kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord aardwetenschappen

1. Minder zeespiegelstijging door Antarctische ijs

   vrijdag, 15 mei 2009 · Nieuws

   De West Antarctische ijsplaat is onstabiel. In het vakblad Science meldt dr. Bert Vermeersen van de TU Delft samen met collega’s dat het gemiddelde wereldwijde zeeniveau niet stijgt met de verwachte 5 meter, maar ‘slechts’ met 3,3 meter door smelt van de plaat. Oorzaak: slechts een deel van deze ijsplaat zou smelten. Het andere deel is stabieler. Op welke tijdschaal dit zou gebeuren is onduidelijk.

   Auteurs: Adiël Klompmaker en Sven de Jong

2. Musea in Nederland en België

   zaterdag, 28 februari 2009 · Achtergrond

   Een overzicht van de bekendste musea in Nederland en België met een aardwetenschappelijk getinte collectie. Zowel de locatie als de websites van de musea zijn aangegeven.

   Auteur: Adiël Klompmaker

3. Plaattektoniek

   donderdag, 14 augustus 2008 · Dossier

   Plaattektoniek is het bewegen van aardplaten. Alfred Wegener toonde voor het eerst het bestaan van bewegende continenten aan in het begin van de 20e eeuw. Aardplaten bewegen naar elkaar toe, van elkaar af of langs elkaar heen. Dit alles om warmte kwijt te raken uit de diepe aarde. De bewegingen zorgden en zorgen voor veranderingen in de plaats van de continenten. In het verleden waren er bijvoorbeeld diverse supercontinenten. Dit samenkomen en weer uiteengaan had en heeft grote gevolgen voor het klimaat, de zeespiegel, de evolutie, gebergtevorming, de oceaanstromingen maar ook op de verdeling en hoeveelheid grondstoffen zoals aardolie.

   Auteur: Adiël Klompmaker

4. Gevormd door bewegende aardplaten

   woensdag, 30 juli 2008 · Achtergrond

   Zeventig miljoen jaar geleden kon je nog van Rio de Janeiro naar Melbourne wandelen, maar nu? Aardplaten bewogen én bewegen met centimeters per jaar. Hierdoor komen botsen platen soms massaal op elkaar, een supercontinent vormend, om vervolgens weer op te breken. Deze gebeurtenissen uit een ver verleden bepalen op welke hoogte we leven en in welk klimaat maar ook bijna de hele economie. Waar zouden we zijn zonder aardolie en gas, grondstoffen die niet zouden zijn ontstaan als er geen plaattektoniek bestond.

   Auteur: Adiël Klompmaker

5. Bewijzen en historie plaattektoniektheorie

   dinsdag, 15 juli 2008 · Achtergrond

   De Duitser Alfred Wegener publiceerde in 1915 zijn theorie over bewegende continenten. Hij kwam met harde bewijzen uit de paleontologie, van gebergteketens, van ijstijdafzettingen en de pasvorm van continenten aan weerszijden van de Atlantische Oceaan. Zijn mechanisme voor het bewegen van de continenten, de getijden, was echter niet correct. De theorie van de plaattektoniek werd pas in 1968 aanvaard toen harde bewijzen uit het paleomagnetisme het mechanisme verklaarden: mantelconvectie zorgt voor de beweging van aardplaten.

   Auteur: Adiël Klompmaker

6. De hele aardbol beweegt

   vrijdag, 11 juli 2008 · Achtergrond

   Plaattektoniek is het bewegen van platen op onze aarde. Bij de aardplaatgrenzen wordt nieuw aardkorst gevormd, duiken aardplaten de diepte in of schuiven ze langs elkaar heen. Dit bewegen wordt veroorzaakt door convectie in de aardmantel en het bewegen van de aardplaten zelf. Dit alles om warmte uit het binnenste van de aarde kwijt te raken.

   Auteur: Adiël Klompmaker

7. Dino’s eerder uitgestorven

   donderdag, 24 april 2008 · Nieuws

   De Krijt/Tertiair grens, de grens waarop de dinosauriërs uitstierven, werd tot nu toe gezet op 65,5 miljoen jaar geleden. Nederlandse wetenschappers van de Universiteit Utrecht en de Vrije Universiteit te Amsterdam schrijven echter in Science dat deze grens 65,94 miljoen jaar oud is. De dinosauriërs zijn dus 0,44 miljoen jaar eerder uitgestorven dan tot nu toe werd gedacht. Dat blijkt uit een vergelijking van twee dateringsmethodes. Dat moet ook voor een nauwkeurigere geologische tijdsschaal zorgen.

   Auteur: Adiël Klompmaker

8. Toch geen sneeuwbal-aarde?

   zondag, 16 december 2007 · Nieuws

   De ijstijden van het Neoproterozoïcum (635 – 850 miljoen jaar geleden) hebben de wateren rond de evenaar niet helemaal bevroren volgens nieuw onderzoek. Andere aanwijzingen spreken dat echter tegen: er zou wél een ‘sneeuwbal-aarde’ hebben bestaan.

