Kernwoord geschiedenis van de scheikunde
-
De ongrijpbare chemie
dinsdag, 16 november 2010 · Achtergrond
Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over de wetenschap achter een gebeurtenis in de maatschappij of uit ons dagelijks leven. Deze week Arjan Linthorst, die de geschiedenis en status van de ‘groene chemie’ onderzoekt. Chemie en milieu en imago, het blijft een lastige combinatie.
Auteur:
-
Nederlandse uitvinder van de kunstnier overleden
vrijdag, 13 februari 2009 · Nieuws
De Nederlander Willem Kolff, uitvinder van de kunstnier, is op 12 februari in zijn Amerikaanse woonplaats vlak bij Philadelphia overleden. Zaterdag zou hij 98 jaar oud zijn geworden. De gedreven medisch technoloog Kolff was in 1942 de eerste die een machine maakte om menselijk bloed te zuiveren van afvalstoffen. Het was de voorloper van de dialyse-apparaten waar inmidddels meer dan twintig miljoen nierpatiënten hun leven aan te danken hebben. Kolff ontwikkelde ook hart-long machines en kunstharten.
Auteur:
-
Gif door de eeuwen heen
maandag, 1 januari 2007 · Achtergrond
Gifstoffen hebben mensen nooit onverschillig gelaten; angst voor gifslangen en fascinatie voor de invloed van planten- en kruidenextracten behoorden bij het leven. Omdat ziekteverwekkers als bacteriën en virussen nog niet zo lang bekend zijn, dachten de meeste mensen bij ziekte direct aan het eten of drinken van giftige stoffen. Epidemieën en andere besmettelijke ziekten konden alleen maar veroorzaakt worden door een ‘giftige atmosfeer’.
Auteur:
-
Van koninklijk purper tot haarverf
maandag, 1 januari 2007 · Achtergrond
Het is zonder twijfel een van de mooiste stukjes scheikunde die er zijn: de chemie van kleurstoffen. Bijna oneindig lijkt de variatie in kleurstoffen bij bloemen, fruit, vlinders en gesteenten. En bij de mens zelf: mensen met een donkerbruine huid, een lichtroze huid, blauwe ogen of bruine ogen, zwart haar of blond haar. Al eeuwen lang probeert de mens dat nog verder te verfraaien met make-up en haarverf, maar vooral met kleurige kleding. Dankzij de scheikunde is dat nu op grotere schaal mogelijk dan ooit. De enorme vraag naar goed hechtende en goedkope textielkleurstoffen is in de 19de eeuw de motor geweest achter de stormachtige groei van de scheikunde.
Auteur:
-
Briljante dromer
zaterdag, 1 december 2001 · Achtergrond
Precies honderd jaar geleden nam een Nederlander de allereerste Nobelprijs voor scheikunde in ontvangst. Jacobus Henricus van ’t Hoff kreeg de onderscheiding voor zijn wetten van chemisch evenwicht en osmotische druk. Veel bekender is hij als de grondlegger van de stereochemie – en als de slonzige wetenschapper met veel fantasie en weinig geduld voor experimenten.
Auteur:
-
Spiegelbeeld-moleculen
zaterdag, 1 december 2001 · Achtergrond
De Nobelprijs voor scheikunde 2001 is een hommage aan de eerste Nobelprijswinnaar ooit, Jacobus van ‘t Hoff. Hij legde onder andere de basis voor de stereochemie en het zijn drie stereochemici die in 2001 het prijzengeld van 10 miljoen Zweedse kronen (2,26 miljoen gulden of 41,3 miljoen Bfr.) mogen verdelen. Zij ontwikkelden katalysatoren voor stereo-specifieke reacties om zo te discrimineren tussen stoffen waarvan de moleculen alleen verschillen in ruimtelijke structuur.
-
De ontdekking van vitamine B1
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
De Nederlander Christiaan Eijkman ontdekte dat de oorsprong van de ziekte beri-beri in het genuttigde de voedsel lag. Verder onderzoek bij het medisch laboratorium Weltevreden op Java leidde tot de identificatie van de stof die er voor verantwoordelijk was. In 1929 kreeg Eijkman de Nobelprijs voor de ontdekking van dit vitamine B1 als veroorzaker van polyneuritis (beri-beri).
Auteur:
-
De eenheid in de biochemie
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
De Delftse micobioloog Albert Jan Kluyver ging uit van uniformiteit in de biochemie. Daarmee introduceerde hij een nieuw concept dat inmiddels zó fundamenteel is dat niemand er meer bij stilstaat. De Nobelprijs ging aan Kluyver voorbij, maar zijn wetenschappelijke prestaties zijn er niet minder indrukwekkend om.
Auteurs: en
-
Laboratorium aan huis
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
Hendrik Jacobus Prins had het bewonderenswaardige vermogen om de leiding van een fabriek te combineren met wetenschappelijk onderzoek op een geheel ander gebied. Met enkele compagnons richtte hij in 1926 een destructiebedrijf voor afgekeurd vee op. Die fabriek, de eerste op dat gebied in Nederland, maakte een einde aan een hygiënisch onaanvaardbare toestand en produceerde diermeel en technisch vet.
Auteur:
-
De psychiater die het brood vers hield
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
Johan Rudolf Katz (1880 – 1938) studeerde geneeskunde en specialiseerde zich in de psychiatrie. Maar hij was ook gepromoveerd chemicus en onderzocht onder andere brood en rubber. Wie was deze merkwaardige man?
Auteur:
-
Een nieuwe bloedverdunner
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
Het is zo gebeurd. Het mes schiet uit en het bloed gutst uit de vinger. Onder de kraan, pleister. Langzaam wordt het minder. Er ontstaat een vliesje. Gevolgd door een korstje (oh, wat verleidelijk om het er af te krabben) en na een dag of twee, drie is er niets meer van te zien.
Auteur:
-
Eindelijk weer vrolijk
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
Chemische stoffen kunnen de menselijke geest beïnvloeden. De farmaceutische industrie zoekt naar stoffen tegen psychische aandoeningen: psychofarmaca. Fluvoxamine is zo’n stof.
Auteur:
-
Gerobotiseerde chemie
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
Bij het Diergeneeskundig Instituut in Lelystad (nu ID-Lelystad) werd in de jaren tachtig de eerste aanzet gegeven tot de combinatoriële chemie, die op haar beurt de hele ontwikkeling van medicijnen op haar kop heeft gezet. De onderzoeksgroep die de technologie ontwikkelde is inmiddels geprivatiseerd.
Auteur:
-
Hans Wijnberg: leermeester in vindingen
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
Voor elke nieuwe student had professor Hans Wijnberg een uitdagende onderzoeksdoelstelling. Nieuwe synthetische methoden voor interessante moleculen, vernieuwende stereochemische ideeën, opzienbarende chemische hoogstandjes en bijzondere vondsten kenmerken de chemische carrière van één van de meest vooraanstaande en markantste chemici van Nederland in het tweede deel van de twintigste eeuw.
Auteur:
-
Van nylonkous tot GSM
maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond
De nieuwe nylon Stanyl is een volledig Nederlands product, voortgekomen uit een vinding aan de Universiteit Twente en de daarop gebaseerde productontwikkeling bij DSM in Geleen. Het is een product dat de miniaturisering van elektronische apparaten mogelijk maakt en metalen onderdelen in auto’s kan vervangen.
Auteur:
1 dossier
1 nieuwsbericht
52 achtergrondartikelen
54 totaal aantal publicaties