kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord evolutie

1. Soortvorming terwijl u wacht

   zaterdag, 30 maart 2002 · Achtergrond

   Nieuwe soorten kunnen soms in een generatie ontstaan. Het mechanisme erachter – polyploïdie – is minder zeldzaam dan gedacht.

   Auteur: Arno van ’t Hoog

2. Snelle evolutie, zalmen op weg naar nieuwe soort

   zaterdag, 30 maart 2002 · Achtergrond

   Een hele snelle manier van soortvorming is via verdubbeling van de chromosomen van de ouders. Maar ook door natuurlijke selectie kan evolutie zo snel verlopen, dat je het bijna kunt zien gebeuren.

   Auteur: Marian Tjaden

3. Evolutie op het hoogste niveau: het ontstaan van nieuwe soorten

   donderdag, 21 februari 2002 · Achtergrond

   Hoe ontstaan nieuwe soorten? Deze vraag, die al generaties biologen bezig hield, zorgt ook nu nog voor wetenschappelijke opschudding. De strijd tussen twee concurrende theorieën, die al jaren geleden leek beslecht, lijkt opnieuw op te laaien. Naast de oude argumenten, vinden we opvallend nieuw “wapentuig” in de discussie: experimenten en observaties die de traditioneel gevestigde opvatting onderuit halen en nieuwe theoretische ontwikkelingen die de oplossing zouden kunnen geven voor een aantal oude problemen.

   Auteur: drs. G. Sander van Doorn

4. Vlekken op vlindervleugels

   donderdag, 17 januari 2002 · Achtergrond

   Juist de grijsgedraaide gouwe ouwes onder de genen zorgen in de natuur voor de nodige variatie, zo lijkt onderzoek van Leidse biologen te bevestigen. Hun resultaten zijn verkregen door het bestuderen van oogvormige vlekken op vlindervleugels.

   Auteur: Bruno van Wayenburg

5. De oorsprong van het leven

   dinsdag, 1 januari 2002 · Achtergrond

   Waar komen al de verschillende soorten op aarde vandaan? We weten allemaal dat nieuwe soorten kunnen ontstaan uit andere, zoals de moderne mens is ontstaan uit bepaalde mensapen. Het kan niet zo zijn dat er altijd al levende wezens op aarde geweest zijn; het leven zelf moet namelijk ook een keer ‘geboren’ zijn. In dit stuk worden twee dingen besproken die een belangrijke stap betekenden voor de ontwikkeling van het leven: de oorsprong van zelf-replicatie en het ontstaan van celmembranen.

   Auteur: Lennart de Nooijer

6. Misdaad en menselijke evolutie

   vrijdag, 30 november 2001 · Achtergrond

   Tussen Frankrijk en Nederland kunnen mensen van oudsher makkelijk op en neer reizen. Toch blijkt er niet alleen een taalgrens, maar ook een genetische grens tussen deze twee landen te bestaan. Een resultaat van onderzoek dat je op het eerste gezicht niet aan een medisch centrum verwacht.

7. De evolutie wordt digitaal leesbaar

   donderdag, 15 november 2001 · Achtergrond

   Nu van steeds meer organismen het genoom bekend is, kunnen biomedische onderzoekers de evolutie van een gen volgen. Dit kan aanknopingspunten opleveren voor de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Prof. dr. Aaron Hsueh, die dit jaar de Tausk wisselleerstoel bij de afdeling Medische Farmacologie bekleedt, geeft zijn visie op de toekomst van het wetenschappelijk onderzoek in biologie en geneeskunde.

8. Evolutie van vin naar voet

   maandag, 30 juli 2001 · Achtergrond

   Een landdier is een vis op pootjes. Toch zijn poten niet op het land ontstaan, ze bewezen onder water al veel eerder hun nut. Dat je er op land ook heel aardig mee uit de voeten kan, was 360 miljoen jaar geleden slechts een aardige bijkomstigheid.

