kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord dierkunde

1. GM-dieren: meer dan muizen

   donderdag, 9 april 2009 · Achtergrond

   Genetisch gemodificeerde dieren zijn bruikbaar op vele terreinen. Het ontrafelen van de functie van genen of de ontwikkeling van ziekten, het voorkomen van orgaanafstoting, het produceren van menselijke eiwitten: het kan allemaal. Toch blijven toepassingen buiten het laboratorium nog grotendeels uit. Genetische modificatie bij dieren is moeilijk, kostbaar en roept in sommige gevallen weerstand op bij consumenten.

   Auteur: Elles Lalieu

2. Vlees voor seks

   donderdag, 9 april 2009 · Nieuws

   Onderzoekers van het Duitse Max Planck Instituut ontdekten dat wilde chimpansees vlees ruilen voor seks. Mannetjes die hun geliefden regelmatig een deel van de jachtopbrengst toestoppen, hebben meer kans op een paring. Ook krijgen zij meer nakomelingen dan mannetjes die al het vlees voor zichzelf houden. Vrouwelijke chimpansees omzeilen met deze tactiek het risico op verwondingen tijdens de jacht.

   Auteur: Elles Lalieu

3. Behulpzaam zijn of vals spelen

   woensdag, 8 april 2009 · Nieuws

   Behulpzaamheid is over het algemeen geen gunstige eigenschap, maar toch sterft dit gedrag niet uit. Behulpzame gistcellen breken suiker af en verspreiden dit in de omgeving. Valsspelers breken hun suiker niet zelf af, maar stelen suiker van hun behulpzame buren. De behulpzame gistcellen krijgen ongeveer één procent van de afgebroken suikers en dit is genoeg om met de valsspelers te concurreren. Zo ontstaat in een populatie altijd een evenwicht tussen behulpzame gistcellen en valsspelers.

   Auteur: Elles Lalieu

4. Kieskeurig dier neemt beste beslissing

   woensdag, 25 maart 2009 · Nieuws

   Insecten die alleen van rozenblaadjes snoepen gebruiken informatie over mogelijke voedselbronnen nauwkeuriger dan insecten die verschillende bloemplanten aanvreten. Dat bewezen biologen van de universiteit van Leeds met behulp van een theorie uit de menselijke psychologie. Of kieskeurige dieren hun beslissing ook sneller nemen dan alleseters is nog niet bekend.

   Auteur: Elles Lalieu

5. Geneesmiddelen tasten waterleven aan

   woensdag, 18 maart 2009 · Nieuws

   Vier medicijnen, die veel in Nederlands oppervlaktewater voorkomen, zijn schadelijk voor het milieu. Pijnstillers zorgen voor nier-, kieuw- en leverschade bij vissen. Antibiotica remmen de ontwikkeling van blauwalgen en zorgen voor resistentie onder bacteriën. Dat stoffen in het oppervlaktewater niet individueel voorkomen, maar in een cocktail maakt de effecten nog groter. Sommige medicijnen versterken namelijk elkaars werking. De farmaceutische industrie moet geneesmiddelen milieuvriendelijker maken en de overheid moet maatregelen nemen op het gebied van waterzuivering en verantwoord geneesmiddelgebruik.

   Auteur: Elles Lalieu

6. Jonge dino’s vormen groepen

   maandag, 16 maart 2009 · Nieuws

   Een massagraf van jonge dinosaurussen in de Gobi woestijn laat duidelijke sporen van groepsvorming zien. Ook bij een aantal moderne vogels vinden we groepsvorming van jongeren terug. Jongeren vormen groepen omdat volwassen dieren sterk investeren in ouderzorg voor pasgeboren nakomelingen. Zelf bereiken zij pas na enige tijd de seksueel volwassen leeftijd. De dieren worden in hun pubertijd dus aan hun lot overgelaten. Groepsvorming van jonge dieren is over het algemeen zeldzaam en in de evolutie van dinosaurussen en vogels waarschijnlijk apart ontstaan.

   Auteur: Elles Lalieu

7. Chimpansee plant actie

   woensdag, 11 maart 2009 · Nieuws

   Chimpansee Santino van de Furuvik Zoo in Zweden smijt stenen en stukken beton naar bezoekers wanneer hij zijn dominantie vertoont. Wetenschappers van de universiteit van Lund beweren dat de aap deze acties van tevoren plant. Voor openingstijd verzamelt hij zijn wapenarsenaal in bewaarplaatsen en ’s middags gooit hij zijn hele voorraad het publiek in. De onderzoekers denken dat Santino met zijn gedrag gericht een reactie los wil maken bij de bezoekers. Als de dierentuin tijdens het winterseizoen is gesloten, houdt de chimpansee zich dan ook opvallend rustig.

