kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord aarde & klimaat

1. Superstormen boven Nederland?

   woensdag, 16 maart 2005 · Nieuws

   Zeer uitzonderlijke omstandigheden, waarbij twee stormdepressies samenvloeien tot één depressie, kunnen leiden tot superstormen. Superstormen worden gekenmerkt door ongekende windsnelheden en zeer extreme neerslag. In onze regio zijn ze nog nooit waargenomen, maar dat kan volgens onderzoeker Henk van den Brink van universiteit Utrecht in de toekomst gaan veranderen…

2. Voor wateroverlast is meer nodig dan smeltende sneeuw

   vrijdag, 11 maart 2005 · Achtergrond

   In Midden- en Zuid-Duitsland ligt een dik pak sneeuw. Leuk voor de langlaufers daar. Maar houden we hier droge voeten als die sneeuw gaat smelten en al het water via de Rijn en de IJssel moet worden afgevoerd? Nederland is immers het afvalputje van Europa. Om goed voorbereid te zijn worden weer en waterstanden doorlopend gevolgd. Voorlopig maakt niemand zich zorgen.

   Auteur: Kees Floor

3. Bestaand seismisch netwerk geschikt voor tsunamiwaarschuwing

   donderdag, 10 maart 2005 · Nieuws

   Een bestaand Amerikaans seismisch netwerk met 137 waarnemingsstations kan een belangrijke rol vervullen in een systeem voor tsunamiwaarschuwing. Om echt effectief te kunnen zijn is nog een snelle analysetechniek nodig om aardbevingen te kunnen identificeren die tsunami’s veroorzaken.

   Auteur: Tom van Loon

4. Sterke ozonafbraak in de afgelopen winter

   maandag, 7 maart 2005 · Achtergrond

   Deze winter is boven het noordelijk halfrond veel ozon afgebroken als gevolg van de extreem lage temperaturen in de ozonlaag boven het noordpoolgebied. Dit is door het KNMI berekend uit metingen van ozon, verricht met het SCIAMACHY-instrument aan boord van de Europese milieusatelliet Envisat. De ozonafbraak is het gevolg van dezelfde processen die jaarlijks boven het zuidpoolgebied leiden tot het zogeheten ozongat.

5. Klimaatverantwoord ruimtegebruik in een klimaatbestendig Nederland

   vrijdag, 4 maart 2005 · Achtergrond

   Het klimaat verandert, zoveel is zeker. Om de gevolgen daarvan te beperken en Nederland klaar te stomen voor de toekomstige situatie, zijn maatregelen nodig die ingrijpen in het gebruik van de ruimte. Wat ons precies te wachten staat en welke maatregelen doeltreffend en haalbaar zijn, is onvoldoende bekend. Daarvoor is nieuw onderzoek nodig. Dit onderzoek wordt opgezet onder de paraplu van het programma Klimaat voor Ruimte, Ruimte voor Klimaat (KvR). De aftrap voor dit programma vond 10 en 11 februari plaats in Zeist.

   Auteur: Kees Floor

6. ‘Sneeuwbal aarde’ te wijten aan baan van aarde door stofwolken in ruimte

   dinsdag, 1 maart 2005 · Nieuws

   Cycliciteit van de ijstijdvakken die de aarde heeft meegemaakt, is een omstreden zaak. Van het laatste ijstijdvak (Pleistoceen), dat ca. tweemiljoen jaar geleden begon, weten we dat er een afwisseling was van ijstijden (glacialen) en – kortere – warmere tijden (interglacialen).

   Auteur: Tom van Loon

7. Tsunami waarschuwingssysteem - hebben wij er een nodig in de Noordzee?

   donderdag, 24 februari 2005 · Achtergrond

   De tsunami van tweede kerstdag heeft aan heel veel mensen het leven gekost. Om een zelfde ramp in de toekomst te voorkomen wordt er een tsunami-waarschuwingssysteem aangelegd in de Indische Oceaan. Dat systeem kan een tsunami al op de oceaan opmerken zodat de kustbewoners op tijd gewaarschuwd kunnen worden. Maar zelfs zonder een tsunami-waarschuwingssysteem hadden er veel minder doden kunnen zijn. Een sterke aardbeving is ook een waarschuwing dat er misschien een tsunami op komst kan zijn. En als de zee zich terug trekt, betekent dit dat er een grote golf aan komt. Veel mensen werden verrast door het water omdat ze niet wisten wat een tsunami was. Behalve een waarschuwingssysteem is dus ook voorlichting nodig.

