kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord evolutie

1. Geboren om te veranderen

   vrijdag, 29 januari 2010 · Nieuws

   Toen onze voorouders rondliepen, veranderde hun omgeving voortdurend. Warme en koude perioden wisselden elkaar bijvoorbeeld snel af (ter illustratie: toen de eerste homo sapiens rondwandelden, stond de Sahara bekend om zijn prachtige bomen en vochtige klimaat). Wetenschappers Andrew Feinberg en Rafael Irizarry van de John Hopkins University weten nu hoe onze genen met al die variatie leerden omgaan: ze zorgden dat ze zelf leerden meeveranderen.

   Auteur: Asha ten Broeke

2. Ook octopus gebruikt gereedschap

   dinsdag, 15 december 2009 · Nieuws

   Mensen staan allang niet meer alleen in het gebruik van gereedschappen. Apen en vogels doen het ook. De Australische bioloog Julian Finn ontdekte dat zelfs de octopus gereedschap gebruikt. Het dier draagt lege kokosnootschillen met zich mee die bij gevaar dienen als schuilplaats.

   Auteur: Elles Lalieu

3. Migratie vroege dino’s beter bekend

   vrijdag, 11 december 2009 · Nieuws

   Tawa hallae is een nieuw soort carnivore dino uit New Mexico (Amerika) en bovendien schitterend bewaard. De overblijfselen van Tawa en andere dino’s uit New Mexico tonen aan dat dino’s zich inderdaad vanuit Zuid-Amerika verspreid hebben na hun ontstaan.

   Auteur: Adiël Klompmaker

4. Vogeltjes voeren beïnvloedt evolutie

   vrijdag, 4 december 2009 · Nieuws

   In de wintermaanden vogeltjes voeren lijkt een onschuldige bezigheid. Biologen van de Duitse universiteit van Freiburg laten deze week in vakblad Current Biology zien dat het bijvoeren een grote invloed kan hebben op de evolutie van vogels.

   Auteur: Elles Lalieu

5. Gokkende bacteriën

   woensdag, 4 november 2009 · Nieuws

   Wat moet je doen om te overleven in een onvoorspelbare omgeving? Risico’s spreiden. Evolutiebioloog Bertus Beaumont van de Universiteit Leiden schrijft deze week in vakblad Nature dat ook bacteriën in zo’n geval graag een gokje wagen. Het is het eerste experimentele bewijs dat risicospreiding een evolutionaire basis heeft.

   Auteur: Elles Lalieu

6. Evolutietheorie ná Darwin

   donderdag, 29 oktober 2009 · Achtergrond

   Na Darwin heeft het onderzoek naar evolutie zeker niet stil gestaan. Dankzij de ontdekking van genen en DNA kwamen we veel meer te weten over de manier waarop individuen eigenschappen aan elkaar doorgeven. Aan de hand daarvan achterhaalden wetenschappers ook een aantal punten waarin Darwin ongelijk had.

   Auteur: Elles Lalieu

7. Beweging diep in de aarde en invloed op het aardoppervlak

   zaterdag, 17 oktober 2009 · Achtergrond

   In de aardmantel circuleert vast gesteente op een vergelijkbare tijd- en ruimteschaal als waarmee korstplaten over het aardoppervlak schuiven. Deze circulatie bepaalt mede onze leefomgeving aan het aardoppervlak.

   Auteur: dr. Joost van Summeren

8. Racisme en de DNA-revolutie

   maandag, 12 oktober 2009 · Achtergrond

   Een rassenindeling is lange tijd taboe geweest, maar wetenschappers weten niet eens zeker of rassen echt bestaan. Sommige wetenschappers vinden van wel, en zeggen dat een rassenindeling zelfs nodig is om ziekten te bestuderen. Gaat dat racisme verergeren?

