kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord evolutie

1. Gokken met oude genen

   dinsdag, 6 oktober 2009 · Achtergrond

   Een gebeurtenis van honderdduizend jaar geleden zou wel eens waardevolle informatie kunnen opleveren over een hedendaags vraagstuk. Schizofreniedeskundige Don Linszen en neurogeneticus Frank Baas speuren naar de Afrikaanse roots van schizofrenie. Dat doen ze in Tanzania, bij de Bantu’s, die nog over ‘oer’-DNA beschikken.

   Auteur: Andrea Hijmans

2. Evolutie kan ook oorsprong van taal verklaren

   maandag, 5 oktober 2009 · Achtergrond

   Jarenlang waren essays over de oorsprong van taal taboe binnen de taalkunde. Langzaamaan komt hier verandering in en stellen steeds meer wetenschappers zich de vraag ‘Hoe is taal ontstaan?’ Kunnen wij met taal communiceren dankzij onze biologische evolutie? Of werd taal juist biologisch mogelijk dankzij onze drang tot complexe communicatie? Promovendus Michel Heijdra geeft een antwoord op dit kip/ei-vraagstuk.

   Auteur: Michel Heijdra

3. Geen chimpansee en ook geen mens

   vrijdag, 2 oktober 2009 · Nieuws

   Volgens haar ontdekkers is zij ‘geen chimpansee en ook geen mens’. Maak kennis met Ardi, een mensachtige die 4,4 miljoen jaar geleden op deze wereld rond liep. Vakblad Science publiceert deze week een uitgebreide beschrijving van het skelet en de leefomgeving van Ardi. De belangrijkste conclusie? De laatste gemeenschappelijke voorouder van mensapen en mensen lijkt waarschijnlijk helemaal niet op een aap.

   Auteur: Elles Lalieu

4. Voorouder T-rex in miniatuurformaat

   vrijdag, 25 september 2009 · Nieuws

   Nieuw onderzoek laat de evolutie van tyrannosaurussen op haar grondvesten trillen. Een bijzondere ontdekking in China levert een erg kleine “T-rex” op. Raptorex is 55 miljoen jaar ouder en honderd maal lichter dan T-rex, maar verder bijna een kopie. Volgens wetenschappers telt de evolutie van tyrannosaurussen nu drie stappen: 1) aanpassingen in de kaak, 2) o. a. aanpassingen aan de schedel en voorpoten en 3) enorme groei. Raptorex kenmerkt het begin van fase 3.

   Auteur: Adiël Klompmaker

5. Het menselijke internet

   vrijdag, 11 september 2009 · Nieuws

   Het aantal computers dat is aangesloten op het internet neemt toe. Een steeds groter wordend deel van deze computers is verantwoordelijk voor het verkeer, de dijken en dammen en onze mobiele communicatie. In zijn intreerede waarschuwt hoogleraar ‘evolutie van het internet’ Gerard van Oortmerssen ervoor dat we het internet niet teveel macht moeten gunnen, zonder het ook menselijke waarden mee te geven.

   Auteur: Sven de Jong

6. Darwin verklaart ook taalverandering

   donderdag, 3 september 2009 · Nieuws

   De survival of the fittest blijkt ook te gelden voor taal. Bewust of onbewust gemaakte variaties in taal hebben meer kans om te beklijven als zij voordelig zijn voor de taalgebruiker. Dit voordeel kan bijvoorbeeld liggen op sociaal vlak (‘erbij horen’), economisch vlak (kost minder moeite) of op communicatief vlak (duidelijker).

   Auteur: Erica Renckens

7. Per schip Charles Darwin achterna

   dinsdag, 1 september 2009 · Achtergrond

   In de negentiende eeuw voer Charles Darwin aan boord van het schip Beagle de wereld rond. Op die reis legde hij de basis voor zijn evolutietheorie ‘On the Origin of Species’. In het Darwinjaar gaan tientallen wetenschappers en kunstenaars aan boord van de klipper Stad Amsterdam en bezoeken opnieuw de plaatsen waar Darwin onderzoek deed. Een multimediaal project van de VPRO en de Vlaamse VRT waaraan iedereen kan meedoen.

   Auteur: Willemien Groot

8. Communicerende apen spreken nog geen taal

   woensdag, 12 augustus 2009 · Nieuws

   Onderzoekers van de Universiteit Utrecht hebben ontdekt dat orang-oetans met een blad voor hun mond hun stemgeluid lager maken. Zo proberen ze mogelijke vijanden af te schrikken. Ook bonobo’s hebben een systeem waarmee ze bepaalde boodschappen kunnen communiceren. Toch betekent dit niet dat apen over een taal beschikken.

