kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord biologie

1. Anhydrobiologie: kurkdroog, springlevend

   zaterdag, 22 april 2000 · Achtergrond

   Natuurlijk is water belangrijk voor het leven, maar veel interessanter is de vraag waarom sommige levensvormen evengoed helemaal zonder kunnen. Het antwoord ligt besloten in glas.

   Auteur: Arno van ’t Hoog

2. Flatuleus riet moet zijn biezen pakken

   zaterdag, 22 april 2000 · Achtergrond

   Methaangas draagt met 15% een flink steentje bij aan het broeikaseffect. Zoetwatermoerassen nemen een flink deel van de uitstoot van het broeikasgas voor hun rekening. Maar het ene moeras is het andere niet, zo blijkt uit onderzoek van Frans-Jaco van der Nat. Hij ontdekte dat natuurlijke wetlands minder methaan uitstoten als ze begroeid zijn met biezen.

   Auteur: Rinze Benedictus

3. Koekoeksbroed van Kaapse bijen ontvangt koninklijk voedsel

   zaterdag, 22 april 2000 · Achtergrond

   In Zuid Afrika is een oneerlijke strijd gaande tussen twee bijenrassen. De Kaapse honingbij dringt de kolonies binnen van de Afrikaanse honingbij, veroorzaakt de dood van de koningin en laat Afrikaanse werksters de Kaapse larven grootbrengen. Wageningse onderzoekers zijn in Nature op het spoor gekomen van de koekoek-strategie van de Kaapse honingbij.

   Auteur: Rinze Benedictus

4. Eiwitten ontrafelen via nevel, gas en vacuüm

   zaterdag, 8 april 2000 · Achtergrond

   Proteomics – het in kaart brengen van de alle eiwitten in een cel – is het logische gevolg op de immer aanzwellende stroom genoomkaarten. Massaspectrometrie is de techniek die daarin een sleutelrol gaat vervullen.

   Auteur: Arno van ’t Hoog

5. Harder schieten om scherper te zien

   vrijdag, 7 april 2000 · Achtergrond

   Binnen een paar jaar is het mogelijk met een elektronenmicroscoop zó gedetailleerd te kijken dat de structuur van eiwitten ermee opgehelderd kan worden, verwacht prof. dr. Jan-Pieter Abrahams. Het apparaat dat zulke revolutionaire opnamen mogelijk moet maken, staat sinds kort in het Centrum voor Elektronenmicroscopie van het LUMC. “Straks kunnen we functionele eiwitten zo goed zien, dat we aan de vorm kunnen afleiden hoe ze werken.”

6. Spannende omgeving maakt domme muizen slimmer

   vrijdag, 24 maart 2000 · Achtergrond

   Er zijn erfelijke afwijkingen die het leervermogen aantasten. Maar vaak kan een stimulerende omgeving de leerprestaties weer opvijzelen. Althans: bij muizen. Leidse en Amerikaanse onderzoekers komen onafhankelijk van elkaar tot gelijkluidende resultaten.

7. Agrovezels veroveren de industrie

   zaterdag, 11 maart 2000 · Achtergrond

   Het gebruik van plantenvezels in de industrie groeit gestaag. In Wageningen wordt biotechnologie ingezet om de kwaliteit van deze groene grondstof te verbeteren.

   Auteur: Arno van ’t Hoog

8. Opsporen en genezen

   vrijdag, 10 maart 2000 · Achtergrond

   Onderzoekers van de LUMC-afdelingen infectieziekten en radiologie zullen in mei 2000 aanwezig zijn bij een internationaal congres over peptiden (eiwitfragmenten) in het Italiaanse Castelgandolfo. Daar krijgen zij een hele middag de tijd om een spraakmakende techniek voor het opsporen van infecties toe te lichten. Prof. dr. E.K.J. Pauwels: ‘De toepassing is al aan de horizon te zien.’

9. Méér dan een moleculaire trukendoos

   vrijdag, 10 maart 2000 · Achtergrond

   De patholoog in het ziekenhuis is gewend om via de microscoop naar de vorm van cellen en weefsels te kijken. De biochemisch onderzoeker bekijkt ‘in de reageerbuis’ de moleculaire reacties die de grondslag vormen van ziekte en gezondheid. In de cytochemie en cytometrie ontmoeten deze twee benaderingen elkaar: moleculen worden in beeld gebracht in de context van de cel. Dat bleek uit de oratie van prof. dr. A.K. Raap (‘Cellen en moleculen microscopisch in beeld’).

10. DNA van mens tot microbe

    maandag, 28 februari 2000 · Achtergrond

    Publiceren, daar draait het om in de wetenschap. Het Institute for Scientific Information in Philadelphia stelt lijsten van Hot Papers samen. Welk artikel is de afgelopen twee jaren in een bepaald vakgebied het meest geciteerd? Deze maand bioinformatica: ‘Gapped BLAST and PSI-BLAST: a new generation of protein database search programs’, gepubliceerd door S. Altschul e.a. in Nucleic Acids Research, 25(17): 3389-3402, 1 september 1997.

    Auteur: Peter van der Spek

11. Op zoek naar een hepatitis C vaccin

    vrijdag, 25 februari 2000 · Achtergrond

    ‘Wil je een vaccin ontwikkelen tegen een virus, dan heb je weinig kans van slagen als je de biologie van dat virus niet door en door kent. Dat is wel gebleken in de strijd tegen het virus dat AIDS veroorzaakt,’ zegt prof. dr. W. J. M. Spaan (afdeling medische microbiologie LUMC).

12. Van oude muizen en genen die voorbij gaan

    zaterdag, 12 februari 2000 · Achtergrond

    Rotterdams onderzoek maakte eerder al duidelijk dat twee eiwitten betrokken bij het herstellen van DNA-fouten ook nodig zijn bij het aflezen van genen. Muismodellen op basis daarvan leveren nu voor het eerst sterk bewijs voor een oude hypothese. DNA-repair beschermt tegen veroudering.

    Auteur: Gaby van Caulil

13. Eerbied voor het zeer kleine leven

    vrijdag, 11 februari 2000 · Achtergrond

    ‘Magische microbiologie’, de oratie van prof. Dr. E. Wiertz (Medische Microbiologie), laat de betovering zien van een wereld waarin bacteriën en virussen groot zijn en het onderzoek zich meer en meer richt op hun moleculen. Zijn focus op de wereld van het allerkleinste maakt hem echter niet blind voor problemen van de grote maatschappij, zoals antibioticamisbruik en Dr. Struisvogel op het Internet.

14. Doelwit: darmkanker

    vrijdag, 11 februari 2000 · Achtergrond

    “Dit is een programma van het formaat man-op-de-maan”. Aldus typeert prof. dr. C.J.H. van de Velde (Heelkunde) het breed opgezette LUMC-onderzoek naar darmkanker, dat mogelijk werd gemaakt door subsidie van de Nederlandse Kankerbestrijding. In de komende 8 jaar zal een groot aantal Leidse onderzoekers ermee aan de slag gaan. De nieuwste technieken uit de moleculaire biologie en de immunologie worden ingezet om de ziekte de baas te worden.

    Auteur: Pieter van Megchelen

15. Een pil tegen prionen

    zaterdag, 29 januari 2000 · Achtergrond

    Prionen bestaan in twee vormen: het onschadelijke PrPc kan zich irreversibel omvormen tot het schadelijke PrPsc. Een groep van Europese en Amerikaanse onderzoekers kunnen die vormveranderingen nu in het lab ongedaan maken. ‘Dit is een heel belangrijke stap op weg naar behandeling van prionziekten.’

    Auteur: Gaby van Caulil