kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord immunologie

1. Leidse ontdekking verschaft meer inzicht in verward immuunsysteem

   vrijdag, 14 september 2001 · Achtergrond

   Afweercellen kunnen op het eerste gezicht volkomen onlogische dingen doen. Zo kan een afweerreactie tegen een virus leiden tot transplantaatafstoting of een auto-immuunziekte. Hoe komt dat? Eén van de mogelijke verklaringen is moleculaire mimicry: sporen van de ziekteverwekker lijken zo op lichaamseigen materiaal (of materiaal van een donororgaan), dat het afweersysteem in zijn ijver niet alleen cellen vernietigt die door de ziekteverwekker zijn geïnfecteerd, maar ook gezonde cellen.

   Auteur: Elmar Veerman

2. Puzzelen met donororganen

   vrijdag, 15 juni 2001 · Achtergrond

   Orgaantransplantaties slagen niet altijd. Een donororgaan dat zijn vreemde afkomst te duidelijk laat zien, is al snel de klos: het immuunsysteem van de ontvangende patiënt gaat in de aanval. Efficiënt transplanteren betekent daarom een zoektocht naar de best passende patiënt op de wachtlijst. Het computerprogramma HLAmatchmaker van prof. René Duquesnoy helpt bij die lastige klus. De Amerikaanse hoogleraar is voor drie maanden te gast in het LUMC om zijn programma te testen aan de hand van Leidse gegevens.

   Auteur: Elmar Veerman

3. Genen overschrijven zonder bronvermelding

   vrijdag, 15 juni 2001 · Achtergrond

   Gentherapie is het toevoegen van gezonde genen aan de cellen van erfelijk zieke patiënten. Een mooi idee, maar waar blijven de grote successen die al zo lang voorspeld worden? Ze komen echt, meent moleculair bioloog prof. dr. Rob Hoeben, maar niet zonder gedegen basaal onderzoek. De wetenschap moet nog beter leren afkijken bij virussen, want die hebben de trucs waar gentherapeuten naar zoeken al lang gevonden.

   Auteur: Elmar Veerman

4. Gevolgen van rouw moeilijk meetbaar

   vrijdag, 18 mei 2001 · Achtergrond

   Ziek worden of zelfs sterven van verdriet na het overlijden van een dierbare. Volgens velen komt het voor, er bestaan zelfs sterke wetenschappelijke aanwijzingen voor. Maar zoals zo vaak is ook hier wetenschappelijke zekerheid moeilijk te vinden. Zelfs de veranderingen in het afweersysteem als gevolg van rouw blijken moeilijker meetbaar dan verwacht. Psychologe Ellen E. Beem promoveerde vorig jaar op de psychoneuro-immunologie van het rouwproces.

5. Een lastpost in 90 verschillende gedaanten

   vrijdag, 6 april 2001 · Achtergrond

   Er zijn slimme trucs nodig om een vaccin te maken dat jonge en oudere mensen beschermt tegen alle ziekten die door pneumokokken worden veroorzaakt. Bacteriën en de zoektocht naar vaccins kwamen onlangs ter sprake op een Boerhaavecursus.

6. Race tegen resistentie

   zondag, 1 april 2001 · Achtergrond

   Snel, sneller, snelst. Scheikundigen maken in steeds hoger tempo varianten van nieuwe geneesmiddelen. Zo hopen ze de wapenwedloop te winnen van bacteriën, die ongevoelig worden voor veelgebruikte antibiotica. De snelheid waarmee bacteriën zich kunnen aanpassen verandert immers niet; het tempo van de onderzoekers wel. Scheikundigen gooien een nieuw, supersnel wapen in de strijd: vaste dragers.

   Auteurs: Peter ten Holte en Binne Zwanenburg

7. Anticonceptie voor malariaparasieten

   vrijdag, 9 februari 2001 · Achtergrond

   Malariaparasieten doen aan seks als ze elkaar ontmoeten in de maag van een mug. Parasitologen van het LUMC hebben samen met Nijmeegse collega’s een manier gevonden om ze daarbij te hinderen. Daarmee ligt de weg naar een nieuw malariavaccin open, een vaccin dat echter vooral de mug zal beschermen, niet de ingeënte mens. Toch de moeite waard, zeggen de parasitologen.

