kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord evolutie

1. Wandelen door de evolutie

   dinsdag, 26 juni 2007 · Achtergrond

   Geen evolutie zonder variatie in de functionele en uiterlijke eigenschappen van organismen, en geen variatie in deze eigenschappen zonder spontane veranderingen in erfelijk materiaal; daarover zijn biologen het wel eens. Maar hoe spontane veranderingen in erfelijk materiaal precies leiden tot nieuwe functionele en uiterlijke eigenschappen, daarover is nog weinig bekend. Leids evolutie- en microbioloog Bertus Beaumont, winnaar van een Veni-subsidie, gaat hier verandering in proberen te brengen.

   Auteur: Tristan Lavender

2. Uitsterven dino’s niet oorzaak snelle groei zoogdieren

   donderdag, 5 april 2007 · Nieuws

   Iedereen weet het: de dinosauriërs domineerden de aarde tot een meteoor in Mexico insloeg. Dit luidde het einde van de dinosauriërs in en daardoor konden de voorouders van de huidige zoogdieren evolueren. Zo gebeurde het. Althans, dat dacht men.

   Auteur: Lillian Groot

3. Stenen werktuigen waarschijnlijk niet door de mens uitgevonden

   vrijdag, 30 maart 2007 · Nieuws

   Het was al bekend dat sommige dieren hulpmiddelen (werktuigen) gebruiken, maar dat gaat altijd om min of meer kant-en-klare voorwerpen. Zo gebruiken sommige zeeotters, liggend op hun rug in het water, stenen om schelpen op hun buik kapot te slaan, zodat ze de schelpdieren kunnen eten. Van diverse soorten apen is ook bekend dat ze takken gebruiken om voorwerpen te pakken te krijgen die buiten hun bereik liggen.

   Auteur: Tom van Loon

4. Maffia gedrag onder vogels loont!

   woensdag, 7 maart 2007 · Nieuws

   Sommige vogelsoorten zoals de koekoek leggen hun eieren in nesten van andere vogelsoorten. Deze ‘gastheren’ accepteren de eieren van de parasiterende vogelsoort meestal, ook al zien ze er totaal anders uit dan hun eigen eieren. Waarom doen die gastheren dit en wat heeft het voor gevolgen? Daarop probeert een Amerikaans onderzoek antwoord te geven.

   Auteur: Lillian Groot

5. Wat flik je me nou? Over overspel en ontrouw

   vrijdag, 16 februari 2007 · Achtergrond

   De kans dat je ooit in een relatie wordt bedonderd loopt op tot 76%. En een kwart van ons gaat zelf ooit kijken hoe het gras bij de buren eruit ziet. Volgens de evolutiepsychologen allemaal heel logisch: mannen verzekeren zich door vreemd te gaan van veel nakomelingen bij verschillende vrouwen, en vrouwen regelen op hun beurt weer mannen om voor hen te zorgen tijdens het dragen, baren en zogen van de kinderen. Toch keurt onze cultuur vreemdgaan af. Is dat wel terecht?

   Auteur: Asha ten Broeke

6. Grondbroeders geuren minder in de broedtijd

   woensdag, 10 januari 2007 · Nieuws

   Vogels poetsen hun veren met was uit hun stuitklier. Bij kanoetstrandlopers verandert de samenstelling van die was echter drastisch in de broedtijd. Waarom dit zo is, was tot nu toe onbekend. Bioloog Jeroen Reneerkens toonde met hulp van een speurhond aan dat de stuitklierwas tijdens het broeden minder geur verspreidt. En dat vermindert het risico op ontdekking door roofdieren voor de op de grond broedende vogels. Reneerkens promoveert op 12 januari 2007 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

7. Koolmees stemt zang af op stadslawaai

   woensdag, 6 december 2006 · Nieuws

   De oude uitdrukking ‘zoals de ouden zongen, zo zingen de jongen’, geldt niet meer voor koolmezen uit de stad. Door verkeerslawaai en andere stadsgeluiden veranderen de mezen namelijk hun zangrepertoire. Dr. Hans Slabbekoorn (Universiteit Leiden) onderzocht zangverschillen tussen koolmezen in wereldsteden en in bossen. De resultaten publiceerde hij in het onlinetijdschrift Current Biology van 4 december.

   Auteur: Karin Postelmans

8. Hoe oud is de holenmens?

   dinsdag, 28 november 2006 · Achtergrond

   Op 16 maart 2000 vangen Urker vissers een groot bot in hun netten: de onderkaak van de legendarische sabeltandtijger. Het bot is nog in opvallend goede staat. Met behulp van C-14 datering bepalen onderzoekers dat deze sabeltandtijger zo’n 28.000 jaar geleden leefde. Deze uitkomst wordt echter bestreden door veel creationisten. Volgens hen is de aarde niet zo oud, dus kan die datering ook niet kloppen. Wat is er volgens hen verkeerd aan deze bekende dateringsmethode?