   Auteur: Paul Lambers

9. Evolutie en het ontstaan van de schroevendraaier

   zaterdag, 30 juni 2001 · Achtergrond

   Het vervaardigen van werktuigen vormde een belangrijke mijlpaal op de evolutionaire reis van Homo sapiens sapiens. Hoe simpel het werktuig ook is, er is altijd een basisset van cognitieve vaardigheden nodig om het te kunnen maken. Een voorpublicatie van De geboren aanpasser – Over beweging, bewustzijn en gedrag, Theo Mulders overzichtswerk over actueel onderzoek naar beweging, bewegingsstoornis en gedrag in evolutionair perspectief.

   Auteur: prof. dr. Theo Mulder

10. Reuzen-gen zit nog vol raadsels

    vrijdag, 6 april 2001 · Achtergrond

    Veel van de lijders aan Duchenne spierdystrofie hebben ouders bij wie de ziekte niet is terug te vinden in de genen. Toch is het een erfelijke ziekte. Hoe kan dat? Een groot gen heeft veel kans op spontane ‘kopieerfouten’, en toevallig gaat het hier om het grootste gen dat we hebben. Geneticus dr. Johan den Dunnen vertelt er meer over. En passant verwijst hij het idee dat ieder gen codeert voor één eiwit naar de schroothoop.

11. Een moleculaire kijk op vogelevolutie

    woensdag, 28 februari 2001 · Achtergrond

    Pelikanen behoren niet tot de pelikaanachtigen. Flamingo’s zijn het meest verwant aan futen en niet aan waadvogels. Een frisse blik op de vogelstamboom legde al heel wat onverwachte familieverbanden bloot. Nieuw genetisch onderzoek neemt de stamboom nog verder op de schop.

    Auteur: Marcel van Tuinen

12. Genen, omstandigheden en ontelbare ongenode gasten

    vrijdag, 19 mei 2000 · Achtergrond

    Mensen en micro-organismen worden bepaald door genen en omstandigheden. Dat deze biologische waarheid ook praktische consequenties heeft, bleek overduidelijk uit de oratie ‘Samenleven in vóórtdurende onrust’ die prof. dr. J.T. van Dissel uitsprak op vrijdag 19 mei 2000. ‘De pokken mogen van de wereldbol zijn verdreven, u allen draagt nog het genetisch litteken daarvan.’

    Auteur: Pieter van Megchelen

13. Egyptische grotbewoners

    donderdag, 30 maart 2000 · Achtergrond

    De discussie over de herkomst en de verspreiding van de moderne mens over de wereld woedt nog steeds. De Out-of-Africa-theorie vertelt op basis van genetisch onderzoek dat die anatomische evolutie in een Afrikaans kerngebied plaatsvond. Een Belgisch onderzoek in de Egyptische Sodmeingrot kan een archeologisch bewijs voor deze theorie leveren.

    Auteurs: prof. dr. Philip Van Peer, prof. dr. Pierre M. Vermeersch en dr. Jan Moeyersons

14. Ethiek en evolutie

    zaterdag, 30 oktober 1999 · Achtergrond

    Hoe zit dat met Goed en Kwaad sinds we de Bijbel niet meer als absolute toetssteen willen zien? Welke autoriteit schrijft ons onze moraal voor? De biologie, of meer bepaald, de evolutietheorie, heeft reeds voorzien in een alternatief voor Genesis, onze ontstaansgeschiedenis. Kan diezelfde theorie wellicht ook een ethiek produceren?

    Auteur: dr. Jan Vorstenbosch

15. Baby’s en oudere vrouwen, de reactie

    donderdag, 1 juli 1999 · Achtergrond

    In het juninummer van Natuur & Techniek (jaargang 1999) presenteerde dr Harry Smit een evolutionaire verklaring voor het gegeven dat oudere moeders een verhoogde kans op een kind met een chromosomale afwijking hebben. De verklaring, relaxed screening, waart al een tijdje rond in de vakliteratuur – en heeft vele tegenstanders. Dr Nils Lambalk en dr Rien Dorland leggen uit waarom zij niet geloven in relaxed screening.

    Auteurs: dr. Nils Lambalk en dr. Rien Dorland