kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord gezondheid

1. Een duizelingwekkende kwaal

   maandag, 10 november 2003 · Achtergrond

   Ons evenwichtsorgaan is een hartstikke mooi en vooral ook erg nuttig orgaan: zonder evenwichtsorgaan zouden we niet eens kunnen lopen zonder om te vallen! Maar soms neemt ons evenwichtsorgaan een loopje met ons…

   Auteur: Ilja van Dam

2. Bacteriën maken een natuurlijke kleur

   maandag, 3 november 2003 · Achtergrond

   Eten wordt nog lekkerder als er een mooi kleurtje aan zit. Daarom worden er meestal kleurstoffen toegevoegd aan toetjes, snoep, ijsjes en dergelijke, maar ook aan kaas. Veel kleurstoffen hebben een slechte naam, vooral als ze chemisch gemaakt worden. Tegenwoordig worden natuurlijke kleurstoffen met bacteriën gemaakt.

   Auteur: Jules Beekwilder

3. Als het Y-chromosoom de hand aan zichzelf slaat

   zaterdag, 1 november 2003 · Achtergrond

   Repeterende stukjes DNA in het mannelijk Y-chromosoom kunnen op elkaar plakken, zodat er een lus in de DNA-streng ontstaat. Als die lus vervolgens verloren gaat, kan onvruchtbaarheid het gevolg zijn. Op basis van DNA-herhalingen in het Y-chromosoom vond klinisch embryoloog Sjoerd Repping nog onbekende DNA-effecten die onvruchtbaarheid bij mannen veroorzaken. Die ontdekking vond zijn weg naar publicatie in Nature Genetics.

   Auteur: Maarten Evenblij

4. De baarmoeder als ziekenboeg

   zaterdag, 1 november 2003 · Achtergrond

   Gentherapie in de baarmoeder, het moet niet gekker worden. Niettemin lukte het onderzoekers van het AMC-levercentrum om rattenfoetussen met de erfelijke leverziekte Crigler-Najjar al in de baarmoeder te genezen. Maar, zo bezweren ze, een rat is nog geen mens.

   Auteur: Frank van den Bosch

5. Afweer met versnelling

   zaterdag, 1 november 2003 · Achtergrond

   De ziekte van Kawasaki komt voor bij jonge kinderen, van wie een kwart blijvende hartschade oploopt. Over de oorzaak tast men nog in het duister, maar AMC-onderzoekers hebben onlangs een lichtpuntje ontdekt. Volgens hen speelt een genmutatie een belangrijke rol bij het verloop van de ziekte. Door deze mutatie slaat het afweersysteem op hol.

   Auteur: Edith Gerritsma

6. ‘Fouten vormen de essentie van het leven’

   zaterdag, 1 november 2003 · Achtergrond

   Hij begon zijn carrière als student Engels op Harvard en was actief in politiek en journalistiek. De Derde Wereld en de toegankelijkheid van wetenschap liggen hem na aan het hart. Als het even kan fietst hij elke ochtend een paar maal Central Park rond, en aan stropdassen heeft hij een bloedhekel – niet voor niets deed hij het kledingstuk in de ban toen hij in 1993 aantrad als directeur van de National Institutes of Health (NIH). Kortom, toponderzoeker, kankerdeskundige en Nobelprijswinnaar Harold Varmus (63) is een veelzijdig en kleurrijk man. Op 6 november houdt hij in het Concertgebouw de tiende Anatomische Les.

   Auteur: Andrea Hijmans

7. In de juiste stemming?

   zaterdag, 1 november 2003 · Achtergrond

   Wanneer jonge mannen de baard in de keel krijgen wordt hun stem een octaaf lager. Ook jonge vrouwen ondergaan tijdens de puberteit een soort van stemwisseling door de werking van de hormonen. Hun stem verandert maar met drie of vier halftonen.

