Kernwoord geschiedenis
-
Verzuiling is een mythe
vrijdag, 14 oktober 2011 · Achtergrond
Nederland is een bijzonder land: het is gebouwd op zuilen. Protestanten, katholieken, liberalen en socialisten leefden van elkaar afgezonderd in hun eigen levensbeschouwelijke wereld of zuil. Tenminste, zo wordt het vaak voorgesteld. Volgens een recent onderzoek heeft dit echter nooit zo bestaan. Historicus Peter van Dam betoogt dat de verzuiling niets minder is dan een mythe.
Auteur:
-
Vergeten genie in Vlaamse Ardennen
vrijdag, 2 september 2011 · Achtergrond
Niemand heeft ooit van hem gehoord, en toch verdient Gasparo Pagani een eervolle plek in de geschiedenis van de wiskunde. Op zoek naar sporen van de Italiaanse wiskundige in het onooglijke Vlaamse dorpje Woubrechtegem.
Auteur:
-
Het verleden (anders) belicht
zaterdag, 23 juli 2011 · Achtergrond
Vage Romeinse letters op een beschadigde steen zijn maar moeilijk te lezen, tenzij je gebruikmaakt van ‘RTI’, reflectance transformation imaging. Met dat fotosysteem maak je beelden waarop je het licht naderhand kunt aanpassen. Handig, want daardoor zijn details alsnog goed te onderscheiden.
Auteur:
-
Telkens een andere stier
vrijdag, 10 juni 2011 · Achtergrond
Europa – zo zeggen eurosceptici – zal nooit een eenheid worden, zelfs niet met de grootst mogelijke politieke wil. De oorzaak? Het ontbreekt Europa aan een eigen identiteit. Deze veelgehoorde opvatting is niet geheel zonder grond: inderdaad lijkt het continent zich telkens opnieuw uit te vinden en even vaak verspringt het zelfbeeld. Toch is er wel degelijk een patroon, bestaande uit drie over elkaar heen schuivende historische lagen.
Auteur:
-
De glazen bol van Richard Feynman
vrijdag, 10 december 2010 · Achtergrond
Met zijn baanbrekende lezing ‘There is plenty of room at the bottom’ was natuurkundige Richard Feynman in 1959 de eerste die sprak over het idee van nanotechnologie. Daarmee was hij zijn tijd ver vooruit. Maar, ondanks wat vaak wordt gezegd, wil dat niet zeggen dat Feynman er de nanotechnologie mee lanceerde.
Auteur:
-
Sinterklaas
woensdag, 24 november 2010 · Dossier
Sinterklaas is weer in het land. Voor sommigen de gezelligste tijd van het jaar: verwarming hoog, gordijnen dicht en dan fijn met zijn allen met de mond vol pepernoten liedjes zingen. Maar voor anderen is dit de tijd van onderdrukte Pieten, familieruzie en kadootjesstress. Hoe je ook over Sinterklaas denkt, hier verzamelden we wat de wetenschap erover te zeggen heeft.
Auteur:
-
Onleesbare tekst tóch te lezen
maandag, 5 juli 2010 · Nieuws
Onderzoekers van de Universiteit van London zijn er in geslaagd een halfvergane brief van de Schotse ontdekkingsreiziger David Livingstone te ontcijferen. De tekst werd leesbaar door het document te beschijnen met verschillende typen licht.
Auteur:
-
De economie van het waddengebied
donderdag, 17 juni 2010 · Achtergrond
Al duizenden jaren wonen en werken mensen in het waddengebied. Tot en met de middeleeuwen waren de landbouw, veeteelt, visserij en de jacht de voornaamste bestaansmiddelen van gemeenschappen langs de waddenkust. De eilanders verdienden hun brood voornamelijk met de visserij. In later eeuwen trad schaalvergroting van landbouw en visserij op. In de 19e en 20e eeuw ontwikkelden zich industrieën, geconcentreerd rond Delfzijl, Harlingen en Den Helder. Tegenwoordig is toerisme en recreatie ook een sector waarin veel mensen werkzaam zijn, in het bijzonder op de eilanden. Verder is de afgelopen decennia het belang van de energiesector sterk toegenomen door de gaswinning in de Waddenzee.
Auteur:
-
Spinozaprijs voor taalkundige Ineke Sluiter
dinsdag, 8 juni 2010 · Nieuws
Onder de winnaars van de Spinozapremie 2010 bevindt zich ook de Leidse taalkundige Ineke Sluiter. Zij identificeerde de invloeden van klassieke Griekse teksten, zowel op maatschappijen in de Oudheid als die van nu.
Auteur:
-
Op de bres voor het Fries
woensdag, 17 maart 2010 · Nieuws
Fedde Schurer (1898-1968) schreef geschiedenis als onderwijzer, politicus, dichter en hoofdredacteur van de Friese Koerier. Hij maakte landelijk naam binnen de PvdA en streed voor de gelijkberechtiging van de Friese taal. De veelzijdige Schurer is daarom te beschouwen als één van de meest charismatische leiders die de Friese beweging heeft gekend. Dat concludeert Johanneke Liemburg in haar biografie over Fedde Schurer. Liemburg promoveert 25 maart 2010 aan de Rijksuniversiteit Groningen.
-
Expeditie Antarctica
maandag, 11 januari 2010 · Achtergrond
Begin januari vertrokken Henk Brinkhuis en Peter Bijl van de Universiteit Utrecht met het onderzoeksschip “de JOIDES Resolution” vanuit Wellington (Nieuw-Zeeland) naar Antarctia. Missie? Het aanboren van de geschiedenis van de Antarctische ijskap. Henk Brinkhuis (co-chief IODP Expedition 318, Wilkes Land Antarctica) houdt een weblog over de expeditie bij.
Auteur:
-
Bataven Romeinser dan gedacht
woensdag, 16 september 2009 · Nieuws
De Bataven, die rond het begin van onze jaartelling in Nederland woonden, waren veel Romeinser dan tot nu toe werd gedacht. De Bataven waren al na enkele decennia Romeinse overheersing zo geromaniseerd dat ze Romeins kookten, bouwden en baadden. Dit blijkt uit archeologisch onderzoek van NWO-wetenschapper Stijn Heeren. Hij promoveert op 23 september aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
-
Fascisten werden onderdrukt én geïntegreerd
vrijdag, 11 september 2009 · Nieuws
Wat doe je met je oude vijanden als je na een regime-change aan de macht bent gekomen? Stop je ze weg in gevangenissen of integreer je ze in de nieuwe staat? Historica Liesbeth van der Grift deed er onderzoek naar en ontdekte dat communistische Roemenen en Oost-Duitsers na de Tweede Wereldoorlog elk op hun eigen manier met hun fascistische tegenstanders omgingen.
Auteur:
-
Schrijfwedstrijd Oorlog & Vrede
dinsdag, 1 september 2009 · Achtergrond
Schrijf een artikel over hoe een oorlog eerder beëindigd had kunnen worden.
Je mag zelf een oorlog uit de wereldgeschiedenis kiezen.Auteur:
-
De sieraden van de tsaar
vrijdag, 28 augustus 2009 · Nieuws
Bij de verhuizing van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Stockholm zijn enkele sieraden van de laatste tsaar van Rusland, Nicolaas II, opgedoken. De tante van de tsaar verborg de kostbaarheden in 1917 in de Zweedse ambassade in Sint Petersburg om ze te redden uit de handen van de revolutionaire Russen.
Auteur:
1 dossier
13 nieuwsberichten
48 achtergrondartikelen
62 totaal aantal publicaties