kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord geschiedenis & archeologie

1. De Reformatie: Religie is politiek

   vrijdag, 15 juli 2011 · Achtergrond

   Johannes Calvijn speelde een belangrijke rol in de periode die in de West-Europese geschiedenis bekend staat als de Reformatie. Wat begon als een poging het Christelijke geloof te hervormen kreeg al snel grimmige politieke trekjes.

   Auteur: Maarten Muns

2. Zo streng was Calvijn niet

   woensdag, 13 juli 2011 · Nieuws

   Johannes Calvijn, de grondlegger van het Calvinisme, formuleert in zijn hoofdwerk ‘Institutie’ zijn geloofstellingen beslist en streng. Op andere punten spreekt hij zichzelf echter tegen. Volgens literatuurwetenschapper Ernst van den Hemel wilde Calvijn hiermee juist de gelovige die te zelfverzekerd is over zijn geloof bestraffend toespreken. Het imago van fundamentalist dat aan Calvijn kleeft is dan ook niet terecht.

   Auteur: Maarten Muns

3. Haute couture in Amsterdam

   woensdag, 13 juli 2011 · Achtergrond

   13 Juli begint de Amsterdam International Fashion Week en staat onze hoofdstad vijf dagen in het teken van nieuwe modecollecties. Modellen schrijden over de catwalk in creaties van bekende Nederlandse ontwerpers en aanstormende talenten. ‘Dutch Design’ heeft wel eens slechter op de kaart gestaan…

   Auteur: Marjolein Overmeer

4. Neanderthaler en Homo sapiens toch verwant

   maandag, 11 juli 2011 · Achtergrond

   De oermens fascineert. Hoe zit het bijvoorbeeld met de Neanderthaler uit Nederland? En in Europa? En welke nieuwe inzichten staan ons te wachten? Oud-Spinozawinnaar Wil Roebroeks geeft antwoord op twaalf brandende vragen.

   Auteur: Annemieke van Roekel

5. Maarten van Rossem over de kredietcrisis, fundamentalisten en gelovigen

   dinsdag, 5 juli 2011 · Achtergrond

   Sinds de kredietcrisis van 2008 en de economische recessie die daar een jaar later op volgde, is het in de mode geraakt om boekjes te schrijven waarin deskundigen de crisis toegankelijk voor het grote publiek uitleggen. Met het slechts 118 pagina’s tellende ‘Kapitalisme zonder remmen’ is nu ook de bekende historicus Maarten van Rossem in dit gat gesprongen. Het boekje van Van Rossem draagt de ondertitel ‘Opkomst en ondergang van het marktfundamentalisme’, en daarmee legt Van Rossem direct de vinger op de zere plek.

   Auteur: Maarten Muns

6. Grote Vragen over onze geschiedenis

   vrijdag, 1 juli 2011 · Achtergrond

   Wat houdt Nederlandse topwetenschappers anno 2011 bezig? Dat is te lezen in de Nederlandse Wetenschapsagenda. Op het gebied van de historische en archeologische wetenschappen zijn er nog vele vragen onbeantwoord. Wie waren bijvoorbeeld de vroegste mensachtige bewoners van het gebied dat nu Nederland is? En wat weten we eigenlijk van de eeuwenoude beschavingen aan wie we de kunst van het broodbakken en ons alfabet te danken hebben?

7. Van monnikensport tot Wimbledon

   vrijdag, 1 juli 2011 · Achtergrond

   Eerder deze maand werd voor de 125ste keer de tennisfinale op Wimbledon gespeeld. De tradities die bij het toernooi komen kijken – zoals witte tenniskleding en aardbeien met room – stammen uit de negentiende eeuw. Maar vele eeuwen daarvoor bestond het populaire balspel ook al. De Nederlanders noemden het ‘kaatsen’.

