kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord hersenen

1. Ziekte van Parkinson: gif of genen?

   maandag, 11 oktober 2004 · Achtergrond

   Eén procent van de oudere mensen in Nederland heeft trillende handen en stijve spieren. Zij hebben de ziekte van Parkinson, maar hoe komen ze daaraan? Komt het omdat ze oud zijn, zit het in de familie of hebben ze teveel giftige stoffen binnen gekregen?

   Auteur: Wouter van Wingerden

2. Over het hoofd gezien: Wat zegt hoofdomtrek over autisme?

   donderdag, 7 oktober 2004 · Achtergrond

   Autisme staat de laatste jaren steeds meer in de belangstelling. Media, medici én het algemene publiek tonen steeds vaker interesse in deze ontwikkelingsstoornis. De kenmerken van autisme zijn stoornissen in het sociale contact, de communicatie en het verbeeldend vermogen. Vaak vallen de symptomen pas in de kleutertijd (twee tot vijf jaar) op. Een vroege diagnose en behandeling worden hierdoor bemoeilijkt. Autistische kinderen hebben volgens recente onderzoeken vaak een afwijkende hoofdomtrek. In hoeverre zegt dit iets over het ontwikkelen van autisme en maakt het diagnosticeren op jongere leeftijd mogelijk?

   Auteur: Jacobine Voskamp

3. Archaeopteryx had ‘verstandelijk’ vermogen tot vliegen

   vrijdag, 1 oktober 2004 · Nieuws

   Een van de meest tot de verbeelding sprekende fossielen is Archaeopteryx, de uit het Laat-Jura stammende oudst bekende vogel, waarvan zeven exemplaren bekend zijn. Hoewel Archaeopteryx algemeen als vogel wordt beschouwd, vertoont hij nog veel kenmerken van bepaalde groepen dinosauriërs, zoals tanden en een lange staart. Hoewel er geen twijfel aan bestaat dat hij een verenkleed had, is het altijd omstreden geweest of deze primitieve vogel ook heeft kunnen vliegen.

   Auteur: Tom van Loon

4. Het einde van de hersenverdoving

   vrijdag, 1 oktober 2004 · Achtergrond

   James Parkinson, Sergei Korsakov, Paul Broca, Hans Asperger – ze zijn van personen veranderd in namen. Die namen verwijzen nu naar een ziekte, een syndroom, een hersengebied, een autistische aandoening. De medische wetenschap telt honderden van deze eponiemen. In een serie biografische portretten maakt Douwe Draaisma van vijftien eponiemen uit de hersenwetenschap weer personen van vlees en bloed. In dit deel: Juhn Atsushi Wada.

   Auteur: Douwe Draaisma

5. Schizofrenie: ziek van verwarring

   woensdag, 8 september 2004 · Achtergrond

   Schizofrenie is een ziekte in de hersenen, die van invloed is op iemands gedachten- en belevingswereld. Soms zo erg, dat iemand met schizofrenie het verschil tussen fantasie en werkelijkheid bij tijd en wijle volledig kwijt kan raken: ze vertonen dan verward gedrag, praten onsamenhangend en worden volledig beheerst door vreemde gedachten. Mensen met schizofrenie zitten op zo’n moment in een ‘psychose’.

   Auteur: Ilja van Dam

6. Spook ledematen

   donderdag, 2 september 2004 · Achtergrond

   Fantoomledematen zijn geamputeerde ledematen die de patiënt na de operatie nog steeds voelt. Recentelijk vonden onderzoekers met behulp van neuro-imaging een neurologische verklaring voor dit zeer interessante fenomeen. Het stuk hersenen dat verantwoordelijk is voor het voelen van lichaamsdelen veranderde van functie. Het stuk hersenen dat vóór het verlies het gevoel uit bijvoorbeeld een arm deed waarnemen, raakt nu betrokken bij gevoel van bijvoorbeeld het gezicht. Als het gezicht van de patiënt wordt aangeraakt, dan kan hij ‘per ongeluk’ de niet meer aanwezige arm nog voelen.

