kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord geschiedenis van de scheikunde

1. De synthese van DNA

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   DNA was al in de 19e eeuw bekend, maar pas in jaren vijftig werd ontdekt hoe het in elkaar zit. In de periode daarna deed de Nederlander J.H. van Boom baanbrekend werk aan de synthese van DNA

   Auteur: C.A.A. van Boeckel

2. Het ontwarren van spaghetti

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   Nederlands polymerenonderzoek leverde een cruciale bijdrage aan de ontwikkeling van supersterke kunststofvezels van polyetheen. Het materiaal wordt door DSM onder de naam Dyneema op de markt gebracht.

   Auteur: Paul Smith

3. Flitsgieten van aluminiumlegeringen

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   Constructiematerialen dienen bij voorkeur goedkoop te zijn, sterk (ook bij hogere temperatuur), stijf en licht. Een lichter constructiemateriaal kan ook voor het eindproduct aantrekkelijk zijn: brandstofbesparing, verhoogde levensduur en grotere veiligheid. Aluminiumlegeringen (combinaties van aluminium met andere metalen) kunnen aan deze eisen voldoen. Om betere aluminiumlegeringen te kunnen maken, ging men bij de TU Delft op zoek naar nieuwe productietechnieken.

   Auteur: Laurens Katgerman

4. Van Kröger tot Blasse

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   De Nederlanders F. Kröger en G. Blasse speelden een bepalende rol in de ontwikkeling van luminescente materialen voor TV’s en TL-buizen

   Auteur: A. Meijerink

5. Traseolide, in het spoor van een hertenreukstof

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   Muskusreukstoffen zijn al eeuwenlang populair in de parfumindustrie. In de loop der jaren zijn allerlei synthetische varianten op de markt gekomen. Onderzoek bij Naarden International naar nieuwe muskusreukstoffen leverde de zeer interessante muskusreukstof Traseolide op.

   Auteurs: A.J.A. van der Weerdt en P.C. Traas

6. Zendium: een gebit om te zoenen

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   Een uitvinding die niet alleen wetenschappelijk maar ook commercieel een groot succes is; het gebit reinigen zoals ook de natuur dat doet, met behulp van enzymen.

   Auteur: H. Hoogendoorn

7. Geen vuiltje in de lucht

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   De Leidse flessen in het Teylers Museum zijn nu al meer dan tweeëneenhalve eeuw oud. In de flessen werd elektrische lading opgeslagen. Een elektreet noemen we dat. Zonder het te weten maken we er nu heel veel gebruik van.

   Auteur: J. van Turnhout

8. Een milieuvriendelijke insecticide

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   Chemici en biologen van Philips-Duphar (nu Solvay Pharmaceuticals) gingen in de jaren zestig van de vorige eeuw op zoek naar milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen. Het leidde tot de ontwikkeling van diflubenzuron, een chitineremmer.

   Auteur: C.W. Raven

9. Synthetische schoenen

   maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

   AKU (later Akzo Nobel), groot geworden in rayongarens en vezels, was in de jaren zestig op zoek naar nieuwe succesvolle producten. Kunstleer leek een interessante kanshebber, maar haalde nooit de markt.

   Auteur: J.J.M. Mulderink

10. Oorlog om een vezel

    maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

    Voor technisch interessante vezels, die sterk en stijf zijn, is de moleculaire oriëntatie van het polymeer van groot belang. Zowel AKU (Akzo Nobel) als DuPont ontwikkelden methoden om dat bij hetzelfde polymeer (Twaron respectievelijk Kevlar) voor elkaar te krijgen. Dat leidde tot een heftige octrooi-oorlog.

    Auteur: D.J. Sikkema

11. Crutzen en de ozonlaag

    maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

    De jonge Nederlander Paul Crutzen publiceerde in 1970 een artikel over de atmosferische ozonconcentratie. Daarmee legde hij de basis voor wetenschappelijke aandacht voor de ozonlaag. En voor het winnen van de Nobelprijs voor chemie in 1995, samen met collegawetenschappers Molina en Rowland.

    Auteur: Peter Builtjes

12. Zoeter dan zoet

    maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

    Bij veel voedingsmiddelenbedrijven is suikervervanging een belangrijk onderwerp. Aan het eind van de zestiger jaren heeft Unilever serieus gekeken naar mogelijkheden om suiker in producten te vervangen. Daarbij werd ontdekt dat de vrucht van het tropische gewas Thaumatococcus danielli intens zoet was en door de lokale bevolking gebruikt werd om de zure smaak van lokaal gebrouwen dranken te verzachten.

    Auteur: Theo Verrips

13. Een scherper beeld van atomen

    maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

    Sinds 1977 is Rietveld Refinement een standaardtechniek bij structuuranalyse van poedervormige materialen met behulp van röntgendiffractie. De methode draagt de naam van dr. Hugo Rietveld, één van de Nederlandse pioniers op dit gebied.

    Auteurs: H. Schenk en H. van Koningsveld

14. Schepen zonder baard

    maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

    Utrechts onderzoek onder leiding van prof.dr.G.J.M. van der Kerk leverde een oplossing voor het probleem van de aangroei van algen en schelpdieren op scheepswanden. Verf met tributyltinoxide (TBT) bleek aangroei heel goed te remmen – maar ook een wereldwijd milieuprobleem op te leveren.

    Auteur: Jaap Boersma

15. Miniatuur werelden

    maandag, 1 oktober 2001 · Achtergrond

    De Delftse hoogleraar katalyse J. H. de Boer verwierf kennis en inzicht in de wonderlijke inwendige structuren van poreuze katalysatoren en adsorbentia. Zijn methoden vonden wereldwijd toepassing.

    Auteurs: J.C.P. Broekhoff en B.G. Linsen