   Auteur: Marjolein Overmeer

8. Met de steden verdween ook de tolerantie

   vrijdag, 1 juli 2011 · Nieuws

   Vraag een Nederlander typische cultuurtrekjes van zijn eigen volk te omschrijven en je hoort vaak woorden als ‘tolerantie’ en ‘handelsgeest’. Volgens historicus Wijnand Mijnhardt van de Universiteit van Utrecht berust dit uit de Gouden Eeuw afkomstige zelfbeeld op een historische misvatting. Onze huidige samenleving staat veel dichter bij de late achttiende eeuw, toen de Nederlandse maatschappij door economische neergang ook zijn unieke tolerantie verloor.

   Auteur: Maarten Muns

9. Schuld aan de loopgraven

   vrijdag, 24 juni 2011 · Achtergrond

   Ooit, in 1918, was het heel duidelijk: Duitsland was als enige schuldig aan de Eerste Wereldoorlog. Al ruim negentig jaar lang slaan historici elkaar om de oren met de vraag of dat wel klopt. Was Frankrijk niet net zo schuldig? Of zelfs Engeland? Een overzicht met de meest intrigerende theorieën over het ontstaan van een in Nederland bijna vergeten oorlog die niettemin 10 miljoen soldaten het leven kostte.
   

   Auteur: Maarten Muns

10. Verwoede strijd rond ‘Homo’ habilis

    dinsdag, 21 juni 2011 · Nieuws

    Homo habilis? Dat is de ‘handige mens’: één van de oudst bekende vertegenwoordigers van het geslacht Homo, waar ook wij toe behoren. Maar is de habilis eigenlijk wel een echte Homo? Of toch niet?

    Auteur: Adiël Klompmaker

11. Tijdreisgids voor Amsterdam

    donderdag, 16 juni 2011 · Achtergrond

    Amsterdam in de Gouden Eeuw. Een wereldstad vol grandeur en opzienbarende gebouwen, mensen en producten. Wie hier graag een kijkje had willen nemen, komt een heel eind met het boek “Amsterdam voor vijf duiten per dag. Dé gids voor uitgaan, sightseeing, shopping, eten & drinken in het Amsterdam van de zeventiende eeuw”.

    Auteur: Marjolein Overmeer

12. Holland in het Holoceen

    zondag, 12 juni 2011 · Achtergrond

    Sinds de laatste ijstijd heeft Nederland een flinke metamorfose ondergaan. De steppeplanten moesten wijken voor veenmoerassen, de elanden voor koeien en het land voor zee. Onlangs zijn deze mijlpalen in de recente Nederlandse geologische geschiedenis in atlasvorm verschenen.

    Auteur: Gemma Venhuizen

13. Telkens een andere stier

    vrijdag, 10 juni 2011 · Achtergrond

    Europa – zo zeggen eurosceptici – zal nooit een eenheid worden, zelfs niet met de grootst mogelijke politieke wil. De oorzaak? Het ontbreekt Europa aan een eigen identiteit. Deze veelgehoorde opvatting is niet geheel zonder grond: inderdaad lijkt het continent zich telkens opnieuw uit te vinden en even vaak verspringt het zelfbeeld. Toch is er wel degelijk een patroon, bestaande uit drie over elkaar heen schuivende historische lagen.

    Auteur: Joep Leersen

14. Vergilius: van wonderdoener tot duivelskunstenaar

    vrijdag, 10 juni 2011 · Achtergrond

    De Romeinse dichter Vergilius (70-19 v.Chr.) werd in de Middeleeuwen zeer bewonderd. Niet zozeer om zijn gedichten, maar omdat hij de reputatie had de wijsheid en macht van een magiër te hebben. Een paar eeuwen later was het met zijn populariteit echter gedaan en werd hij juist verguisd en verafschuwd om zijn vermeende magische kunsten. Een omslag die een verandering in het denken over magie verraadt.

    Auteur: Piet Franssen

15. “De vuile handen van Willem van Oranje”

    donderdag, 9 juni 2011 · Achtergrond

    Donderdag 9 juni werd de jaarlijkse Onderwijsprijs uitgereikt voor de beste VWO profielwerkstukken van het afgelopen jaar. Uit de 441 inzendingen koos de jury 12 uitzonderlijke werkstukken over zeer uiteenlopende onderwerpen. De gelukkige auteurs kregen een studiebeurs van € 1500,-.

    Auteur: Marjolein Overmeer