   Auteur: Erica Renckens

9. Het stenen plafond

   woensdag, 12 augustus 2009 · Achtergrond

   De mannen gaan samen uit jagen, terwijl groepjes vrouwen met hun kinderen als aanvulling op dit gezinsmaal de vruchten en noten verzamelen. Dit is het beeld dat we voor ons zien als we denken aan het prehistorische leven van onze voorouders. Maar met wetenschap heeft het weinig te maken: onze visie op de oertijd is – zonder dat we het weten – bijzonder politiek gekleurd.

   Auteur: Asha ten Broeke

10. Ziekten en kwalen zijn onvermijdelijk

    dinsdag, 21 juli 2009 · Achtergrond

    Lichamelijke en geestelijke kwalen: we hebben er nogal wat. De evolutionaire geneeskunde probeert dat te verklaren uit onze evolutionaire geschiedenis. Parasieten evolueerden mee, de natuurlijke selectie vormt de eerste veertig jaren en verwaarloost de rest, en het moderne leven met zijn overvolle agenda’s en snelle happen lijkt niet meer op de omstandigheden die onze verre voorouders hebben gevormd.

    Auteur: Willy van Strien

11. Onfatsoenlijke wetenschap is ook wetenschap

    dinsdag, 21 juli 2009 · Achtergrond

    Er is geen gen aan te wijzen dat zowel ras als IQ ‘regelt’. En toch blijft de theorie dat zwarte mensen van nature minder intelligent zijn dan witte de kop op steken. Vijftien jaar na The Bell Curve krijgt deze theorie nog steeds een platform in hoog aangeschreven vakbladen. Op zich prima: de wetenschap moet ook politiek incorrecte theorieën serieus nemen. Maar dan moeten de aanhangers wel met beter bewijs komen. “Dit is bizar slecht,” aldus IQ-expert Jelte Wicherts.

    Auteur: Asha ten Broeke

12. Schild ontstaat uit ribben

    donderdag, 9 juli 2009 · Nieuws

    Volgens een Japanse studie in vakblad Science is het schild van de schildpad ontstaan uit ribben. Tijdens de ontwikkeling van een schildpadembryo klapt een gedeelte van zijn lichaamswand dubbel. Daarbij omsluiten de ribben de schouderbladen aan de bovenkant. Op die manier ontstaat een bouwplan dat radicaal verschillend is van dat van andere gewervelden.

    Auteur: Elles Lalieu

13. Ruzie over Lucy

    vrijdag, 26 juni 2009 · Achtergrond

    Op 30 november 1974 was het feest in het kamp van de antropologen, vlakbij de Awash rivier in Hadar, Ethiopië. Zojuist had Donald Johanson het opmerkelijk complete en – op dat moment – oudste skelet van onze mensenlijke voorouders gevonden. Vijf jaar later presenteerde Johanson dit skelet als Lucy: een vrouw en bovendien dé voorouder van de mens. Ze ging de schoolboeken in als onze oermoeder. Maar sindsdien maken wetenschappers ruzie. Want klopt dat allemaal wel?

    Auteur: Asha ten Broeke

14. Van klein naar groot

    woensdag, 24 juni 2009 · Nieuws

    Primitieve apen hadden kleine hersenen en gingen sterker op geur af dan op zicht. Dat concluderen Amerikaanse anthropologen op basis van een virtueel model van een 54 miljoen jaar oude apenschedel. Zij brachten de leefgewoonten van deze oeraap zo goed mogelijk in kaart om te bepalen welke factoren een rol spelen in de evolutie van kleine naar grote hersenen.

    Auteur: Elles Lalieu

15. Mammoet heeft veel mobiel DNA

    dinsdag, 9 juni 2009 · Nieuws

    Van alle zoogdieren heeft de inmiddels uitgestorven wolharige mammoet de meeste mobiele DNA-fragmenten. Iets meer dan de helft van zijn complete DNA-code (genoom) bestaat uit verplaatsbare elementen. Tot die conclusie komt geneticus Stephan Schuster van de Penn State University. Schuster ziet een mogelijk verband tussen de hoeveelheid mobiel DNA en de kans op uitsterven.

    Auteur: Elles Lalieu