   Auteur: Elmar Veerman

8. Wat goed is kan nóg beter

   vrijdag, 9 februari 2001 · Achtergrond

   Voor de behandeling van endeldarmkanker beschikken chirurgen de laatste jaren over een standaardtechniek die de overlevingskans van patiënten flink heeft verhoogd. Om de resultaten nu nog verder te verbeteren, moet een eventuele aanvullende therapie op de individuele patiënt worden toegesneden, stellen de Leidse chirurgen prof. dr. C.J.H. van de Velde en dr. R.A.E.M. Tollenaar. Begin deze maand hadden zij A.J. Bilchik van het John Wayne Cancer Institute in Santa Monica (VS) te gast (momenteel Boerhaave-hoogleraar). Met hem willen ze dat idee uitwerken.

9. Dieren als donoren

   vrijdag, 17 november 2000 · Achtergrond

   Xenotransplantatie heeft de toekomst. Dat is de mening van Patrick Vriens die op 9 november promoveerde op dit onderwerp. Dat was de dag voor de start van het nationale debat in Nederland over xenotransplantatie en daags na het xenotransplantie-symposium op het LUMC. Bij een reguliere transplantatie wordt een ziek orgaan of weefsel vervangen door een gezond exemplaar, en bij xenotransplantatie naar de mens is dat gezonde orgaan afkomstig van een dier.

10. Chemie in een miljardste milliliter

    vrijdag, 29 september 2000 · Achtergrond

    Als prof. dr. Jacques Neefjes over zijn werk vertelt – hij bestudeert chemische processen in levende cellen – lijken kliniek en patiënten ver weg. Tijdens zijn oratie legde hij uit waarom hij als chemicus toch heel goed op zijn plaats is in het LUMC. ‘Dit is een tussengebied waar maar weinig onderzoekers actief zijn. Maar juist op zulke tussengebieden kun je grote wetenschappelijke vooruitgang boeken.’

11. Sperma als natuurlijke bescherming?

    vrijdag, 2 juni 2000 · Achtergrond

    Het inslikken van sperma vòòr de zwangerschap vermindert aanzienlijk de kans op pre-eclampsie (een gevaarlijke zwangerschapsaandoening), zo ontdekten gynaecologen van de Amsterdamse VU. Leidse immunologen gingen op zoek naar het achterliggende mechanisme.

    Auteur: Elmar Veerman

12. Genen, omstandigheden en ontelbare ongenode gasten

    vrijdag, 19 mei 2000 · Achtergrond

    Mensen en micro-organismen worden bepaald door genen en omstandigheden. Dat deze biologische waarheid ook praktische consequenties heeft, bleek overduidelijk uit de oratie ‘Samenleven in vóórtdurende onrust’ die prof. dr. J.T. van Dissel uitsprak op vrijdag 19 mei 2000. ‘De pokken mogen van de wereldbol zijn verdreven, u allen draagt nog het genetisch litteken daarvan.’

    Auteur: Pieter van Megchelen

13. Opsporen en genezen

    vrijdag, 10 maart 2000 · Achtergrond

    Onderzoekers van de LUMC-afdelingen infectieziekten en radiologie zullen in mei 2000 aanwezig zijn bij een internationaal congres over peptiden (eiwitfragmenten) in het Italiaanse Castelgandolfo. Daar krijgen zij een hele middag de tijd om een spraakmakende techniek voor het opsporen van infecties toe te lichten. Prof. dr. E.K.J. Pauwels: ‘De toepassing is al aan de horizon te zien.’

14. Thymus, immuunherstel en beenmergtransplantatie

    vrijdag, 10 maart 2000 · Achtergrond

    Alles wordt groter als een kind ouder wordt: voeten groeien uit de schoenen, kleren van vorig jaar passen niet meer, en de koektrommel moet steeds een plank hoger staan. Het hart groeit, net als de longen, de maag, de hersenen. Toch doen niet alle organen aan deze groei mee. De thymus, een orgaantje dat achter het borstbeen ligt, wordt juist kleiner met de jaren. Het orgaantje bereikt zijn maximale omvang in het eerste levensjaar en neemt daarna geleidelijk in grootte af. Ook de werking stokt op den duur. En dat is jammer voor wie een beenmergtransplantatie moet ondergaan, meent promovendus Barbara Godthelp.

    Auteur: Elmar Veerman

15. Op zoek naar een hepatitis C vaccin

    vrijdag, 25 februari 2000 · Achtergrond

    ‘Wil je een vaccin ontwikkelen tegen een virus, dan heb je weinig kans van slagen als je de biologie van dat virus niet door en door kent. Dat is wel gebleken in de strijd tegen het virus dat AIDS veroorzaakt,’ zegt prof. dr. W. J. M. Spaan (afdeling medische microbiologie LUMC).