kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord antropologie

1. Tumoren in ademnood

   vrijdag, 23 februari 2001 · Achtergrond

   In een mensenlichaam kan geen cel zonder zuurstof. Ook kankercellen niet. Voor een losse cel is dat geen probleem, want de rode bloedcellen die zich in de longen hebben volgetankt met zuurstof stromen er vlak langs. Wat begint als een enkele kankercel, groeit echter uit tot een tumor die uit vele duizenden of zelfs miljoenen cellen bestaat. Wordt zo’n ongeordende klont cellen te groot, dan groeit ook de afstand tot het dichtstbijzijnde bloedvat. Daardoor ontstaat er in het midden al vrij snel zuurstofgebrek: een gezwelletje van een paar kubieke millimeter krijgt er al last van.

   Auteur: Elmar Veerman

2. Gevaarlijk suikertekort

   donderdag, 1 februari 2001 · Achtergrond

   Met een insuline-injectie voorkomt een diabetespatiënt een te hoge suikerspiegel, met een suikerklontje een te lage. Maar wat als het lichaam geen waarschuwingssignalen afgeeft bij een suikertekort? Dat kan fataal aflopen.

   Auteurs: drs. Martin de Vries en drs. Stephan Bouman

3. Migraine-onderzoek in een Mekka voor genetici

   vrijdag, 26 januari 2001 · Achtergrond

   Van driehonderd kolonisten die zich ooit vestigden in de Centrale Vallei van Costa Rica werden er ongetwijfeld enkele geplaagd door terugkerende hoofdpijn: migraine. Ruim vier eeuwen later is het Midden-Amerikaanse land voor LUMC-onderzoekers een uitgelezen plek om uit te zoeken welke genen te maken hebben met migraine. Samen met plaatselijke wetenschappers: “Het is geen DNA ophalen en wegwezen.”

   Auteur: Elmar Veerman

4. Subtiele verschillen, grote vraagtekens

   zaterdag, 28 oktober 2000 · Achtergrond

   De discussie over xenotransplantatie gaat uit van de veronderstelling dat er voldoende overeenkomsten zijn tussen mens en varken, om de techniek ooit succesvol te laten worden. Maar wat zijn eigenlijk de verschillen tussen beide dieren, en wat voor mogelijke problemen kunnen die met zich meebrengen?

   Auteur: Arno van ’t Hoog

5. Tollen met een bril op

   maandag, 1 mei 2000 · Achtergrond

   De videobril annex draaistoel van dr Floris Wuyts heeft alles om het Universitair Ziekenhuis Antwerpen wereldvermaard te maken op gebied van evenwichtsstoornissen. Geen enkel ander ziekenhuis ter wereld kan wat hier kan. De Vlaamse regering gaf Wuyts vorig jaar de eerste prijs voor onderzoek en onderwijs van de vierjaarlijkse Vlaamse technologiebeurs FTI Technoland.

   Auteur: Ann de Ron

6. Duwen en trekken in de cel

   zondag, 30 april 2000 · Achtergrond

   Het binnenste van een levende cel bestaat uit een labyrint van structuren. Lange ketens van eiwitten zorgen voor de stevigheid van de cel en sturen met minuscule krachten de celdeling. Met nieuwe technieken, geleend van de chiptechnologie en de laserfysica, gaan fysici op zoek naar het geheim van deze krachten.

   Auteurs: dr. Marileen Dogterom en Ir. Marcel Janson

7. Een nieuwe benadering van pasgeborenen

   vrijdag, 21 april 2000 · Achtergrond

   Een kind dat te vroeg geboren wordt, mist een periode die andere kinderen in de rust van een baarmoeder doorbrengen. Een IC-afdeling neonatologie is zelfs nogal eens het tegendeel van rust. De neonatologie van het Kinder- en Jeugdcentrum in het LUMC werkt met een nieuwe methode om dit probleem te ondervangen. Begin april was de Amerikaanse gedragsdeskundige Kathy van den Berg in Nederland, die veel ervaring heeft met deze techniek.