   Auteur: Elles Lalieu

8. Morele afschuw heeft biologische basis

   vrijdag, 27 februari 2009 · Nieuws

   Bij alle vormen van afschuw trekken mensen hetzelfde ‘vieze’ gezicht. Morele afschuw door oneerlijke behandeling heeft dan ook een biologische basis. Waarom morele afschuw is ontstaan, is nog niet zeker. Waarschijnlijk helpt het ons bij het nemen van beslissingen.

   Auteur: Elles Lalieu

9. Poolwater geen biologische woestijn

   woensdag, 18 februari 2009 · Nieuws

   Er zijn 235 zeedieren die zowel in de Zuidpoolzee als in de Noordelijke IJszee voorkomen. Dat is het belangrijkste resultaat van een onderdeel van het wereldwijde onderzoeksproject Census of marine life. Verder lieten wetenschappers zien dat de Zuidpoolzee fungeert als kraamkamer voor soorten die later in noordelijke wateren leven. In de Noordelijke IJszee zijn kleine verschillen in verspreiding, voorkomen en diversiteit van zeedieren gemeten ten opzichte van eerder onderzoek. Deze verschillen zijn waarschijnlijk het gevolg van klimaatverandering.

   Auteur: Elles Lalieu

10. Nieuwe lasertechniek spaart muizen

    dinsdag, 10 februari 2009 · Achtergrond

    Het AMC heeft als eerste in Nederland een lasertechniek in huis gehaald waarmee het sneller genetisch gemodificeerde muizen kan genereren. Bovendien kan de techniek gebruikt worden om muizensperma in eicellen te injecteren.

    Auteur: Irene van Elzakker

11. Walvisjong leert voedselplek van moeder

    maandag, 9 februari 2009 · Nieuws

    Kalveren van de Groenlandse walvis leren de beste voedselplekken in hun eerste levensjaar van de moeder. Deze strategie kan gevaarlijk zijn voor de dieren, omdat sommige voedselplekken onder invloed van klimaatverandering verdwijnen. Of de walvissen een alternatieve voedsel zoekmethode hebben, is nog niet bekend.

    Auteur: Elles Lalieu

12. Hond geeft wolf zwarte vacht

    vrijdag, 6 februari 2009 · Nieuws

    Zwarte wolven hebben hun vachtkleur door een genetische mutatie in het beta-defensine eiwit. De mutatie is ongeveer 10.000 jaar geleden vanuit huishonden in de populatie van wilde wolven terecht gekomen. Wolven die in het bos leven hebben evolutionair voordeel van hun zwarte vacht. De genetische mutatie is ook van belang voor witte toendrawolven die zich door een veranderende omgeving steeds meer moeten aanpassen aan een leven in het bos. Zo kunnen menselijke activiteiten de genetische diversiteit van wilde populaties op een positieve manier beïnvloeden.

    Auteur: Elles Lalieu

13. Fossiel bewijs voor dinogevechten

    woensdag, 28 januari 2009 · Nieuws

    Gehoornde Triceratops dinosaurussen verwondden de kop van hun soortgenoten in gevechten. Paleontologen van het Raymond M. Alf museum in Amerika komen tot die conclusie na het analyseren van fossiel materiaal. Hierin zijn littekens te zien van onder meer ontstekingen en botbreuken. Bij een andere gehoornde soort, de Centrosaurus, werden geen sporen van gevecht op de kop aangetroffen. Wellicht richt deze dino zich tijdens een ruzie sterker op het lichaam van zijn tegenstander.

    Auteur: Elles Lalieu

14. Gedachten aap te voorspellen met scan

    donderdag, 22 januari 2009 · Nieuws

    Met behulp van MRI-scans is het hersenwetenschappers van de universiteit van Columbia gelukt om de gedachten van apen te voorspellen. Actieve hersendelen zijn goed doorbloed, maar de onderzoekers ontdekten dat dit ook geldt voor hersengebieden die in de zeer nabije toekomst gebruikt gaan worden. Hoe de hersenen van tevoren ‘weten’ welke taak zij straks uit moeten voeren, is nog niet bekend.

    Auteur: Elles Lalieu

15. Vraatzuchtige sponzen redden het rif

    dinsdag, 20 januari 2009 · Nieuws

    Grotten in koraal zorgen voor het voortbestaan van een rif. De sponzen die in deze koraalgrotten leven, nemen opgelost organisch materiaal op. Zij gebruiken dit materiaal om hun filtratiecellen te vervangen en stoten oude cellen af. Deze oude cellen worden dan weer gegeten door algen en koraal die op het rif wonen.