   Auteur: Iris Smit

9. Proef voor fabriceren van kunstmatig ‘eerste leven’ mislukt

   maandag, 10 april 2006 · Nieuws

   Veel wetenschappers zijn van mening dat het eerste leven op aarde is ontstaan uit een soort ‘oersoep’ in warmwaterbronnen. Men heeft onlangs geprobeerd dit proces na te bootsen in een experiment, maar kleideeltjes gooiden helaas roet in het eten.

   Auteur: Tom van Loon

10. Notenkrakende gorilla veroorzaakt discussie rond evolutie

    maandag, 20 februari 2006 · Achtergrond

    Gorilla’s gebruiken ingewikkeldere werktuigen dan voorheen bekend was. Dit blijkt uit ontdekkingen in Congo dit jaar. De opwinding onder biologen is groot. Men dacht dat alleen de mens en haar meest directe verwant, de chimpansee, werktuigen gebruiken. Volgens mensapendeskundige Patrick Mehlman is dit een ‘aanwijzing dat deze eigenschap al bestond vóór de afsplitsing van de gorilla’. Bron: AP.

    Auteur: Tjitske Visscher

11. Evolutie of Intelligent Design

    zondag, 5 februari 2006 · Achtergrond

    Cees Dekker ligt onder vuur. Neerlands fysicus nummer één wordt beticht van alles wat los en vast zit. Dekker probeert een debat aan te zwengelen, een debat dat tot nu toe niet gevoerd werd binnen Nederland.

    Auteur: Eppo Bruins

12. Travestieten met homoseksueel gedrag ontdekt bij kemphaan

    dinsdag, 24 januari 2006 · Achtergrond

    Bij de kemphanen blijken zich niet twee maar zelfs drie typen mannetjes te manifesteren, die niet alleen wat betreft uiterlijk en gedrag, maar ook genetisch van elkaar verschillen. De kemphaan-hanen van het nu ontdekte derde type waren altijd voor vrouwtjes aangezien, maar blijken bij nadere beschouwing zelfs extra grote testes te bezitten. Deze ontdekking van de Friese aardappelteler en vogelkenner Joop Jukema leidde tot een wetenschappelijk artikel van hem en Theunis Piersma, hoogleraar dierecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, dat verscheen in Biology Letters.

13. Het nut van mannen

    dinsdag, 10 januari 2006 · Achtergrond

    De meeste insectensoorten planten zich seksueel voort: een mannetje bevrucht een vrouwtje en het vrouwtje legt eitjes waaruit vruchtbare nakomelingen komen, zowel mannetjes als vrouwtjes. Sommige soorten raken echter besmet met een bacterie die ervoor zorgt dat het vrouwtje enkel vrouwelijke nakomelingen voortbrengt. De soort plant zich dan dus alleen nog aseksueel voort. De bacterie heeft daar voordeel van, want hij kan zichzelf namelijk alleen verspreiden via vrouwtjes. Dr. Ken Kraaijeveld gaat de komende vier jaar met een Veni-subsidie onderzoeken wat de voor- en nadelen van deze aseksuele voortplanting. Hij doet dat aan de sluipwespensoort Leptopilina clavipes die algemeen voorkomt op Nederlandse zandgronden. Hij stelt zich daarbij de vraag wat het nut van mannen is.

14. Waarom Europeanen blank zijn…

    donderdag, 15 december 2005 · Nieuws

    In Amerika hebben onderzoekers mogelijk het belangrijkste huidskleur-gen tot nu toe gevonden. Zij maakten hiervoor gebruik van een doodgewoon aquariumvisje en van de recent online gepubliceerde HapMap database van variatie in het humane genoom.

    Auteur: Willeke Munneke

15. Fenotypische plasticiteit: Een samenspel van genen en gedrag

    maandag, 31 oktober 2005 · Achtergrond

    Mensen zijn er in allerlei maten en vormen. Die maten en vormen blijven niet een leven lang hetzelfde, we houden van lekker eten en drinken, en verliezen de overmaat aan pondjes weer in de sportschool. Ook andere organismen vertonen veranderingen in uiterlijke en innerlijke kenmerken onder invloed van hun omgeving, dit heet fenotypische plasticiteit. In dit artikel wordt besproken hoe dit soort veranderingen tot stand komen, en wat voor rol ze spelen in de evolutie van soorten. Belangrijk is dat er genetische variatie in de mate van plasticiteit is en dat natuurlijke selectie daarom een rol kan spelen bij de evolutie van plasticiteit.

    Auteur: Jacintha Ellers