   Auteur: Adiël Klompmaker

9. Klimaatverandering en verzuring van de zee: is het einde van de mossel in zicht?

   donderdag, 21 juni 2007 · Achtergrond

   Uit onderzoek is de laatste jaren duidelijk geworden dat hogere CO2 concentraties in de atmosfeer tot een hogere zuurgraad van de oceanen kunnen leiden. Experimenten waarin de oceaan en de atmosfeer werden nagebootst bevestigen bange ecologische vermoedens: in een zuurdere oceaan krijgen schelpdieren het moeilijk om hun uit kalk bestaande schelp op te bouwen. Bij de in de komende eeuw verwachte stijging van de CO2 concentraties zouden de oceanen al zo zuur kunnen worden dat schelpdieren er niet meer kunnen leven: hun schelpen lossen gewoon op. Betekent dit dat de mosselvissers uit Zeeland een andere baan moeten gaan zoeken? Het definitieve antwoord ligt in de toekomst, maar een blik in het verleden geeft waardevolle aanwijzingen over waar het naar toe kan gaan.

   Auteurs: dr. Boris Jansen, Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica (IBED)

10. Europese venen en meren bieden opmerkelijke visie op klimaatverandering

    donderdag, 1 februari 2007 · Achtergrond

    Europese venen en meren bieden een schat aan informatie over historische natuurlijke klimaatveranderingen. In het Europese ACCROTELM project is die informatie voor het eerst op grote schaal ontsloten. Het onderzoek leidde tot opmerkelijke conclusies. Het klimaat is niet alleen wispelturiger dan we altijd dachten, de wispelturigheid laat zich bovendien voor een groot deel verklaren uit fluctuaties in zonne-activiteit.

    Auteurs: Sakia Marijnissen en Bas van Geel

11. Veronderstelde “sneeuwbal aarde” kende rijk zeeleven

    vrijdag, 3 november 2006 · Nieuws

    Gedurende het Precambrium kwam er een tijdsinterval voor waarin de aarde volgens talrijke onderzoekers geheel bedekt was met ijs (sneeuwbal aarde)/ Zelfs de tropische zeeën zouden geheel of op z’n minst grotendeels bedekt zijn geweest met ijs. Een nieuwe vondst van een Amerikaans/Braziliaans onderzoeksteam maakt echter duidelijk dat er op zijn minst één (groot) gebied moet zijn geweest waar de zee niet met ijs bedekt was en waar misschien zelfs leven in floreerde.

    Auteur: prof. dr. A.J. van Loon

12. Engels kanaal ooit Europese superrivier

    donderdag, 14 september 2006 · Nieuws

    Het Europagevoel was zo’n 20.000 jaar geleden al enigszins aanwezig, althans in geologisch opzicht. Alle grote West-Europese rivieren kwamen toen tijdens de laatste ijstijd samen in een Europese superrivier die via het Engelse kanaal naar de Golf van Biskaje stroomde. Een abrupte stijging van de zeespiegel maakte hieraan een einde. Deze conclusies trekken onderzoekers van o.a. het NIOZ uit analyses van modder uit de oceaanbodem. Hun bevindingen publiceren zij deze week in Science.

13. Mens niet verantwoordelijk voor uitsterven van Amerikaanse Pleistocene megafauna

    woensdag, 19 juli 2006 · Nieuws

    Bij de overgang van het Pleistoceen naar het Holoceen veranderde het klimaat wereldwijd dramatisch. De leefgebieden van tal van dieren veranderden, de mens breidde zijn territorium uit (onder meer vanuit Azië over de Beringstraat naar Amerika), en in Amerika stierf zo’n 75% van de grote zoogdieren uit. Die twee laatste zaken zijn vaak met elkaar in verband gebracht: de Amerikaanse megafauna zou vooral door overbejaging zijn uitgestorven. Een andere hypothese is dat een ongekende ziektegolf het einde van de megafauna betekende.

    Auteur: prof. dr. A.J. van Loon

14. Zirkoon wijst op bestaan aardkorst op slechts 300 miljoen jaar na vorming aarde

    dinsdag, 4 juli 2006 · Nieuws

    Hoe oud is de aardkorst? Uit de samenstelling van gesteenten in noordwesten van Canada en West-Australië kunnen geologen afleiden dat de aarde al 300 miljoen jaar na haar ontstaan een harde buitenkant had.

    Auteur: prof. dr. A.J. van Loon

15. Aardwetenschappers bootsen tsunami na

    woensdag, 22 maart 2006 · Nieuws

    Utrechtse aardwetenschappers kunnen vanaf woensdag 29 maart 2006 een tsunami en een superstorm nabootsen. De faculteit Geowetenschappen van de universiteit Utrecht neemt twee nieuwe bassins in gebruik, waarmee studenten onderzoek kunnen doen naar natuurrampen en het gedrag van de Nederlandse kust en rivieren.

    Auteur: Wietske de Lange