kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord aarde & klimaat

1. De wereldwijde invloed van de Sahara

   woensdag, 11 mei 2005 · Achtergrond

   De temperatuur loopt ondraaglijk hoog op, de luchtvochtigheid zakt tot een paar procent en het zicht is minimaal: een zandstorm in de Sahara is een angstwekkend natuurverschijnsel. Het rode Saharastof doet gletsjers in de Alpen sneller smelten en ontregelt soms het luchtverkeer op duizenden kilometers afstand.

   Auteur: Carl Koppeschaar

2. Satelliet geeft beter weerbericht

   maandag, 9 mei 2005 · Nieuws

   Metingen van luchtvervuiling met satellieten geven tegenwoordig een betrouwbaar beeld van de luchtkwaliteit, maar kunnen verder worden verbeterd. Op donderdag 12 mei a.s. verdedigt Folkert Boersma van het KNMI aan de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) zijn proefschrift over het meten van stikstofdioxiden met satellietinstrumenten.

3. Zeespiegel stijgt bijna kwart meter bij smelten van gletsjers en ijskappen buiten Antarctica en Groenland

   vrijdag, 6 mei 2005 · Nieuws

   Twee onderzoekers publiceerden eerder dit jaar de resultaten van een indrukwekkend onderzoek dat indicaties geeft voor de zeespiegelstijging als gevolg van het smelten van gletsjers en ijskappen buiten Antarctica en Groenland. Ze komen op bijna een kwart meter.

   Auteur: Tom van Loon

4. “Litteken” in gravitatieveld van de aarde

   vrijdag, 29 april 2005 · Nieuws

   De nieuwe ESA-satelliet GOCE, die volgend jaar wordt gelanceerd, kan misschien het litteken waarnemen dat de verwoestende aardbeving van 26 december 2004 in Sumatra naliet.

5. Klimaatgevolgen van vulkanische uitbarstingen blijken beperkt

   donderdag, 28 april 2005 · Nieuws

   Bij vulkanische uitbarstingen worden vaak ontzagwekkende hoeveelheden stoffen (gassen en aerosolen) in de atmosfeer gebracht. Tal van studies geven op basis van die hoeveelheden – van onder meer broeikasgassen zoals methaan en koolzuurgas, maar ook van zwavelverbindingen die in de atmosfeer zwavelzuur vormen (en zo bijdragen aan zure regen) – aan dat grote erupties significante klimaatveranderingen kunnen bewerkstelligen.

   Auteur: Tom van Loon

6. Steeds vroeger lente

   maandag, 25 april 2005 · Nieuws

   De zachte winters van de laatste jaren hebben hun uitwerking op het groeiseizoen. De bladontplooiing of bloei van bomen en planten in het voorjaar is sinds 1988 aanmerkelijk vervroegd.

7. Bewegingen van breuksysteem van Roerdalslenk nauwkeurig bepaald

   donderdag, 21 april 2005 · Nieuws

   In het breuksysteem van de Roerdalslenk, een van de meest actieve van Europa, hebben in de laatste miljoenen jaren alleen verticale bewegingen plaatsgevonden. Dat blijkt uit onderzoek door de Vrije Universiteit Amsterdam met een nieuw, digitaal model met een hoge graad van nauwkeurigheid.

   Auteur: Tom van Loon

8. Lichtende wielen

   donderdag, 21 april 2005 · Achtergrond

   Al zeker honderd jaar worden er op zee lichtgevende verschijnselen waargenomen waarvoor nog steeds geen fatsoenlijke verklaring is. Er is in de loop der jaren veel gespeculeerd over de mogelijke oorzaken: van biologische tot seismische bronnen en zelfs mogelijke verbanden met UFO’s en graancirkels.

