kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord aarde & klimaat

1. Evolutie walvis volgde die van alg

   dinsdag, 9 maart 2010 · Nieuws

   Het soortenaantal aan walvissen nam enorm toe rond 10-13 miljoen jaar geleden. De reden ligt in de toename van hun voedsel: kleine algjes die ook een explosie aan diversiteit beleefden rond deze periode.

   Auteur: Adiël Klompmaker

2. Snelle zeespiegelstijging 8500 jaar terug

   maandag, 8 maart 2010 · Nieuws

   Het IPCC schat de maximale zeespiegelstijging aan het einde van deze eeuw op maximaal 59 cm. Nu hebben Nederlandse wetenschappers becijferd dat het in het verleden nog sneller was. Rond 8500 jaar geleden steeg de wereldwijde zeespiegel met meer dan een meter per eeuw. De daling van de Nederlandse bodem bracht er nog eens een halve meter bij.

   Auteurs: Adiël Klompmaker en Universiteit Utrecht

3. Maya-cultuur droogde op

   donderdag, 25 februari 2010 · Achtergrond

   Bijna alle Maya-steden waren verlaten na de 9e/10e eeuw AD. Hoe komt dat? De laatste decennia zijn er steeds meer aanwijzingen dat klimaatveranderingen de beschaving op de rand van de afgrond bracht…

   Auteur: Adiël Klompmaker

4. Boekrecensie – De menselijke maat

   woensdag, 24 februari 2010 · Achtergrond

   Dat het internationale klimaatpanel IPCC niet handig bezig is, wist Salomon Kroonenberg al in 2007. In zijn boek De menselijke maat zet hij uiteen hoe ingewikkeld het klimaat wel niet is, en dat broeikasgassen zeker niet de hoofdrol spelen die het IPCC hen toekent. Kroonenberg, momenteel nog hoogleraar geologie aan de Technische Universiteit (TU) Delft, houdt op 19 maart aanstaande zijn afscheidsrede.

   Auteur: Ronald Veldhuizen

5. Monstergaten door schuddende aarde

   dinsdag, 23 februari 2010 · Nieuws

   Lang kreeg de mens de schuld van de enorme gaten in de bodem op Madagaskar. Nieuw onderzoek laat iets anders zien: niet de mens, maar aardbevingen lijken deze ‘lavaka’s’ te veroorzaken.

   Auteur: Adiël Klompmaker

6. Warmer zeewater door zon & wind

   maandag, 15 februari 2010 · Nieuws

   Nieuw onderzoek laat zien dat de Nederlandse kustwateren flink warmer zijn geworden van 1982-2004. Het ligt voor de hand de opwarming van de aarde hiervoor verantwoordelijk te houden. Hoewel dit niet helemaal uitsluiten kan worden, blijken voor meer zon in de lente en zomer, en meer westenwind in de winter dé belangrijke oorzaken te zijn.

7. Foto’s Aarde & Klimaat 2010

   vrijdag, 12 februari 2010 · Achtergrond

   Hieronder zijn foto’s uit 2010 te zien die door de redactie als bijzonder bestempeld zijn.

   Auteur: Adiël Klompmaker

8. Puzzel in evolutie Alpen opgelost

   vrijdag, 12 februari 2010 · Nieuws

   De Alpen werden vooral rond 20 miljoen jaar pas echt hoog. De gebeurtenissen daarvoor zijn echter cruciaal voor het ontstaan van de Alpen. De Afrikaanse plaat bewoog noordwaarts en botste met de Eurazische plaat. Als gevolg zakte op twee plaatsen lithosfeer (aardkorst + een deel van de aardmantel) weg in de aardmantel. Oostenrijkste wetenschappers hebben nu aangetoond dat de oudste van deze verzakkingen op het Europese continent zelf plaatsvond. Niet in de aanwezigheid van een oceaan zoals meestal het geval is. Dit is een zeldzaam geologisch fenomeen.

