Criminelen die op veel verschillende plaatsen misdrijven plegen, blijven langer uit handen van de politie dan criminelen met een klein werkgebied. Dit concluderen Nederlandse criminologen uit de analyse van DNA sporen op plaatsen delict.

Naast de klassieke gevangenisstraf richten steeds meer sancties zich op het ‘onschadelijk’ maken van mensen, bijvoorbeeld via beroepsverboden, contactverboden of langdurige opsluiting. Deze wereldwijde tendens kent ook grote nadelen, stellen juristen Marijke Malsch en Marius Duker.

Het virtueel nabootsen van crisissituaties zou hulpverleners kunnen helpen om nog beter met hun werk om te gaan. Criminologe Charlotte Gerritsen levert bewijs dat zo’n virtuele training echt succesvol kan zijn.

“Ik heb twee grote wensen, mama terug en een legokasteel”. Zo verwoordt een jongetje hoezeer hij zijn moeder, die in de gevangenis zit, mist. Psychologe Sanne Hissel onderzocht hoe het eigenlijk gaat met de kinderen van gedetineerde moeders in Nederland.

Stel je voor dat je plaats mag nemen op de stoel van de rechter. Hoe zou je dan een 19-jarige jongeman straffen die terechtstaat wegens verboden wapenbezit? En wat als de dader 2 jaar jonger was geweest? De Nederlandse bevolking blijkt heel goed in staat te zijn antwoord te geven wanneer strafopvattingen worden gepeild.

Niet alleen rationaliteit, maar ook gevoel blijkt bepalend voor het maken van criminele keuzes. Zelfs als het gaat om ogenschijnlijk beredeneerde beslissingen, zoals illegaal downloaden of het oplichten van de verzekering.

Stalkers die na een veroordeling opnieuw de fout in gaan, doen dat snel. Sommige stalkers gaan zelfs vanuit de gevangenis door met het lastigvallen van hun slachtoffer.

Worden probleemjongeren ook probleemvolwassen? Uit criminologisch onderzoek blijkt dat probleemjongeren later in ieder geval vaker werkloos zijn. Dat is jammer, want juist een baan helpt deze groep uit de klauwen van de wet te blijven.

Steeds meer mensen krijgen een gevangenisstraf opgelegd. Dat betekent dat ook steeds meer kinderen een ouder achter tralies zien verdwijnen. Criminologe Sytske Besemer deed samen met haar collega’s onderzoek naar de gevolgen.

Door middel van hersenscans valt aan te tonen of het brein van een verdachte tijdens zijn misdaad waren aangetast of beschadigd, waardoor hij zichzelf niet in de hand had toen hij het delict pleegde. Het zal niet lang meer duren voordat de eerste MRI-scans opduiken in pleitnota’s van advocaten. Wat moet de rechter hiermee?

Agenten die rond hotspots surveilleren, voorkomen de meeste inbraken. Een agent die zijn aandacht verdeelt heeft minder succes. Dat blijkt uit onderzoek met nieuwe computersimulaties.

Rechercheurs vatten verhoren altijd samen als zij proces-verbaal opmaken. De manieren waarop dat gebeurt, verschilt. Deze verschillen kunnen de rechter op een verkeerd been zetten. Een uitgebreid proces-verbaal, bijvoorbeeld, doet schuldig lijken…

Voor vrijgezelle daders blijkt gevangenisstraf geen effect op hun kansen op de huwelijksmarkt te hebben. Maar getrouwde daders hebben wel last van gevangenisstraf: een tijd in de cel verhoogt de kans op een echtscheiding met twintig procent. En dat is slecht nieuws voor de samenleving.

Criminaliteit is vooral een mannenzaak. Toch worden elk jaar ruim 36.000 meisjes en vrouwen gehoord als verdachte. Over de criminele loopbaan van meisjes en vrouwen is nog weinig bekend. Is die heel anders dan bij mannen?

Mag een leraar voor de klas blijven staan als hij veroordeeld is voor een zedenmisdrijf? Soms vinden rechters van niet. Dan wordt een zogenaamd beroepsverbod opgelegd. Maar veel toezicht op naleving van dit verbod is er niet, zo blijkt uit nieuw onderzoek.

Misdadigers slaan vaak toe in hun eigen buurt. Maar als ze verhuizen, ben je nog lang niet van ze af. Nieuw onderzoek laat namelijk zien dat daders vaak terugkomen naar hun oude buurt. Die kennen ze immers lekker goed.

Een criminele carrière begint vaak jong. Maar in de georganiseerde misdaad gaat het anders. Daar komen daders pas op latere leeftijd in het vak terecht. Dat heeft te maken met het bijzondere karakter van de georganiseerde misdaad: je moet er veel voor kunnen en weten.

Fans die contact zoeken met een ster zijn meestal niet gevaarlijk. Fans willen hun speciale ‘relatie’ met hun idool niet kwijt, evenmin als hun sociale contacten met andere fans.

Een groot deel van de jongeren die behandeld zijn in een justitie-inrichting blijkt opnieuw in contact te komen met justitie. De leeftijd waarop en de regelmaat waarmee dit gebeurt, met andere woorden hun ‘criminele carrière’, hangt samen met combinaties van psychologische en achtergrondkenmerken. Zo is het hebben van meerdere psychologische problemen karakteristiek voor een late criminele start, terwijl chronische veelplegers vaker uit een omgeving komen waarin ook anderen crimineel zijn. Dat blijkt uit onderzoek van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving.

Pubers doen dingen die niet mogen. Graffiti-spuiten, vechten, zwartrijden: het is een normaal onderdeel van hun ontwikkeling. Maar wanneer is probleemgedrag bij pubers nog normaal, en wanneer is het crimineel?