   Auteur: Nienke van Atteveldt

7. Hersenen rijpen in stilte

   vrijdag, 4 juni 2004 · Achtergrond

   Als hersencellen niet met elkaar communiceren,dan sterven ze af. Dat berichtten neurowetenschappers vier jaar geleden in Science. ‘Het is nog erger.’

   Auteur: Rinze Benedictus

8. Leren tijdens de slaap

   dinsdag, 1 juni 2004 · Achtergrond

   In de kleine uurtjes van de nacht worden wij door ons brein getrakteerd op een extreme vorm van herhaal-tv. Tijdens de slaap trekken de gebeurtenissen van de dag keer op keer aan ons voorbij; een verschijnsel dat replay wordt genoemd. Het telkens opnieuw afspelen van eerder verworven informatie is cruciaal voor geheugenvorming en leerprocessen, denkt neurowetenschapper Cyriel Pennartz. Samen met AMC-onderzoekers richt hij zich de komende jaren op leren tijdens de slaap.

   Auteur: Andrea Hijmans

9. Ouderdom zichtbaar in hersenen

   donderdag, 29 april 2004 · Achtergrond

   Onderzoekers hebben een specifiek deel van de hersenen ontdekt dat gevoelig lijkt te zijn voor ouderdom.

   Auteur: Marlies Kraaij

10. It’s all in the brain

    zaterdag, 10 april 2004 · Achtergrond

    Al honderdvijftig jaar onderzoeken wetenschappers ons meest complexe orgaan: het brein. Niemand kon ooit vermoeden hoeveel meer we nu weten, maar eigenlijk weten we nog steeds erg weinig. Neurobioloog professor Wytse Wadman zet in een interview de huidige kennis van de werking van het menselijk brein uiteen: neurale netwerken, flexibele hersenen en bewustzijn in vogelvlucht.

    Auteur: Ellen Althuizen

11. Wat de hersenen leren als je slaapt

    vrijdag, 12 maart 2004 · Achtergrond

    Neurobioloog Pennartz verricht vernieuwend onderzoek naar slaap en geheugen. De hersenen repeteren geleerde stof tijdens de slaap.

    Auteur: Rinze Benedictus

12. Synesthesie: kleuren horen, klanken zien

    maandag, 22 september 2003 · Achtergrond

    Letters die kleuren hebben, geluiden met een smaakje: twee voorbeelden van het verschijnsel synesthesie. In het brein van mensen met synesthesie bestaat een sterke koppeling tussen de hersengebieden die informatie verwerken van verschillende zintuigen. Hierdoor nemen synestheten dingen waar die er niet zijn…

    Auteur: M.A. Frens

13. De ziekte van Parkinson: celtherapie als oplossing?

    maandag, 25 augustus 2003 · Achtergrond

    De ziekte van Parkinson wordt veroorzaakt door het langzaam afsterven van zenuwcellen in de hersenen. Het gevolg is een tekort aan de signaalstof dopamine waardoor allerlei bewegings- en houdingsstoornissen ontstaan. Het stimuleren van de dopamineproductie met medicijnen helpt in de eerste fase van de ziekte, maar is een tijdelijke oplossing. Het nieuwste onderzoek probeert de ziekte aan te pakken met behulp van celtherapie.

    Auteur: Gerard J. Boer

14. ‘Hersenen compenseren grammaticagebrek’

    vrijdag, 9 mei 2003 · Achtergrond

    Het verschil tussen pillen en praten is schijn, stelt hersenonderzoeker en taalkundige Peter Hagoort. ‘Psychologie ís biologie.’

    Auteur: Rinze Benedictus

15. Meetbare littekens op de ziel

    vrijdag, 4 april 2003 · Achtergrond

    Een borderline-persoonlijkheidsstoornis maakt iemand bijzonder lastig in de omgang, zegt psychiater dr. Thomas Rinne. Hij ontdekte dat kindermishandeling en seksueel misbruik meetbare hormonale ‘littekens’ achterlaten in de hersenen. Die lijken niet te repareren, maar met medicijnen zijn depressies misschien wel te voorkomen bij deze groep.

    Auteur: Elmar Veerman