   Auteur: Adiël Klompmaker

9. IJzer, ijzererts en ijzer maken

   woensdag, 10 februari 2010 · Achtergrond

   Dit artikel vertelt in het kort over een aantal basisaspecten van ijzer, ijzererts, ijzerertsmineralen, en hoe ijzer (ruwijzer) wordt gemaakt. Ook komt aan bod wat een ijzererts is, uit welke ijzerertsmineralen het bestaat, en wat voor verbindingen dat zijn. Tenslotte legt het artikel uit welke voorbereidende stappen er nodig zijn om het erts geschikt te maken voor verwerking in een hoogoven, en hoe men (ruw)ijzer maakt met een hoogoven.

   Auteur: Jack Voncken

10. Fossiele aardverschuivingen in de Nederlandse ondergrond

    woensdag, 3 februari 2010 · Achtergrond

    Wie denkt aan aardverschuivingen denkt niet meteen aan Nederland. Toch kwamen er in het verleden op Nederlands grondgebied zo nu en dan grote aardverschuivingen voor. Onderzoek laat zien dat een oude delta, de Eridanos, hieraan ten grondslag lag. De enorme verschuivingen zijn zichtbaar gemaakt met behulp van seismische gegevens. Hieruit blijkt dat met name in het Noordzeegebied veel van deze verschuivingen voorkwamen.

    Auteurs: Henk Kombrink en Francesco Bardi

11. De dood van de Neanderthaler in Europa

    vrijdag, 29 januari 2010 · Nieuws

    Nieuw onderzoek toont aan onze harige geslachtsgenoot, de Neanderthaler, ongeveer 37.000 jaar geleden verdween uit Europa. Dit is ouder dan tot nu toe werd aangenomen. Het onderzoek toont verder aan de de moderne mens (Homo sapiens) het soms wel erg goed kon vinden met de Neanderthaler.

    Auteur: Adiël Klompmaker

12. Stapje extra voor bergbeklimmers

    donderdag, 28 januari 2010 · Nieuws

    Een internationaal onderzoeksteam van Chilenen, een Duitser en een Amerikaan hebben een bijzondere ontdekking gedaan in het Andesgebergte. GPS metingen laten zien dat het gebergte met een recordsnelheid omhoog schiet: 39 mm per jaar. Net als een matras veert ook de aardkorst terug bij het verwijderen van massa. Deze opvering in de Andes komt direct door het afsmelten van ijs en sneeuw. Inderdaad, opwarming speelt ook hier een cruciale rol.

    Auteur: Adiël Klompmaker

13. Aardbeving Haiti: Hoe?

    maandag, 25 januari 2010 · Nieuws

    Televisiebeelden laten de enorme schade en al het leed zien in Haiti. Maar waarom sloeg het noodlot toe in Haitie? Geologen kunnen die vraag wel beantwoorden: Haiti ligt op de grens van aardplaten waar enorme spanningen zich opbouwen en zo af en toe vrijkomen via – inderdaad – een aardbeving.

    Auteur: Bernd Andeweg

14. Expeditie Antarctica

    maandag, 11 januari 2010 · Achtergrond

    Begin januari vertrokken Henk Brinkhuis en Peter Bijl van de Universiteit Utrecht met het onderzoeksschip “de JOIDES Resolution” vanuit Wellington (Nieuw-Zeeland) naar Antarctia. Missie? Het aanboren van de geschiedenis van de Antarctische ijskap. Henk Brinkhuis (co-chief IODP Expedition 318, Wilkes Land Antarctica) houdt een weblog over de expeditie bij.

    Auteur: Henk Brinkhuis

15. Geo-engineering als laatste redmiddel

    vrijdag, 8 januari 2010 · Achtergrond

    Miljoenen spiegels tussen de aarde en de zon, raketten die sulfaatwolken maken en oceanen vol met algen: niets lijkt te gek om klimaatverandering te bestrijden. Maar moeten we wel op planetaire schaal aan onze aarde willen sleutelen?

    Auteur: Sven de Jong