Kernwoord gezondheid
-
Moedersterfte in Suriname
dinsdag, 1 juni 1999 · Achtergrond
Moedersterfte is doodsoorzaak nummer één onder jonge Surinaamse vrouwen, concludeert Ashok Mungra uit zijn promotieonderzoek. De overlijdenskans van de vrouwen blijkt zes maal zo groot als officiële cijfers aangeven. Iedereen wist dat ze onbetrouwbaar waren, maar dat het zo veel scheelt wekt verbazing. Relatief eenvoudige maatregelen zouden de sterfte kunnen halveren.
Auteur:
-
Honderd jaar en vitaler dan ooit
woensdag, 26 mei 1999 · Achtergrond
Acetylsalicylzuur heet de stof officieel, maar de merknaam aspirine is veel bekender. Een eeuw nadat het middel voor het eerst op de markt verscheen is de consumptie hoger dan ooit: wereldwijd ruim 58 miljard doses per jaar. Het middel houdt zo lang stand doordat er voortdurend nieuwe toepassingen voor worden ontdekt. Begonnen als middel tegen reuma, populair geworden als pijnstiller en inmiddels enorm belangrijk in het voorkomen van hartinfarcten. Acetylsalicylzuur lijkt een wondermiddel: het werkt tegen verschillende kwalen, heeft weinig bijwerkingen en is erg goedkoop.
-
Kiezen voor de keizersnede?
woensdag, 26 mei 1999 · Achtergrond
Het aantal kinderen dat met de keizersnede geboren wordt, stijgt ieder jaar een klein beetje. Vond vijf jaar geleden 6% van de Nederlandse geboorten in de operatiekamer plaats, tegenwoordig is dat percentage al gestegen tot 9-10%. Internationaal wordt gediscussieerd over de vraag, of men de aanstaande moeder zelfs niet gewoon een keizersnede kan aanbieden als alternatief voor een gewone bevalling. Dr. J. van Roosmalen, staflid van de afdeling Verloskunde van het LUMC, mengde zich in deze discussie in het British Medical Journal. “De voorstanders van zo’n geplande keizersnede zonder medische noodzaak geven een vertekend beeld. De nadelen van een gewone bevalling worden benadrukt en de risico’s van een keizersnede worden gebagatelliseerd.”
-
Ouderen in de gezondheidszorg
vrijdag, 7 mei 1999 · Achtergrond
“Een vergrijzende bevolking heeft zijn weerslag op de gezondheidszorg”, aldus gerontoloog prof. dr. D.L. Knook. Gerontologie is de wetenschap die zich bezighoudt met veroudering in al haar aspecten, en in het LUMC met name naar de (bio)medische kant ervan. Het vormt hiermee de basis van de geriatrie. Mevr. dr. A.M. Lagaay belicht dit medisch specialisme, een vakgebied dat in de toekomst steeds belangrijker zal worden.
-
Leven in de schaduw van de erfelijkheid
vrijdag, 23 april 1999 · Achtergrond
Een erfelijke ziekte betekent een zware psychische belasting voor alle familieleden. Dat geldt eens te meer als het gaat om een ziekte die zich pas op latere leeftijd openbaart. Wie jarenlang geleefd heeft met de vrees dat hij de volgende zal zijn die de ziekte krijgt, kan zelfs geheel ontregeld raken als hij te horen krijgt dat hij de erfelijke afwijking niet heeft. Psycholoog prof. dr. A. Tibben is sinds het begin van dit jaar bijzonder hoogleraar. Hij houdt zich bezig met onderzoek bij de ziekte van Huntington en andere (erfelijke) neurologische aandoeningen.
-
Lenzen onder de loep
vrijdag, 23 april 1999 · Achtergrond
Een licht beschadigd hoornvlies, zachte contactlenzen, vervuild water, slechte contactlenshygiëne en een eencellig organisme kunnen tezamen hoornvliesontsteking veroorzaken, met soms een verminderd gezichtsvermogen of zelfs blindheid tot gevolg. Drs. F. van Klink bracht de afweerreactie van het oog tegen het diertje, een amoebe van het geslacht Acanthamoeben, in kaart. Vaccinatie ter voorkoming van hoornvliesontsteking lijkt tot de mogelijkheden te behoren.
-
Aids verandert van karakter
vrijdag, 9 april 1999 · Achtergrond
Een streng regime van pillen kan het HIV virus onder controle houden. In de landen waar aids het meeste slachtoffers eist is een dergelijke therapie echter onhaalbaar vanwege de hoge kosten. Wel kan de besmetting van moeder op kind grotendeels voorkomen worden, blijkt uit recent onderzoek.
-
De wetenschap van gezond gedrag
vrijdag, 9 april 1999 · Achtergrond
“Het LUMC is sterk in biomedisch onderzoek en levert zo een belangrijke bijdrage aan de toekomstige behandeling van patiënten. Maar zodra je die kennis wilt toepassen, speelt ook het gedrag van de patiënt een rol. Als je precies weet wat iemand moet doen om gezond te worden of te blijven, maar het lukt je niet om diegene te motiveren, dan houdt het op”. Prof. dr. C.M.J.G. Maes is de pionier van een vakgebied dat bekend staat als gezondheidspsychologie. In 1990 werd hij benoemd aan de Faculteit Sociale Wetenschappen. Sinds vorig jaar is heeft hij ook een benoeming binnen het LUMC, in het kader van de nauwere samenwerking tussen sociaalwetenschappers en medici. Een eerste kennismaking met de wetenschap van het gezonde gedrag.
