kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord astronomie & ruimteonderzoek

1. Wat is het lot van onze planeet?

   donderdag, 24 september 2009 · Achtergrond

   Aan alles komt een einde, zo ook aan het bestaan van de aarde. Het lijkt voor de hand te liggen dat de aarde vergaat als de zon dat ook doen. Een ster als onze zon heeft ongeveer 10 miljard jaar. Daarna is de brandstof op, en wordt de ster een opgezwollen rode reus en daarna een rustige witte dwerg. In de rode-reusfase wordt de zon dan zo groot dat hij de aarde verzwelgt. Maar misschien dat het afnemen van de zonnebrandstof er voor die tijd al voor zorgt dat er niet genoeg licht meer van de ster afkomt om de aarde van energie te voorzien. Of we hebben pech, en een groot object zoals een komeet, of een uit zijn baan geraakte planeet, slaat in op de aarde. Het lijkt erop dat de dinosauriërs zo’n inslag niet hebben overleefd. Een zwaardere inslag kan nog vernietigender zijn en de aarde tot puin slaan. Wie weet hoe lang we nog hebben, en wat kunnen we doen om onze planeet zo lang mogelijk in stand te houden?

   Auteur: Lydwin van Rooyen

2. Waaruit bestaat de 85% van het heelal die we niet kunnen zien?

   donderdag, 24 september 2009 · Achtergrond

   Fritz Zwicky moet in 1933 hebben gedacht dat hij een hele grote rekenfout had gemaakt. Hij mat de snelheden van een aantal sterrenstelsels, en vond dat ze veel sneller gingen dan voorheen gedacht. Zo snel, dat er vijftig keer zoveel massa nodig is dan hij kon zien om de zwaartekracht op te leveren die zulke snelheden tot gevolg heeft. Het begrip ‘donkere materie’ was een feit, en tot nu toe weten we nog steeds niet waar al die onzichtbare massa en energie van gemaakt is. Zijn het piepkleine deeltjes die onze detectoren niet kunnen opvangen? Grote, zware deeltjes die blijven zitten waar ze zitten? Of, waarschijnlijker, een combinatie van verschillende bronnen? De laatste jaren is veel uitgerekend over de verdeling van donkere materie in ons heelal – misschien dat die berekeningen ons naar een verklaring toe zullen leiden.

   Auteur: Lydwin van Rooyen

3. Hoe groot is het heelal?

   donderdag, 24 september 2009 · Achtergrond

   Zo’n honderd jaar geleden zag het heelal er een stuk simpeler uit dan nu. Het was een oneindig grote leegte, waarin her en der verspreid sterrenstelsels voorkomen. Maar dankzij moderne telescopen en de relativiteitstheorie van Einstein weten we nu dat het niet zo eenvoudig is. De afstand tussen sterrenstelsels neemt toe, alles beweegt van elkaar af. Het heelal, zo luidt de voorlopige conclusie, wordt steeds groter. Was dat altijd al zo, en zal dat altijd zo zijn? En is ons heelal het enige wat er is, of bestaan er meerdere heelallen in het universum?

   Auteur: Lydwin van Rooyen

4. Ons Heelal

   dinsdag, 22 september 2009 · Dossier

   Dit jaar is het vierhonderd jaar geleden dat de Italiaan Galileo Galilei voor het eerst een telescoop op de nachthemel richtte. Dat moment zien we nu als het begin van de wetenschap sterrenkunde. Natuurlijk is het niet mogelijk om het échte begin daarvan aan te geven, want al zolang we bestaan proberen we uit te vinden hoe die mysterieuze sterrenhemel werkt.

   Auteur: Lydwin van Rooyen

5. Bizar tollende dubbelster verklaart 30 jaar oud raadsel

   maandag, 21 september 2009 · Nieuws

   Een dubbelster die zo vreemd beweegt dat Einsteins relativiteitstheorie er niet mee overweg kan: met dat raadsel zat de sterrenkunde dertig jaar lang opgescheept. Nu heeft een groep sterrenkundigen eindelijk een verklaring voor het gedrag van DI Herculis. De dubbelster is wel bizar, maar niet langer onbegrepen.

6. Amsterdamse experimenten mee naar ISS

   vrijdag, 28 augustus 2009 · Nieuws

   Zaterdag 29 augustus vertrok ruimteveer Discovery naar het internationale ruimtestation ISS. Niet alleen om een astronaute aan boord te zetten en de voorraden aan te vullen, maar ook om een aantal wetenschappelijke experimenten naar de ruimte te dragen. Twee daarvan komen van de Universiteit van Amsterdam. Ze zijn ontworpen om respectievelijk kristalgroei en het overgangspunt tussen gas en vloeistof in de ruimte te bestuderen.

