kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord klimatologie

1. Evolutie walvis volgde die van alg

   dinsdag, 9 maart 2010 · Nieuws

   Het soortenaantal aan walvissen nam enorm toe rond 10-13 miljoen jaar geleden. De reden ligt in de toename van hun voedsel: kleine algjes die ook een explosie aan diversiteit beleefden rond deze periode.

   Auteur: Adiël Klompmaker

2. Snelle zeespiegelstijging 8500 jaar terug

   maandag, 8 maart 2010 · Nieuws

   Het IPCC schat de maximale zeespiegelstijging aan het einde van deze eeuw op maximaal 59 cm. Nu hebben Nederlandse wetenschappers becijferd dat het in het verleden nog sneller was. Rond 8500 jaar geleden steeg de wereldwijde zeespiegel met meer dan een meter per eeuw. De daling van de Nederlandse bodem bracht er nog eens een halve meter bij.

   Auteurs: Adiël Klompmaker en Universiteit Utrecht

3. Maya-cultuur droogde op

   donderdag, 25 februari 2010 · Achtergrond

   Bijna alle Maya-steden waren verlaten na de 9e/10e eeuw AD. Hoe komt dat? De laatste decennia zijn er steeds meer aanwijzingen dat klimaatveranderingen de beschaving op de rand van de afgrond bracht…

   Auteur: Adiël Klompmaker

4. Warmer zeewater door zon & wind

   maandag, 15 februari 2010 · Nieuws

   Nieuw onderzoek laat zien dat de Nederlandse kustwateren flink warmer zijn geworden van 1982-2004. Het ligt voor de hand de opwarming van de aarde hiervoor verantwoordelijk te houden. Hoewel dit niet helemaal uitsluiten kan worden, blijken voor meer zon in de lente en zomer, en meer westenwind in de winter dé belangrijke oorzaken te zijn.

5. Stapje extra voor bergbeklimmers

   donderdag, 28 januari 2010 · Nieuws

   Een internationaal onderzoeksteam van Chilenen, een Duitser en een Amerikaan hebben een bijzondere ontdekking gedaan in het Andesgebergte. GPS metingen laten zien dat het gebergte met een recordsnelheid omhoog schiet: 39 mm per jaar. Net als een matras veert ook de aardkorst terug bij het verwijderen van massa. Deze opvering in de Andes komt direct door het afsmelten van ijs en sneeuw. Inderdaad, opwarming speelt ook hier een cruciale rol.

   Auteur: Adiël Klompmaker

6. De catastrofale Mediterraanse vloed

   maandag, 21 december 2009 · Nieuws

   Tijdens de zoutcrisis van 5,6 miljoen jaar geleden droogde de Middellandse Zee zo goed als op. Enkele honderduizenden jaren later stroomde de zee weer vol. Nu hebben wetenschappers ontdekt dat dit supersnel ging waardoor het waterpeil met maximaal 10 m per dag steeg. Seismische gegevens én boorkernen in de Straat van Gibraltar boden uitkomst. De vloed had grote gevolgen voor het Mediterraanse gebied.

   Auteur: Adiël Klompmaker

7. Pootjebaden in plaats van verbranden

   maandag, 23 november 2009 · Nieuws

   De temperatuur van de oceaan was zo’n 3,5 miljard jaar geleden ongeveer 55-85°C. Ten minste, dat dachten wetenschappers tot nu toe. Nieuw onderzoek veegt dit echter van tafel. Het was slechts 40°C op basis van onderzoek aan zuurstof en waterstof uit Zuid-Afrikaanse vuursteen. Een warmwaterbad in plaats van verbranden dus. Dit betekent dat er meer microben konden leven in de oceaan.

   Auteur: Adiël Klompmaker

8. Klimaatverandering houdt El Niño ongewijzigd

   maandag, 23 november 2009 · Nieuws

   El Niño’s hebben een enorm effect op de wereldwijde temperatuur. Geen El Niño betekent een kouder jaar; een El Niño zorgt voor een gemiddeld warmer jaar. Maar wat is de invloed van de verwachte verdere opwarming van de aarde op El Niño? Promovenda Sjoukje Philip deed onderzoek en verwacht dat er niet zoveel zal gebeuren met El Niño.

