Mohamed Halabi van de Technische Universiteit Eindhoven vond een manier om relatief gemakkelijk waterstof uit aardgas te winnen. Druk en temperatuur zijn veel lager dan bij bestaande processen. Bovendien wordt de CO₂ afgevangen.

Je hebt van die dingen die tegelijk een zegen en een vloek zijn. Kunstmest is zo’n ding. Vorige eeuw verdubbelde het de voedselproductie wereldwijd. Het maakt groente betaalbaar. Maar een overschot aan stikstof uit kunstmest veroorzaakt nieuwe milieuproblemen. Gelukkig is de oplossing niet ver weg.

Onderzoekers van MIT hebben een veelbelovende techniek ontwikkeld om medicijnen in tumorcellen te kunnen bezorgen. Ze maken gebruik van nanodeeltjes die met behulp van een afneembare ‘mantel’ een tumor in het lichaam weten op te sporen. Deze medicijnkoeriers zijn inmiddels succesvol getest in muizen.

Wetenschappers van MIT hebben het rendement van op kleurstof gebaseerde zonnecellen met eenderde verhoogd. Ze maakten daarbij gebruik van een op het oog opmerkelijke combinatie: een genetisch gemodificeerd virus met koolstofnanobuisjes. Ze beschrijven hun nieuwe zonnecel deze week in het blad Nature Nanotechnology.

Onderzoekers van IBM hebben een nieuw soort nanodeeltjes ontwikkeld die resistente bacteriën als MRSA effectief de nek omdraaien. De nanodeeltjes beuken de bacteriën open, zodat het ontwikkelen van resistentie lastig wordt. Hoopvol nieuws in een tijd waarin bacteriën steeds resistenter worden tegen antibiotica en infecties moeilijker te behandelen zijn.

Onderzoekers van de Harvard Universiteit denken een crème te hebben ontworpen die nikkelallergie bestrijdt. De crème bestaat uit nanodeeltjes calciumcarbonaat en calciumfosfaat die nikkel afvangen voordat het de huid binnendringt. De jeuk en rode uitslag van één van de meest voorkomende vormen van contactallergie moet daarmee verleden tijd zijn.

Chemisch technologe Maaike Kroon, de jongste vrouwelijke hoogleraar van Nederland, werkt aan nieuwe scheidingstechnologie. Haar doel: goedkoop en energiezuinig drinkwater maken van zeewater.

Amerikaanse onderzoekers hebben een nieuwe chip gebouwd die in het bloed rondzwervende ziekmakende cellen opvangt. De chip bevat een soort zeef, die op microscopische schaal op een bos lijkt. De slechte cellen zien door de bomen het bos niet meer, en komen vervolgens vast te zitten.

Eenzesde van alle kankergevallen wordt veroorzaakt door het samenklonteren van tumoronderdrukkende eiwitten. Dat schrijven Belgische wetenschappers deze week in vakblad Nature Chemical Biology. Het is voor het eerst dat klonterende eiwitten in verband worden gebracht met het ontstaan van kanker.

Synthetisch botvervangend materiaal heeft z’n beperkingen. Toevoeging van koolstofnanobuisjes zou kunnen leiden tot sterkere implantaten. Maar volgens promovenda Meike van der Zande hebben ze mogelijk nadelige effecten.

Op sommige plekken in Nederland blijkt door de eruptie van de Eyafjallajökull een soort superkunstmest te zijn ontstaan. Grotere tulpen en een uitbundige aardbeienoogst zijn het gevolg – en er worden nu al tonnen mee verdiend. Stuur je tuinaarde in om mee te doen met het onderzoek!

Brood zonder gluten, maar mét knapperige korst en luchtige structuur. Dat bakte levensmiddelenonderzoekster Lieke van Riemsdijk bij Wageningen University. Dankzij minuscule bolletjes melkeiwit.

Na de explosie van het boorplatform van BP in de Golf van Mexico vlogen Amerikaanse atmosfeeronderzoekers met een meetvliegtuig over het rampgebied. Hun metingen leidden tot nieuwe inzichten in aerosol- en smogvorming.

Voor het eerst is het mogelijk om nanodeeltjes in beeld te brengen in 3D, tot op enkele atomen nauwkeurig. De nieuwe techniek, ontwikkeld door wetenschappers uit Nederland, België en Zwitserland, biedt de mogelijkheid nanodeeltjes beter af te stemmen op nieuwe toepassingen.

Groningse chemici kunnen op eenvoudige wijze stereoselectieve reacties sturen, dankzij modificatie van hun moleculaire motor.

In het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek is behalve kennis en inzicht ook schoonheid te vinden. Dat laat de tentoonstelling “Schoonheid in de wetenschap” in het Museum Boijmans van Beuningen zien. De chemie levert bijvoorbeeld mooie beelden van kristallisatie, eiwitten en DNA op.

Wie zou denken dat een giftig en overigens prachtig kleurrijk metaal een hartaanval kan helpen voorkomen? Nou, het is zo. Nanodeeltjes gevuld met bismut sporen snel dichtslibbende bloedvaten op, wat een hoop ziekenhuiskosten en –bezoekjes bespaart.

Tijdens zijn studie moleculaire wetenschappen aan Wageningen Universiteit ontdekte Lars Perk (1977) zijn passie voor organische chemie met een biologische component. Perk: “Na mijn stage aan de universiteit van Trondheim in Noorwegen wist ik zeker dat ik wilde promoveren. Maar het zou onderzoek met een duidelijke praktische toepassing moeten zijn.”

De Leidse onderzoeker Robert Rissmann werd vorig jaar bijna Simon Stevin Gezel. In de STW-brochure Technologisch Toptalent 2010 vertelt hij over zijn zoektocht naar een nieuwe huidcrème. Gebaseerd op de vernix caseosa van pasgeboren baby’s.

Martijn Cox is de winnaar van Simon Stevin Gezel 2010. Tijdens zijn promotieonderzoek aan de TU Eindhoven ontdekte hij hoe mechanische eigenschappen van kunstmatige hartkleppen beter gemeten en vervolgens verbeterd kunnen worden.