Auteur:
-
Leven dankzij virussen
vrijdag, 9 april 1999 · Achtergrond
Op vrijdag 9 april 1999 neemt prof. dr. A.J. van der Eb afscheid als hoogleraar, al blijft hij voorlopig nog heel wat tijd investeren in de wetenschap. Het is niet de enige paradox rond Van der Eb. In zijn onderzoeksgroep, of beter gezegd de vijf onderzoeksgroepen die hij achterlaat, wordt moleculair biologisch onderzoek verricht naar het ontstaan en de behandeling van kanker. Van der Eb steekt regelmatig een bewogen pleidooi af voor het koesteren van dat soort fundamenteel onderzoek, ook al is niet zeker of het iets oplevert en is de toepassing nog lang niet in zicht. Tegelijkertijd is zijn laboratorium de bakermat geweest van maar liefst twee veelbelovende biotechnologische bedrijven. De belangrijkste paradox is wellicht dat de Leidse hoogleraar en zijn medewerkers hun succes danken aan een aartsvijand van de mensheid: virussen.
-
Tweestrijd in het geheugen
donderdag, 1 april 1999 · Achtergrond
Ons brein bevat miljarden herinneringen. ‘s Nachts, tijdens onze dromen, halen we ze opnieuw tevoorschijn. Doen we dat om ze niet meer te vergeten? Amsterdamse wetenschappers ontwikkelen een model waarin ‘vergeten’ een wedloop is tussen het aanleggen van nieuwe zenuwverbindingen voor nieuwe ervaringen en het beveiligen van de oude voor hergebruik.
Auteur:
-
Falende transporteiwitten in de lever
dinsdag, 30 maart 1999 · Achtergrond
Transporteiwitten in de lever pompen stoffen uit het bloed naar de gal. Als het transport faalt, hopen de stoffen zich op in de lever en de rest van het lichaam. Artsen speuren naar de kink in de kabel: het falende transporteiwit. Nu kunnen erfelijke afwijkingen van transporteiwitten vrijwel uitsluitend behandeld worden met een nieuwe lever. Gentherapie, waarbij men het kapotte gen vervangt of repareert, ligt in het verschiet.
Auteurs: , en
-
Ziek van stress
vrijdag, 5 maart 1999 · Achtergrond
Tijdens de Bijlmerenquête werd de suggestie gewekt, dat de gezondheidsklachten van de bewoners van de Bijlmer verklaarbaar zouden zijn als men de inhoud van de ramp-Boeing volledig zou kennen. Uit de gegevens die nu al bekend zijn, is het onwaarschijnlijk dat zo’n verklaring er komt.
-
Alleen de lever krijgt de volle laag
vrijdag, 5 februari 1999 · Achtergrond
Plaatselijke chemotherapie, zo zou je leverperfusie kunnen omschrijven. Deze experimentele therapie is oorspronkelijk in Leiden ontwikkeld en wordt nu ook in Duitsland en de Verenigde Staten toegepast. Bij patiënten met uitzaaiingen van dikke darmkanker in de lever wordt de bloedstroom tijdelijk omgeleid, waarna de lever de volle laag krijgt. Het is een ingewikkelde operatie, die acht uur kan duren. Hoewel echte genezing van de lever nog maar in een enkel geval is bereikt, zien de onderzoekers de levensverwachting van de patiënten wel stijgen. Hoe hoger de dosis gif die de lever te verduren krijgt, hoe beter het resultaat. Maar er zijn grenzen.
-
Ernstiger ziek en wèl genezen
vrijdag, 5 februari 1999 · Achtergrond
In de loop van dit jaar zal in Leiden voor de eerste maal een transplantatie van zogeheten eilandjes van Langerhans plaatsvinden. Met deze methode hoopt men patiënten van suikerziekte te genezen. Voor deze transplantatie komen maar enkele patiënten in aanmerking. Een deel van de diabeten die ook nierpatiënt zijn, kan met deze methode weer echt genezen. ‘Gewone diabeten’ nog niet; die zijn voorlopig nog van insuline afhankelijk.
-
Onderzoek Britse adel bewijst ‘wegwerplichaam’
vrijdag, 22 januari 1999 · Achtergrond
Wie een erfelijke aanleg heeft voor grote vruchtbaarheid, heeft minder kans om zeer oud te worden. Ook het omgekeerde is waar: wie de genen heeft voor een lang leven, krijgt minder kinderen. Dat blijkt uit een recente publicatie in het vaktijdschrift Nature, waarin een onderzoek wordt beschreven onder Britse adellijke families. Door de eeuwen heen blijken vruchtbaarheid en een lang leven moeilijk met elkaar samen te gaan. Dit is in overeenstemming met de ‘disposable soma’ (‘wegwerplichaam’) theorie van veroudering. Een gesprek met dr. Rudi Westendorp, internist/epidemioloog en eerste auteur van het Nature-artikel.
10 dossiers
503 nieuwsberichten
792 achtergrondartikelen
1305 totaal aantal publicaties