kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord biologie

1. Bosbijproducten uit zuidoost Azië: van chocoladereep tot terrasstoel

   woensdag, 5 juni 2002 · Achtergrond

   Bosbijproducten maken, misschien onopgemerkt, deel uit van ons dagelijks leven. Ze kunnen uit Europa zelf afkomstig zijn of bijvoorbeeld uit de bossen van Indonesië. Het overgrote deel van de rotan in de terrasstoelen en zelfs een deel van het vet in een chocoladereep is afkomstig uit het tropisch regenwoud.

   Auteur: dr. Johan L.C.H. van Valkenburg

2. Seks, maar niet in het openbaar

   dinsdag, 4 juni 2002 · Achtergrond

   Van heel wat soorten gisten en schimmels is niet bekend of zij zich geslachtelijk of ongeslachtelijk voortplanten. Het is echter wel van belang dit te weten, zeker in het geval van bijvoorbeeld ziekteverwekkers of genetisch gemodificeerde organismen. Tegenwoordig kan met moleculaire technieken de uitwisseling van genetisch materiaal worden vastgesteld. Zo kan indirect worden bewezen of een soort zich geslachtelijk (uitwisseling) dan wel ongeslachtelijk (alle nakomelingen zijn klonen) voortplant.

   Auteur: dr. ir. Anne D. van Diepeningen

3. De cellen van de reparatiedienst

   vrijdag, 31 mei 2002 · Achtergrond

   In het laboratorium zijn stamcellen ware alleskunners. Met een duwtje in de juiste richting transformeren ze zichzelf tot leverweefsel, kraakbeen of elk ander weefsel. Zelfs ritmisch kloppende hartspiercellen zijn te kweken. Kan dat allemaal ook in het lichaam van een patiënt? Het lijkt er wel op. Een eerste studie bij hartpatiënten kan elk moment beginnen.

   Auteur: Elmar Veerman

4. IJstijden in Afrika: over regenbos, refugia en begonia’s

   donderdag, 30 mei 2002 · Achtergrond

   Tijdens het Pleistoceen (de geologische periode die ongeveer 2 miljoen jaar geleden begon) waren er grote klimaatschommelingen die ook in de tropische gebieden merkbaar waren. Deze klimaatschommelingen hebben grote invloed op het ecosysteem. In Afrika kromp tijdens de laatste ijstijd het areaal tropisch regenbos sterk ineen en typische regenbos-soorten konden alleen in refugia overleven. Heden ten dage kenmerken die voormalige refugia-gebieden zich door een hoge biodiversiteit en staan in de belangstelling van o.m. natuurbeschermers. Een bepaalde groep begonia’s blijkt geschikt als bio-indicator voor het lokaliseren van voormalige refugia. Onderzoek aan andere groepen organismen verfijnen de refugia-theorie. Taxonomische studies leveren de onontbeerlijke basis voor dergelijk onderzoek, maar deze tak van de biologie krijgt helaas weinig erkenning.

   Auteur: Prof.dr. Marc S.M. Sosef

5. Intelligentie is erfelijk

   dinsdag, 28 mei 2002 · Achtergrond

   Genetische aanleg bepaalt volgens onderzoekster Daniëlle Posthuma verschillen in intelligentiequotiënt.

   Auteur: Erick Vermeulen

6. Economische biologie van pratende planten en spionerende sluipwespen

   maandag, 27 mei 2002 · Achtergrond

   Planten en dieren communiceren, spioneren en doen aan contraspionage. Geur- en smaakstoffen zijn daarbij belangrijke informatiebronnen. Het maken van een geurstof kan je leven redden, of juist tot je dood leiden. Het komt er dus op aan om de juiste beslissingen te nemen. De mens kan deze kennis op verschillen manieren toepassen.

   Auteur: prof. dr. Marcel Dicke

7. Symbiose: schimmel-insect relaties

   maandag, 27 mei 2002 · Achtergrond

   Aan de hand van een aantal voorbeelden worden de verschillende typen symbiose tussen schimmels en insecten behandeld. Daarbij blijkt dat ook zeer goed onderzochte symbiosen, toch complexer blijken dan jarenlang gedacht.