   Auteur: Ronald Veldhuizen

9. Mama plus twee

   donderdag, 8 oktober 2009 · Achtergrond

   Antropoloog Sarah Blaffer Hrdy schrijft in haar nieuwste boek ‘Een kind heeft vele moeders’ over oeroude zaken: evolutie, apen en prehistorische voorouders. En toch hadden de thema’s niet actueler kunnen zijn. Wat is de rol van papa binnen het gezin? Hoe zag hulp bij de opvoeding er uit vóór bureau jeugdzorg? Kun je als werkende moeder zonder schuldgevoel je kind naar de opvang brengen? En wat zegt dat over onze normen en waarden?

   Auteur: Asha ten Broeke

10. Gokken met oude genen

    dinsdag, 6 oktober 2009 · Achtergrond

    Een gebeurtenis van honderdduizend jaar geleden zou wel eens waardevolle informatie kunnen opleveren over een hedendaags vraagstuk. Schizofreniedeskundige Don Linszen en neurogeneticus Frank Baas speuren naar de Afrikaanse roots van schizofrenie. Dat doen ze in Tanzania, bij de Bantu’s, die nog over ‘oer’-DNA beschikken.

    Auteur: Andrea Hijmans

11. Evolutie kan ook oorsprong van taal verklaren

    maandag, 5 oktober 2009 · Achtergrond

    Jarenlang waren essays over de oorsprong van taal taboe binnen de taalkunde. Langzaamaan komt hier verandering in en stellen steeds meer wetenschappers zich de vraag ‘Hoe is taal ontstaan?’ Kunnen wij met taal communiceren dankzij onze biologische evolutie? Of werd taal juist biologisch mogelijk dankzij onze drang tot complexe communicatie? Promovendus Michel Heijdra geeft een antwoord op dit kip/ei-vraagstuk.

    Auteur: Michel Heijdra

12. Geen chimpansee en ook geen mens

    vrijdag, 2 oktober 2009 · Nieuws

    Volgens haar ontdekkers is zij ‘geen chimpansee en ook geen mens’. Maak kennis met Ardi, een mensachtige die 4,4 miljoen jaar geleden op deze wereld rond liep. Vakblad Science publiceert deze week een uitgebreide beschrijving van het skelet en de leefomgeving van Ardi. De belangrijkste conclusie? De laatste gemeenschappelijke voorouder van mensapen en mensen lijkt waarschijnlijk helemaal niet op een aap.

    Auteur: Elles Lalieu

13. Voorouder T-rex in miniatuurformaat

    vrijdag, 25 september 2009 · Nieuws

    Nieuw onderzoek laat de evolutie van tyrannosaurussen op haar grondvesten trillen. Een bijzondere ontdekking in China levert een erg kleine “T-rex” op. Raptorex is 55 miljoen jaar ouder en honderd maal lichter dan T-rex, maar verder bijna een kopie. Volgens wetenschappers telt de evolutie van tyrannosaurussen nu drie stappen: 1) aanpassingen in de kaak, 2) o. a. aanpassingen aan de schedel en voorpoten en 3) enorme groei. Raptorex kenmerkt het begin van fase 3.

    Auteur: Adiël Klompmaker

14. Het menselijke internet

    vrijdag, 11 september 2009 · Nieuws

    Het aantal computers dat is aangesloten op het internet neemt toe. Een steeds groter wordend deel van deze computers is verantwoordelijk voor het verkeer, de dijken en dammen en onze mobiele communicatie. In zijn intreerede waarschuwt hoogleraar ‘evolutie van het internet’ Gerard van Oortmerssen ervoor dat we het internet niet teveel macht moeten gunnen, zonder het ook menselijke waarden mee te geven.

    Auteur: Sven de Jong

15. Darwin verklaart ook taalverandering

    donderdag, 3 september 2009 · Nieuws

    De survival of the fittest blijkt ook te gelden voor taal. Bewust of onbewust gemaakte variaties in taal hebben meer kans om te beklijven als zij voordelig zijn voor de taalgebruiker. Dit voordeel kan bijvoorbeeld liggen op sociaal vlak (‘erbij horen’), economisch vlak (kost minder moeite) of op communicatief vlak (duidelijker).

    Auteur: Erica Renckens