste 20 miljoen jaar – direct samenhangt met de condities op land die voortvloeien uit atmosferische circulatiepatronen.

    Auteur: Tom van Loon

12. Laaglandkusten wijken terug bij zeespiegelstijging maar houden zelfde profiel

    donderdag, 10 juni 2004 · Nieuws

    Recent onderzoek wijst uit dat het effect van snelle stijging van de zeespiegel gelijk zal zijn aan het effect dat zou ontstaan als wanneer de kust geleidelijk zou worden teruggedrongen door een langzaam voortschrijdende zeespiegelstijging. Daarbij zal het profiel voor de kust (d.w.z. de licht gekromde lijn van de zeebodem vanaf de kust tot ver in zee) niet wezenlijk veranderen ten opzichte van de huidige situatie. Bij een regelmatige kustopbouw zal dus ook de kust als zodanig vrijwel onveranderd blijver, zij het landinwaarts verplaatst.

    Auteur: Tom van Loon

13. Vreemde positie van diepste punt op aarde verklaard

    donderdag, 3 juni 2004 · Nieuws

    Het diepste punt van de vaste aarde ligt, niet zo verbazingwekkend, in de Marianentrog en opvallend dicht bij het hoogste punt op aarde, de Mount Everest. Toch is deze ligging niet zuiver toevallig…

    Auteur: Tom van Loon

14. Bodems als bron van atmosferisch SO2

    donderdag, 27 mei 2004 · Nieuws

    Veel zwaveldioxide (SO2) uit de atmosfeer wordt in de vorm van sulfiden in kustbodems opgeslagen. Door de toenemende bevolkingsdruk komen er echter steeds meer sulfiden vrij in het grondwater, die het grondwater steeds verder verzuren.

    Auteur: Tom van Loon

15. Veel en snelle zeespiegelfluctuaties door polaire ijskappen in warm Laat-Krijt

    donderdag, 13 mei 2004 · Nieuws

    Amerikaanse onderzoekers hebben de zeespiegelfluctuaties voor het Laat-Krijt gereconstrueerd voor het gebied langs de kust van New Jersey (Verenigde Staten). Ze deden dat op basis van boorkernen die in het kader van het Ocean Drilling Program (ODP) werden opgehaald.

    Auteur: Tom van Loon