   Auteur: Stella Kortekaas

8. Grondwater houdt hoge duinen vast

   donderdag, 10 februari 2005 · Nieuws

   Duinen ontstaan door de wind, en wanneer zandduinen aan wind blootgesteld blijven, veranderen ze in principe voortdurend van vorm en plaats. Bij kustduinen in onze streken is dat niet het geval, doordat de begroeiing op de duinen verder grootschalig transport van zand verhindert; dat is een van de redenen waarom helm in de duinen is aangeplant. In uitzonderlijke gevallen blijken echter ook grote, kale zandduinen in een droog klimaat niet van hun plaats te komen. Dat is bijvoorbeeld het geval in de Badain-Jaran-woestijn, in het westelijke deel van Centraal Mongolië.

   Auteur: Tom van Loon

9. Iridium en platina uit de ruimte

   donderdag, 3 februari 2005 · Nieuws

   Een boring in het ijs van Groenland heeft interessante resultaten opgeleverd met betrekking tot de verspreiding van iridium en platina uit de ruimte. Een internationaal onderzoeksteam berekende een wereldwijde ‘neerslag van rook van ruimtegruis’ van zo’n 14 miljoen kilo per jaar.De onderzoekers zien de hoeveelheid neergeslagen ruimtegruis als een soort ‘kosmisch constante’, hoewel voor de laatste ijstijd in het Wechselien afwijkende resulaten werden verkregen.

   Auteur: Tom van Loon

10. Van een ijskoude schoonheid

    donderdag, 3 februari 2005 · Achtergrond

    De temperatuur in de ozonlaag boven het noordpoolgebied is momenteel extreem laag. Eind januari, begin februari zijn de laagste temperaturen gemeten de afgelopen 50 jaar. Ook in januari was de temperatuur voortdurend veel kouder dan normaal. Dit leverde ons één van de mooiste atmosferische spektakels die er zijn: parelmoerwolken.

11. In drijfzand blijf je drijven

    vrijdag, 28 januari 2005 · Nieuws

    Nederland heeft zijn eigen mythbusters! Wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam en de Stichting FOM deden onderzoek naar de samenstelling en eigenschappen van drijfzand. En wat blijkt: in drijfzand blijf je drijven. Fans van Jamie en Adam, de oorspronkelijke Discovery Channel Mythbusters, wisten dat natuurlijk al. En Kennislink rapporteerde vorig jaar al over onderzoekers van de TU Delft die studenten in een tank met drijfzand lieten zakken. Maar het toonaangevende tijdschrift Nature zag – wellicht vanwege de meer gedegen wetenschappelijke aanpak – toch een artikel in het Amsterdamse onderzoek.

    Auteur: Harm Ikink

12. Was klimaatverandering de oorzaak van de grootste massa-extinctie ooit?

    donderdag, 20 januari 2005 · Achtergrond

    De grootste massa-extinctie op aarde ooit vond 250 miljoen jaar geleden plaats. Onderzoekers menen deze week in Science dat enorme vulkaanuitbarstingen een dodelijk broeikaseffect veroorzaakten, met als gevolg dat de aarde te warm werd en er bovendien veel te weinig zuurstof in de atmosfeer was waardoor zoveel planten en dieren uitstierven.

    Auteur: Sanne Jense

13. Satellieten zagen tsunami live

    woensdag, 19 januari 2005 · Nieuws

    Onderzoekers van de Delftse Faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek hebben de tsunami van 26 december met satellieten gemeten. Het is de eerste keer dat een tsunami op volle zee is waargenomen.

14. Zwavel uit onderzeese schoorstenen zorgt voor speciaal ecosysteem

    zaterdag, 15 januari 2005 · Nieuws

    Op de zeebodem komen plaatselijk heetwaterbronnen voor. Vooral aan bronnen op diepzeelocaties, zoals mid-oceanische ruggen, is inmiddels veel onderzoek verricht. Daarbij zijn merkwaardige, vaak soortenrijke ecosystemen ontdekt. Veel minder is bekend van dergelijke bronnen uit ondiepe zeeën. Een team onderzoekers uit Taiwan en Singapore heeft nu een dergelijk ecosysteem onderzocht voor de kust van het Taiwanese eiland Kueishan (121°57’ O.L.; 24°50’ N.B.).

    Auteur: Tom van Loon

15. Noordelijke IJszee was zeer warm tijdens het Laat-Krijt

    zaterdag, 15 januari 2005 · Nieuws

    Onderzoekers van de Universiteit van Oxford en het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) hebben na meer dan twintig jaar zoeken een methode gevonden om paleotemperaturen in de Noordelijke IJszee te reconstrueren aan de hand van een boorkern uit 1970. Ze analyseerden de vetten uit de membranen van een oerbacterie in de uitgeboorde sedimenten en concluderen dat de IJszee wel zo warm kan zijn geweest als de huidige Middelandse Zee. Dit valt met de huidige klimaatmodellen niet te verklaren.

    Auteur: Tom van Loon