9. Beter klimaatmodel door satellietmetingen

   dinsdag, 12 april 2005 · Nieuws

   Kelvin-golven in de tropen kunnen nu ook uit satellietmetingen van ozon gereconstrueerd worden. Dat beschrijft een door het KNMI begeleid promotieonderzoek van Renske Timmermans aan de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). Dit is een belangrijke stap vooruit in de verdere verbetering van klimaatmodellen. Kelvin-golven spelen namelijk een cruciale rol in de dynamiek van de gehele aardatmosfeer. Het is dus van belang deze zo goed mogelijk in klimaatmodellen te beschrijven.

10. Bijzondere ‘hot spot’ onder Hawaii

    dinsdag, 12 april 2005 · Nieuws

    Uit onderzoek van de Utrechtse geoloog dr. Igor Nikogosian en collega’s, heeft magma dat door de vulkanen van Hawaii wordt geproduceerd eigenschappen die niet overeenstemmen met gangbare modellen die het ontstaan van magma beschreven.

11. Grootste massa-uitsterving vond niet abrupt maar geleidelijk plaats

    donderdag, 7 april 2005 · Nieuws

    Op de grens van Perm en Trias, 251 miljoen jaar geleden, vond de grootste massa-uitsterving plaats die we kennen uit de aardgeschiedenis. Over de oorzaak bestaan tal van hypotheses, maar een algemeen geaccepteerde verklaring is er niet. Uiteraard zijn er diverse hypotheses die uitgaan van een plotselinge wereldwijde catastrofe, zoals die ook ontstond na de inslag van een grote meteoriet op de grens tussen Krijt en Tertiair. Een dergelijke catastrofe lijkt echter niet langer te verdedigen, nu een internationaal team van onderzoekers systematisch is nagegaan hoe de uitsterving verliep, althans voor op het land levende grote gewervelde dieren (die het meest kwetsbaar voor catastrofes lijken).

    Auteur: Tom van Loon

12. Mens zorgt voor meer erosie dan alle natuurlijke processen samen

    vrijdag, 1 april 2005 · Nieuws

    De mens blijkt in de laatste duizend jaar voor een steeds toenemende erosie te zorgen. Het gaat daarbij vooral om erosie die wordt veroorzaakt bij constructiewerkzaamheden en bij agrarische activiteiten. Die eroderende invloed van de mens wordt sterk onderschat, maar zal – wanneer daaraan geen halt wordt toegeroepen – op afzienbare termijn rampzalige gevolgen hebben.

    Auteur: Tom van Loon

13. Onweersbuien beroeren de ozonlaag

    donderdag, 31 maart 2005 · Nieuws

    Sterke winden in onweersbuien hebben een opmerkelijk grote invloed op de verdeling van de hoeveelheid ozon en stikstofoxiden in de atmosfeer. Die invloed is veel belangrijker dan eerder was aangenomen. Dat blijkt uit een door het KNMI begeleid promotie onderzoek door de Belg Dirk Olivié aan de Technische Universiteit Eindhoven.

14. Meer methaan in de tropen dan aangenomen

    dinsdag, 22 maart 2005 · Nieuws

    De concentratie van het broeikasgas methaan is in de tropen vermoedelijk aanzienlijk hoger dan tot nu toe werd aangenomen. Dit concluderen onderzoekers van o.a. het KNMI uit satellietmetingen.

15. Aardwetenschappen helpen al 100 jaar bij oplossen misdaden

    donderdag, 17 maart 2005 · Nieuws

    Het is dit jaar precies een eeuw geleden dat Georg Popp een misdaad hielp oplossen door voor het eerst tijdens een proces aardwetenschappelijke (in dit geval: bodemkundige) gegevens aan te voeren. Nog steeds delen de aardwetenschappen in de actuele belangstelling voor de forensische wetenschap (zie bijvoorbeeld de populaire serie Crime Scene Investigation op RTL4). Zo is er de laatste jaren een behoorlijk aantal detectiveboeken verschenen waarin aardwetenschappen een belangrijke rol spelen bij (het oplossen van) een misdaad. Toch is er niet zo heel veel kennis van de forensische geologie – ook al zijn er in de afgelopen drie decennia enkele wetenschappelijke boeken over dit onderwerp verschenen.

    Auteur: Tom van Loon