9. Bijdrage ontbossing aan CO2-uitstoot overschat

   zondag, 8 november 2009 · Nieuws

   Waar komt alle CO2 in de atmosfeer vandaan? Een niet onbelangrijke vraag om te bepalen hoe de huidige CO2-uitstoot het beste aangepakt kan worden. Een internationaal onderzoeksteam berekende dat de CO2-uitstoot door ontbossing 12% is, en niet 20% zoals in het vierde IPCC Rapport staat. Veengebieden dragen ongeveer 3% bij aan de jaarlijkse uitstoot.

   Auteurs: Bernd Andeweg en Bernd Andeweg

10. Tropische Zuidpool 50 miljoen jaar geleden

    donderdag, 8 oktober 2009 · Nieuws

    Het was al bekend dat het Noordpoolgebied heet was rond 50 miljoen jaar geleden met 24ºC. Nu komen Utrechtse onderzoekers met een nog hogere temperatuur voor het Zuidpoolgebied: meer dan 30ºC. De fossiele broeikaswereld van toen was dus overal warm. Is dit een analoog voor de toekomst?

    Auteur: Universiteit Utrecht

11. Dunnere gletsjers op Groenland

    dinsdag, 6 oktober 2009 · Nieuws

    De zeespiegel stijgt almaar. Laaggelegen landen moeten daarom vrezen. Nieuwe satellietwaarnemingen geven een beter beeld van de plaats van exacte smelt. Vooral de gletsjers aan de randen van Groenland worden snel dunner. Het centrum lijkt echter dikker te worden. Op Antarctica worden sommige gletsjers dunner, maar worden vele delen van de ijskap juist dikker.

    Auteur: Adiël Klompmaker

12. Jojo-effect zuurstofconcentratie op vroege aarde

    dinsdag, 15 september 2009 · Nieuws

    Het exacte verloop van de zuurstofconcentratie tijdens de vroege aarde is nog onduidelijk. Bekend waren al twee grote sprongen rond 2,4 en 0,75 miljard jaar geleden. Nu toont nieuw onderzoek aan dat de zuurstofconcentratie mogelijk al vanaf 2,8 miljard jaar geleden licht steeg. Bovendien was er een flinke dip rond 1,9 miljard jaar geleden.

    Auteur: Adiël Klompmaker

13. Stabiele CO2 opslag mogelijk in Nederland

    vrijdag, 11 september 2009 · Nieuws

    Opslag van CO₂ in de ondergrond is volgens velen de methode om de uitstoot van CO₂ terug te dringen. De opslag moet daarvoor wel stabiel zijn. Eén lekje en alles is voor niets. Promovenda Suzanne Hangx onderzocht de stabiliteit bij CO₂ injectie in een zandsteen met anhydriet (gips zonder water) als afdekkende laag. Haar conclusie? Injectie is geen probleem. Daarmee staat de deur open voor opslag van CO₂ in Nederland, want in ons land komen deze gesteenten voor in de ondergrond.

    Auteur: Adiël Klompmaker

14. Lachgas: nieuw gevaar voor de ozonlaag

    donderdag, 10 september 2009 · Achtergrond

    De maatregelen na het Montreal Protocol in 1987 zorgden voor het aan banden leggen van de ozonafbrekende gassen. De stijging van de chloorfluorkoolwaterstoffen (cfk’s) in de atmosfeer stopte of daalde zelfs licht. Het Protocol nam lachgas (N₂O) niet mee; hierdoor bleef de concentratie stijgen. Inmiddels is lachgas het meest uitgestoten ozonafbrekend gas. Daarnaast is lachgas inmiddels ook het derde broeikasgas geworden na koolstofdioxide en methaan. Er is nu dus een dubbel argument om ook de uitstoot van lachgas aan te pakken.

    Auteur: Adiël Klompmaker

15. Erosie rivier gelijk aan gletsjer

    dinsdag, 25 augustus 2009 · Nieuws

    Erosie maakt het landschap een kopje kleiner. Wetenschappers becijferden dat gletsjers daar zeer bedreven in waren. Nu blijkt dat rivieren net zo snel eroderen. Op langere tijdsschaal neemt de erosiesnelheid van gletsjers zelfs dramatisch af. Een laatste resultaat van het onderzoek van Koppes en Montgomery is dat ook mensen flinke erosie veroorzaken.

    Auteur: Adiël Klompmaker