   Auteur: René Ducastel

8. Schorpioenengif

   zaterdag, 1 november 2003 · Achtergrond

   Schorpioenen bestaan al minstens 400 miljoen jaar. Ze zijn in de loop der tijden nauwelijks veranderd. Hun bouwplan is goed; ze zijn bijzonder goed aangepast aan hun omgeving. Bovendien beschikken de meeste schorpioenen over een snelwerkend gif om zich te verweren tegen hun vijanden. Dat gif is ook te gebruiken voor andere doeleinden, onder andere bij de bestrijding van kanker. Sinds 1996 is in er een samenwerkingsverband tussen universiteiten van België en Zuid-Afrika, waarbij het gif van schorpioenen bestudeerd wordt.

   Auteur: Marijke Domis

9. Tactiel vest houdt piloot in positie

   dinsdag, 28 oktober 2003 · Achtergrond

   Onderzoekers van TNO Technische Menskunde in Soesterberg ontwikkelden een ‘tactiel vest’ dat piloten extra informatie kan bieden over positie en beweging van hun toestel. Informatie-overdracht via de huid – haptica – kan ook op andere gebieden van belang zijn.

   Auteur: Harm Ikink

10. Parasietenvet tegen astma of diabetes

    dinsdag, 28 oktober 2003 · Achtergrond

    Vetten van de parasiet schistosoma kunnen menselijke immuunreacties remmen. Deze eigenschap maakt de vetten interessant voor een mogelijke nieuwe behandeling van ziekten als astma en diabetes, waarbij het immuunsysteem fout reageert. Dit concludeert Desiree van der Kleij uit haar promotie-onderzoek aan de Universiteit Leiden en de Universiteit Utrecht. NWO financierde het onderzoek.

11. Nobelprijs Geneeskunde 2003

    maandag, 6 oktober 2003 · Achtergrond

    De Nobelprijs voor de Geneeskunde is dit jaar uitgereikt aan Paul C. Lauterbur en Sir Peter Mansfield. Zij kregen de prijs voor hun werk aan de Magnetic Resonance Imaging (MRI), een techniek om drie-dimensionale afbeeldingen van interne organen te maken.

    Auteur: Gieljan de Vries

12. Schotse chirurg eerder dan Pasteur

    maandag, 6 oktober 2003 · Achtergrond

    De Britse microbioloog Milton Wainwright wil de Schotse chirurg John Goodsir aan de vergetelheid ontrukken omdat deze al veel eerder dan (onder andere) Louis Pasteur een bacteriële infectie wist te behandelen.

    Auteur: Harm Ikink

13. Ontsnappende virussen

    donderdag, 2 oktober 2003 · Achtergrond

    Antibiotica hebben de mens geholpen om bacteriële infecties te controleren. Virus-infecties, zoals AIDS, griep, SARS, herpes, Ebola en Mond- en klauwzeer kunnen echter nauwelijks bestreden worden. Virussen moeten cellen infecteren om zich te vermenigvuldigen, waardoor deze gastheercellen ziek worden en eventueel doodgaan. De gastheer verdedigt zich hier tegen met een afweerreactie, die de virussen op hun manier weer proberen te ontduiken. Dit gebeurt op twee hoofdmanieren: via een standaard strategie gecodeerd in het erfelijk materiaal van het virus of doordat het virus zichzelf blijft veranderen.

    Auteur: John J. L. Jacobs

14. Gen-activiteit meten met DNA-chip

    woensdag, 24 september 2003 · Achtergrond

    Genen zijn de informatiedragers die coderen voor eiwitten. Genen hoeven niet altijd actief te zijn en kunnen ‘aan’ of ‘uit’ staan. Verstoringen in gen-activiteit kunnen leiden tot verschillende ziektes. Met de DNA-chip kan de activiteit van genen worden bepaald en kunnen verstoringen bij ziektes worden opgespoord.

    Auteur: drs. M.C. Morsink

15. Synesthesie: kleuren horen, klanken zien

    maandag, 22 september 2003 · Achtergrond

    Letters die kleuren hebben, geluiden met een smaakje: twee voorbeelden van het verschijnsel synesthesie. In het brein van mensen met synesthesie bestaat een sterke koppeling tussen de hersengebieden die informatie verwerken van verschillende zintuigen. Hierdoor nemen synestheten dingen waar die er niet zijn…

    Auteur: M.A. Frens