8. Egyptische grotbewoners

   donderdag, 30 maart 2000 · Achtergrond

   De discussie over de herkomst en de verspreiding van de moderne mens over de wereld woedt nog steeds. De Out-of-Africa-theorie vertelt op basis van genetisch onderzoek dat die anatomische evolutie in een Afrikaans kerngebied plaatsvond. Een Belgisch onderzoek in de Egyptische Sodmeingrot kan een archeologisch bewijs voor deze theorie leveren.

   Auteurs: prof. dr. Philip Van Peer, prof. dr. Pierre M. Vermeersch en dr. Jan Moeyersons

9. Nieuwe camera voor stralende patiënten

   vrijdag, 24 maart 2000 · Achtergrond

   Met een nieuwe bril zie je scherper. Dat geldt ook voor de nieuwe gammacamera op de afdeling Nucleaire Geneeskunde van het LUMC, die voor betere afbeeldingen zal gaan zorgen. Bovendien kunnen er nieuwe dingen met de camera, zoals het in beeld brengen van het glucoseverbruik door het hart.

10. Levenswater: linke soep

    zaterdag, 1 januari 2000 · Achtergrond

    Een avondje uit. Een grote hoeveelheid alcohol stijgt binnen korte tijd naar het hoofd. Tussen de starre hersenpan en het stijgende promillage raakt een aantal delicate hersenfuncties vermorzeld.

    Auteur: Jan Hendrik Ravesloot

11. Superieure vrouwentaal

    zaterdag, 1 januari 2000 · Achtergrond

    Praten vrouwen anders dan mannen omdat hun hersenen anders zijn? Of ligt dit aan opvoeding en omgeving? Voorstanders van beide theorieën staan als kemphanen/hennen tegenover elkaar. Waarschijnlijk moeten we voor de oorzaak terug naar de prehistorie.

    Auteur: Jean-Marc Dewaele

12. Ethiek en evolutie

    zaterdag, 30 oktober 1999 · Achtergrond

    Hoe zit dat met Goed en Kwaad sinds we de Bijbel niet meer als absolute toetssteen willen zien? Welke autoriteit schrijft ons onze moraal voor? De biologie, of meer bepaald, de evolutietheorie, heeft reeds voorzien in een alternatief voor Genesis, onze ontstaansgeschiedenis. Kan diezelfde theorie wellicht ook een ethiek produceren?

    Auteur: dr. Jan Vorstenbosch

13. Zien wat er niet is

    woensdag, 1 september 1999 · Achtergrond

    Zuivere, natuurgetrouwe, pure waarneming bestaat niet. Dat wat we zien – ons beeld van de directe omgeving – is een en al interpretatie, vervorming, invulling, opvulling en aanvulling. Vrijwel alles wat we zien, is er niet echt. Een promotieonderzoek aan de TU Delft werpt nu een nieuw licht op waarneming.

    Auteur: dr. Paul Bastiaansen

14. Onderzoek Britse adel bewijst ‘wegwerplichaam’

    vrijdag, 22 januari 1999 · Achtergrond

    Wie een erfelijke aanleg heeft voor grote vruchtbaarheid, heeft minder kans om zeer oud te worden. Ook het omgekeerde is waar: wie de genen heeft voor een lang leven, krijgt minder kinderen. Dat blijkt uit een recente publicatie in het vaktijdschrift Nature, waarin een onderzoek wordt beschreven onder Britse adellijke families. Door de eeuwen heen blijken vruchtbaarheid en een lang leven moeilijk met elkaar samen te gaan. Dit is in overeenstemming met de ‘disposable soma’ (‘wegwerplichaam’) theorie van veroudering. Een gesprek met dr. Rudi Westendorp, internist/epidemioloog en eerste auteur van het Nature-artikel.

15. Menselijke maat voor industrieel ontwerpen

    woensdag, 1 juli 1998 · Achtergrond

    Industrieel ontwerpen van gebruiksvoorwerpen leunt zwaar op beschikbare gegevens over allerhande afmetingen van het menselijk lichaam. Om die te bepalen heeft TNO onlangs een scanner aangeschaft die een mens kan scannen. Een grootschalig bevolkingsonderzoek met deze scanner kan leiden tot virtuele tests van gebruiksvoorwerpen die nog in de ontwerpfase zijn.

    Auteur: dr. ir Johan Molenbroek