   Auteur: drs. H.J. Deelstra

8. Nieuwe bouwsteen van het leven ontdekt

   maandag, 27 mei 2002 · Achtergrond

   Twee onderzoeksteams van de Ohio State University melden in het tijdschrift Science de vondst van een nieuw aminozuur. Het aantal bekende aminozuren komt hiermee te staan op 22. Deze vondst is voor de biologie een unieke gebeurtenis. Ze is te vergelijken is met het vinden van een nieuw elementair deeltje door fysici.

   Auteur: Giovanni Stijnen

9. Stroming in een estuarium uitzoeken tot op de bodem

   dinsdag, 21 mei 2002 · Achtergrond

   Bodemdieren in een getijdegebied hebben continu te maken met stroming, zij zijn dan ook aangepast aan die voortdurende waterbeweging. Maar zelf hebben ze door hun vorm ook weer invloed op de snelheid van het water in hun omgeving. In een stroomgoot kan naar stromingseffecten worden gekeken terwijl andere factoren zoals temperatuur en zoutgehalte constant worden gehouden.

   Auteur: Iris Hendriks

10. Peter de Knijff: ‘DNA-onderzoek vormt inbreuk op mijn privacy’

    zaterdag, 18 mei 2002 · Achtergrond

    Geregeld zit hij in het getuigenbankje, maar hij zal nimmer voor de televisiecamera verschijnen. Peter de Knijff: ‘DNA-profielen zijn spijkerhard; de interpretatie is een groot vaag veld.’

    Auteur: Arno van ’t Hoog

11. Parasieten zetten rem op allergie

    vrijdag, 17 mei 2002 · Achtergrond

    Een voortdurende infectie met parasitaire wormen zorgt ervoor dat het afweersysteem allergische reacties onderdrukt. De antistoffen die een allergie kunnen veroorzaken zijn er vaak wel, maar krijgen niet de kans grote problemen te veroorzaken. Hoe komt dat?

    Auteur: Elmar Veerman

12. Belangrijker dan bloeddruk

    vrijdag, 17 mei 2002 · Achtergrond

    “Papa, die meneer wordt ziek, hè?” fluisteren de zoontjes van cardioloog dr. Wouter Jukema als ze in het restaurant iemand zien roken. Dat hebben ze alvast goed begrepen. Wie rookt, krijgt op den duur bijna altijd hartproblemen. Hun vader onderzoekt hoe dat komt.

    Auteur: Willy van Strien

13. Big diet, better brain??

    woensdag, 15 mei 2002 · Achtergrond

    In de neurobiologie wordt gekeken naar de ontwikkeling en werking van het centrale zenuwstelsel. Recente artikelen in de wetenschappelijke pers geven steeds vaker blijk van het feit dat de hersenen continu zichzelf vernieuwen. Hoe dit ontdekt is en wat de consequenties zijn wordt in dit artikel besproken.

    Auteur: Deborah N. Alfarez

14. Evolutionaire verklaringen voor menselijk gedrag (I)

    maandag, 13 mei 2002 · Achtergrond

    Mensen beschouwen zich graag als superieur aan andere dieren. Evolutionaire verklaringen voor menselijk gedrag weerleggen deze visie en tonen grote overeenkomsten in menselijk gedrag en dat van andere dieren. In deze tekst wordt ingegaan op evolutionaire verklaringen voor menselijk gedrag en worden bewijzen besproken voor de noodzakelijke randvoorwaarde voor dergelijke verklaringen; namelijk dat menselijk gedrag een erfelijke basis heeft

    Auteur: drs. R.M.A. Nelissen

15. Microbiële diversiteit in hoogvenen

    woensdag, 8 mei 2002 · Achtergrond

    In hoogvenen wordt methaangas (CH4) gevormd door methaan-producerende micro-organismen (methanogenen). Het methaan dat in de onderste zuurstofloze lagen van het veen geproduceerd wordt, komt deels in de lucht (atmosfeer) terecht en deels wordt het door methaan oxiderende bacteriën afgebroken waarbij koolstofdioxide (CO2) vrijkomt. Ongeveer 3% van het landoppervlakte van de wereld bestaat uit veengebieden. Deze gebieden zijn unieke ecosystemen omdat ze zowel een bron als opslagplaats zijn voor de broeikasgassen CH4 en CO2. Doordat deze gassen zo’n directe invloed hebben op ons klimaat, spelen veengebieden een belangrijke rol in het mondiale ecosysteem.

    Auteur: drs. Ing. Ashna A. Raghoebarsing