   Auteur: Lydwin van Rooyen

7. Superplaneten draaien verkeerd om

   maandag, 17 augustus 2009 · Nieuws

   Sterren en hun begeleidende planeten worden geboren uit dezelfde tollende schijf, en draaien daarom dezelfde kant op. Het was daarom verbazingwekkend toen Britse onderzoekers vorige week een planeet vonden die tegen de richting van zijn ster in draait. Bij toeval vonden Amerikaanse en Japanse sterrenkundigen een dag later nóg zo’n vreemde planeet.

   Auteur: Lydwin van Rooyen

8. Perseïdenregen op komst

   woensdag, 12 augustus 2009 · Nieuws

   Ieder jaar is hij er opnieuw in augustus: de Perseïden-meteorenzwerm. Dit jaar bereikt hij zijn maximum op de nacht van 12 op 13 augustus.

   Auteur: Werkgroep Meteoren

9. Duizend wensen per uur

   woensdag, 12 augustus 2009 · Achtergrond

   Twee keer per jaar – in augustus en november – regent het vallende sterren. Dat zijn geen echte sterren, maar meteoren: de lichtende sporen van stukjes ruimtesteen die in de dampkring verbranden. Waar komen meteorenregens vandaan?

   Auteur: Lydwin van Rooyen

10. Hyperactief sterrenstelsel waargenomen in het vroege heelal

    vrijdag, 7 augustus 2009 · Nieuws

    Een internationaal team van astronomen uit de VS en Leiden heeft voor de eerste keer de snelheid kunnen meten van sterren in een sterrenstelsel op een afstand van 11 miljard lichtjaar. De sterren blijken met ongeveer 1,5 miljoen km per uur bijna tweemaal zo snel door de ruimte te bewegen als de zon in ons melkwegstelsel. De metingen zijn nodig om te begrijpen hoe compacte sterrenstelsels in het vroege heelal zich kunnen ontwikkelen tot de melkwegstelsels zoals we die tegenwoordig kennen. De resultaten werden in Nature gepubliceerd.

11. Astronaut Kuipers mag opnieuw de ruimte in

    woensdag, 5 augustus 2009 · Nieuws

    Voorpret, maar vooral hard werken. Voor de Nederlandse astronaut André Kuipers komt opnieuw een droom uit. Hij mag een half jaar naar het internationale ruimtestation ISS. De reis van André Kuipers staat in december 2011 op het programma.

    Auteur: Willemien Groot

12. Kometen veroorzaakten geen massauitstervingen

    vrijdag, 31 juli 2009 · Nieuws

    Er werd lang gedacht dat kometen uit de buitenste regionen van de Oortwolk komen, maar nieuwe simulaties laten zien dat juist veel objecten uit de binnenkant van die wolk een komeet worden. Die kometen kunnen de aarde bijna onmogelijk bereiken, en ze zijn dus geen waarschijnlijke oorzaak van het uitsterven van de dinosauriërs.

    Auteur: Eddy Echternach

13. Snel naar Mars met ionenmotor

    maandag, 27 juli 2009 · Nieuws

    Een nieuw ontwikkelde raketmotor zou de reis van aarde naar Mars kunnen inkorten tot 39 dagen. De motor gebruikt een plasma van hete ionen om een raket voort te stuwen. NASA heeft aangekondigd de motor te zullen testen.

    Auteur: Lydwin van Rooyen

14. Object slaat in op Jupiter

    woensdag, 22 juli 2009 · Nieuws

    Precies tegelijk met het veertigjarig jubileum van de maanlanding en de vijftiende verjaardag van de inslag van de Shoemaker-Levy-komeet op Jupiter ontdekten sterrenkundigen een nieuwe donkere vlek op de reuzeplaneet. Het lijkt op een nieuwe komeetinslag, een zeldzame gebeurtenis die slechts één keer eerder werd waargenomen: precies 15 jaar geleden.

    Auteur: Lydwin van Rooyen

15. 40 jaar na Armstrong

    donderdag, 9 juli 2009 · Nieuws

    Deze maand is het precies 40 jaar geleden dat de Amerikaan Neil Armstrong als eerste mens een stap zette op de maan. Elf anderen volgden in zijn voetsporen, allemaal Amerikanen, tussen 1969 en 1972. Maar het logische vervolg – een maanbasis, reizen naar Mars en andere planeten – bleef uit. Waar blijft de ‘giant leap for mankind’?

    Auteur: Lydwin van Rooyen