Postbus 9600
2300 RC Leiden
071-5262554
Cicero is het nieuwsmagazine van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Het wordt verspreid onder LUMC medewerkers, studenten Geneeskunde en Biomedische Wetenschappen, alle ziekenhuizen in Nederland, huisartsen en specialisten in de regio Zuid Holland Noord, ministeries, belangenorganisaties, beroepsverenigingen en adviesorganen binnen de gezondheidszorg, bedrijfsleven en media.
Afgelopen zomer werden in Suriname de stoffelijke resten opgegraven van Nederlandse gelukszoekers. In 1845 wilden zij een kolonie stichten maar een epidemie zaaide dood en verderf. Door welke ziekteverwekker ze geveld werden proberen LUMC-artsen en archeologen nu te achterhalen.
Een jaar of tien geleden was het nog heel gewoon. Even een sigaretje opsteken in de kroeg, of als je bij iemand op bezoek was. Maar anno 2011 dóe je dat niet meer. En al helemaal niet als er kinderen bij zijn. Die tendens vertaalt zich ook in de cijfers. Jonge kinderen krijgen in Nederland steeds minder tabaksrook binnen, zo blijkt uit onderzoek van het LUMC, STIVORO en het VUmc.
Door de eeuwen heen zijn veel ziektes een mysterie geweest. Kraamvrouwenkoorts, diabetes en het downsyndroom: ooit tastten we volledig in het duister. Door wetenschappelijk onderzoek kennen we nu bacteriën, hormonen en chromosomen en begrijpen we steeds meer van heel veel ziektes. Toch zijn er ook nu nog genoeg aandoeningen met raadselachtige trekken. Een kleine selectie.
Terwijl voor sommigen de dood niet snel genoeg kan komen, zijn er gelukkig ook genoeg mensen die nog te veel plannen en wensen hebben om óóit de pijp aan Maarten te willen geven. Op velerlei manieren streven zij ernaar de dood uit te stellen, of liever nog: voorgoed uit te bannen.
Of je lang bent of kort, dik of dun, appel- of peervormig: je hebt het deels aan je genen te danken. De onderzoekers die de erfelijke achtergrond van het menselijke figuur willen ontrafelen, hebben daar een hele kluif aan. Veel genen hebben namelijk elk voor zich een piepklein effect.
Medicijnen werken nooit bij iedereen en soms veroorzaken ze ernstige bijwerkingen. Voor een deel heeft dat met iemands erfelijke eigenschappen te maken. Hier rekening mee houden bij het kiezen van een medicijn en de dosis ervan is het idee achter farmacogenetica. Lang was het vooral een belofte voor de toekomst, maar dat begint langzaam te veranderen.
Kanker ontstaat soms als gevolg van een infectie. Dat geldt bijvoorbeeld voor kwaadaardige woekeringen aan baarmoederhals en schaamlippen. Sinds kort is er voor meisjes een preventief vaccin dat de voornaamste boosdoeners buiten de deur houdt. Wie al besmet is, heeft daar echter niets aan. LUMC -onderzoekers presenteren in The New England Journal of Medicine daarom nu een therapeutisch vaccin. De eerste resultaten zijn veelbelovend.
De naam cytomegalovirus (CMV) zal niet direct bij veel mensen een belletje laten rinkelen. Dat is ook niet zo gek, want gezonde volwassenen merken het nauwelijks als ze ermee besmet zijn. Voor ongeboren kinderen brengt CMV echter risico’s met zich mee: zij kunnen er gehandicapt door raken.
De worm Schistosoma mansoni veroorzaakt de gevreesde ziekte schistosomiasis. Een internationaal consortium bracht het erfelijk materiaal van deze parasiet in kaart. Andere LUMC’ers ontraadselden hoe een langdurige infectie met deze worm klachten veroorzaakt. Mogelijk leiden deze onderzoeken tot nieuwe medicijnen tegen de onwelkome gast.
Sleutelgatoperaties staan volop in de belangstelling. Patiënten vragen er zelf om. Een kleinere wond en een sneller herstel, wie wil dat niet? In werkelijkheid vallen de resultaten bij rughernia’s tegen, zo ontdekten neurochirurgen die de ‘buisjesmethode’ vergeleken met de gangbare operatie.