kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord klimatologie

1. Leegloop meren glijmiddel voor ijs

   donderdag, 20 november 2008 · Nieuws

   De ijsafvoer naar de oceaan vindt vooral plaats via gletsjers. Spectaculair nieuws komt uit Antarctica waar de afvoersnelheid van ijs toeneemt door leegloop van ondergrondse meren. Twee meren onder Byrd gletsjer liepen vanaf december 2005 leeg en het ijs gleed daardoor 15% sneller naar de oceaan.

   Auteur: Adiël Klompmaker

2. Veel schade in Cuba door orkanen

   zaterdag, 15 november 2008 · Nieuws

   De schade die hurricanes dit jaar hebben aangericht op Cuba is opgelopen tot 8 miljard dollar. Zeker 30% van de oogst is verloren gegaan. Hurricane Paloma trof Cuba op 8 en 9 november met windsnelheden van 200 km/uur. Lokaal viel zo’n 400 mm regen.

3. Zon verslaat Chinese dynastieën

   donderdag, 13 november 2008 · Nieuws

   Chinese dynastieën zijn mede gevallen door veranderingen in het klimaat. Afname van de zonnesterkte veroorzaakte droogte en dus voedseltekort en onrust. De val van de Tang dynastie rond het jaar 900 valt zelfs samen met de ondergang van de Maya’s in Midden Amerika. Dit alles door onderzoek aan grotgesteente.

   Auteur: Adiël Klompmaker

4. Paleoceen-Eoceen temperatuurs maximum: de oerscheet in de fossiele broeikaswereld

   woensdag, 5 november 2008 · Achtergrond

   Ongeveer 55,5 miljoen jaar geleden vond het Paloceen-Eoceen Temperatuurs Maximum (afgekort PETM) plaats, een periode van extreme opwarming door een snelle toename van de CO2 concentratie in de atmosfeer (CO2 is het bekendste broeikasgas). Tijdens het PETM steeg de temperatuur over de gehele aarde met 5°C binnen een paar duizend jaar. De gevolgen van deze opwarming zijn terug te vinden in gesteentes en fossielen op het land en in de zee (zoals in eencellige fossielen). Hieruit herleiden wetenschappers wat de gevolgen waren voor klimaat en biologie (migraties, uitstervingen, radiaties), en hoe lang het duurde voor de extra CO2 weer uit de atmosfeer verdween. Het PETM kan zo inzicht verschaffen wat de invloed is van stijgende broeikasgasconcentraties op het huidige klimaat en het leven op aarde. De mens heeft namelijk de CO2 kraan opengezet vanaf 1850.

   Auteurs: Lucy Stap, Peter Bijl en Appy Sluijs

5. Klimaatgeschiedenis wijst op belangrijke rol van de zon

   vrijdag, 24 oktober 2008 · Achtergrond

   De focus op koolstofdioxide (CO2) als veroorzaker van de huidige klimaatverandering is enorm. Echter, veranderende zonneactiviteit blijkt het klimaat sterk te beïnvloeden, bijvoorbeeld rond 800 v. Chr. En dat terwijl de CO2-concentratie stabiel bleef! De huidige nadruk op de rol van CO2 is waarschijnlijk niet terecht.

   Auteurs: dr. Boris Jansen, Instituut voor Biodiversiteit, Ecosysteem Dynamica (IBED), Universiteit van Amsterdam en dr. Bas van Geel

6. IJsverlies op Groenland nauwkeurig bepaald

   dinsdag, 21 oktober 2008 · Nieuws

   Het smelten van de ijskap op Groenland wordt nu ook in de gaten gehouden door satellieten. In de perioden van 2003-2008 bleek de smelt te variëren met een piek in de zomer van 2007.

   Auteur: Tom van Loon

7. Zwaarste orkanen sterker

   woensdag, 10 september 2008 · Nieuws

   Een orkaan is een ramp voor elk gebied die het op haar weg tegenkomt. Uit nieuw onderzoek blijkt dat de zwaarste orkanen in kracht toenemen, en vooral in het Atlantische gebied.

   Auteur: Adiël Klompmaker

8. Meer zuurstof in vurig verleden

   maandag, 1 september 2008 · Nieuws

   De zuurstofconcentratie in het Mesozoicum, van 251 tot 66 miljoen jaar geleden, is minimaal 15% geweest. Experimenten tonen namelijk aan dat mos en hout pas blijven branden vanaf deze concentratie. In deze periode zijn vele fossiele houtskoolfragmenten teruggevonden.

   Auteur: Adiël Klompmaker

9. Naar een betere klimaatsvoorspelling

   zondag, 31 augustus 2008 · Nieuws

   Wetenschapper Sinnighe Damsté (NIOZ, Universiteit Utrecht) heeft een beurs voor klimaatonderzoek aan fossiele resten van bacteriën gewonnen. Deze zogenaamde lipiden veranderen temperatuursafhankelijk en kunnen zo gebruikt worden om huidige klimaatmodellen te verbeteren.

   Auteur: Adiël Klompmaker

10. Plaattektoniek

    donderdag, 14 augustus 2008 · Dossier

    Plaattektoniek is het bewegen van aardplaten. Alfred Wegener toonde voor het eerst het bestaan van bewegende continenten aan in het begin van de 20e eeuw. Aardplaten bewegen naar elkaar toe, van elkaar af of langs elkaar heen. Dit alles om warmte kwijt te raken uit de diepe aarde. De bewegingen zorgden en zorgen voor veranderingen in de plaats van de continenten. In het verleden waren er bijvoorbeeld diverse supercontinenten. Dit samenkomen en weer uiteengaan had en heeft grote gevolgen voor het klimaat, de zeespiegel, de evolutie, gebergtevorming, de oceaanstromingen maar ook op de verdeling en hoeveelheid grondstoffen zoals aardolie.

    Auteur: Adiël Klompmaker

11. Koudere ijstijden door samenvloeiende poolkappen

    dinsdag, 12 augustus 2008 · Nieuws

    Sinds drie miljoen jaar koelt de atmosfeer langzaam af en kent de aarde ijstijden. Een miljoen jaar geleden werden die ineens een stuk kouder. Onderzoekers van het KNMI en de Universiteit Utrecht schrijven in Nature dat twee samenvloeiende ijskappen daar de oorzaak van zijn.

12. “Nederland warmer dan ooit”

    donderdag, 31 juli 2008 · Nieuws

    De afgelopen vijf jaar waren gemiddeld de warmste in honderd jaar. Dat staat in het KNMI-rapport “De toestand van het klimaat in Nederland 2008”, dat donderdag in De Bilt is aangeboden aan staatssecretaris Tineke Huizinga (Verkeer en Waterstaat). De oorzaak van de sterke stijging is volgens het KNMI afname van fijnstof en een toename van wind uit het zuiden en het westen.

    Auteur: Sven de Jong

13. Gevormd door bewegende aardplaten

    woensdag, 30 juli 2008 · Achtergrond

    Zeventig miljoen jaar geleden kon je nog van Rio de Janeiro naar Melbourne wandelen, maar nu? Aardplaten bewogen én bewegen met centimeters per jaar. Hierdoor komen botsen platen soms massaal op elkaar, een supercontinent vormend, om vervolgens weer op te breken. Deze gebeurtenissen uit een ver verleden bepalen op welke hoogte we leven en in welk klimaat maar ook bijna de hele economie. Waar zouden we zijn zonder aardolie en gas, grondstoffen die niet zouden zijn ontstaan als er geen plaattektoniek bestond.

    Auteur: Adiël Klompmaker

14. Wordt de Noordpool dit jaar ijsvrij?

    woensdag, 23 juli 2008 · Nieuws

    Spannende tijden voor het zeeijs in het noordpoolgebied. De noordpool is eind deze zomer misschien ijsvrij. Op dit moment is een groot gebied alleen bedekt met makkelijk smeltend ijs van 1 jaar oud. Het KNMI houdt de toestand nauwlettend in de gaten.

15. Vulkanen veroorzaakten zee zonder zuurstof

    woensdag, 16 juli 2008 · Nieuws

    Een serie grote vulkaanuitbarstingen liet 93 miljoen jaar geleden het zuurstof uit de oceanen verdwijnen. Dat melden Canadese onderzoekers deze week in het tijdschrift Nature. Hun conclusie volgt uit de analyse van twee stukken zwarte schalie, gevonden op 5500 kilometer afstand van elkaar. De vulkaanuitbarstingen veroorzaakten een versneld broeikaseffect, wat leidde tot een massaal uitsterven in de zee.

    Auteur: Sven de Jong