kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord kwantummechanica

1. Monopolen?

   dinsdag, 14 oktober 2003 · Achtergrond

   Een team van Japanse, Chinesen en Zwitserse onderzoekers denkt magnetische monopolen te hebben gezien. Hoewel al in 1931 voorspeld, zijn deze magnetische deeltjes nog nooit met een experiment aangetoond – nu dan eindelijk wel?

   Auteur: Gieljan de Vries

2. Nobelprijs Natuurkunde 2003

   dinsdag, 7 oktober 2003 · Achtergrond

   De Nobelprijs voor de Natuurkunde is dit jaar toegekend aan een trio kwantummechanici. Alexei A. Abrikosov, Vitaly L. Ginzburg en Anthony J. Leggett delen de prijs voor hun werk aan supergeleiding en supervloeibaarheid. Het achterliggende thema: stromen zonder wrijving

   Auteur: Gieljan de Vries

3. Nieuwe toestand van de materie: quantum kritisch

   dinsdag, 23 september 2003 · Achtergrond

   Groningse en Leidse natuurkundigen hebben voor het eerst het bestaan van een nieuwe fundamentele toestand van de materie aangetoond. Uit metingen aan een hoge-temperatuur supergeleider blijkt dat in dit materiaal de zogenaamde quantum-kritische toestand kan voorkomen.

4. Koudst!

   dinsdag, 16 september 2003 · Achtergrond

   Het koudste plekje op aarde bevindt zich sinds kort in het ‘ultrakoude atomen centrum’ van het Massachussetts Institute of Technology (MIT) in Cambridge (Verenigde Staten). Daar slaagden onderzoekers uit de groep van Nobelprijswinnaar Wolfgang Ketterle er in om een natriumgas af te koelen tot een halve miljardste graad (een halve nanoKelvin) boven het absolute nulpunt.

   Auteur: Harm Ikink

5. Op zoek naar de essentie van turbulentie

   maandag, 15 september 2003 · Achtergrond

   Bij onderzoek naar turbulentie in superfluïde helium-3 hebben wetenschappers, onder andere van de Universiteit Leiden, een mogelijkheid ontdekt om het ontstaan van turbulente stromingen tot in detail te bestuderen. Misschien dat daarmee – eindelijk – de essentie van turbulentie is te achterhalen.

   Auteur: Harm Ikink

6. Theorie van alles of niets

   maandag, 1 september 2003 · Achtergrond

   “Snaartheorie is een religie”, zegt Nobelprijswinnaar natuurkunde Martinus Veltman. Theoretisch fysicus Robbert Dijkgraaf vindt snaartheorie echter onvermijdelijk volgend uit de historische ontwikkeling van de theoretische natuurkunde. “Ik voel dat het wiskundig bouwwerk van snaartheorie te degelijk in elkaar zit om uiteindelijk in elkaar te donderen. We kunnen er vragen over ruimte, tijd, zwarte gaten en oerknal in stellen die we in geen enkele andere theorie kunnen stellen.”

   Auteur: Bennie Mols

7. ‘Theorie van alles’ is gebaseerd op snaren

   dinsdag, 26 augustus 2003 · Achtergrond

   Prof. dr. Robbert Dijkgraaf van de Universiteit van Amsterdam is één van de winnaars van de Spinozapremie 2003, uitgereikt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. Hij krijgt 1,5 miljoen euro, vrij te besteden aan zijn onderzoek. Dijkgraaf is een kei op het gebied van de wiskunde en met name die van de snarentheorie.

   Auteur: Harm Ikink

8. Hittegolf nu officieel

   vrijdag, 8 augustus 2003 · Achtergrond

   Het zal niemand ontgaan zijn: het is hier WARM. Met vijf zomerse dagen (met temperaturen boven de 25oC) achter elkaar, waarvan drie tropische (boven de 30oC) is er sprake van een hittegolf. Op donderdag 7 augustus klom de temperatuur in het KNMI-centrum in De Bilt boven de tropische grens en was de hittegolf een feit. Kennislink zocht wat verkoeling.

   Auteur: Gieljan de Vries

9. Tollende lijm doet proton draaien

   dinsdag, 10 juni 2003 · Achtergrond

   Onderzoekers van het FOM-Instituut voor Subatomaire Fysica NIKHEF hebben aanwijzingen gevonden dat lijmdeeltjes, de gluonen, mogelijk aanzienlijk bijdragen aan de spin van protonen en neutronen. Tot nu toe dachten natuurkundigen dat alleen tollende quarks verantwoordelijk waren voor de spin van een proton of neutron. Fysicus David Heesbeen promoveert op 6 juni op het onderzoek.

10. Nederlanders bouwen detector voor ontbrekend deeltje

    woensdag, 2 april 2003 · Achtergrond

    Onderzoekers van het Nationaal Instituut voor Kernfysica en Hoge Energie Fysica (NIKHEF) in Amsterdam zijn druk bezig met het bouwen van apparatuur die in 2007 het ontbrekende Higgsdeeltje moet gaan opsporen. Natuurkundige Simon Peeters promoveert op 15 april aan de Universiteit van Amsterdam op het voorbereidende test- en ontwikkelwerk.

11. Een supergeleidend quantumbit dat werkt

    vrijdag, 14 februari 2003 · Achtergrond

    In de Science Express van vrijdag 14 februari 2003 publiceren Ironel Chiorescu, Kees Harmans en Hans Mooij (Technische Universiteit Delft) en Yasunobu Nakamura (van het Japanse bedrijf NEC) de resultaten van recente experimenten waarin ze aantonen een supergeleidend aluminium ringetje te hebben gemaakt dat quantumgedrag vertoont en daarmee de eigenschappen heeft die nodig zijn voor een schakeling in een quantumcomputer.

    Auteur: Huub Eggen

12. Handelbare quantumcomputer in zicht?

    vrijdag, 14 februari 2003 · Achtergrond

    In een laboratorium van de TU Delft hebben onderzoekers een werkende qubit gemaakt. Qubits zijn de bouwstenen voor kwantumcomputers, die vele malen beter zullen werken dan de huidige apparaten.

    Auteur: Gieljan de Vries

13. Explosie en ruis genomineerd voor Descartesprijs

    vrijdag, 22 november 2002 · Achtergrond

    Bij de finalisten van de EU-Descartesprijs waren dit jaar ook Nederlandse wetenschappers. Eén project, gecoördineerd door de Universiteit van Amsterdam, leidde tot de ontdekking dat gamma-uitbarstingen de krachtigste explosies zijn in het universum, op die van de Big Bang na. Een ander project, waar de Universiteit Leiden bij betrokken was, maakte belangrijke vorderingen in het onderzoek naar kwantumruis.

    Auteur: Marco van Kerkhoven

14. Verstrengelde fotonen zichtbaar

    donderdag, 18 juli 2002 · Achtergrond

    Onderzoekers van het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde en de Stichting FOM hebben voor het eerst aangetoond dat de zogenaamde kwantumverstrengeling van fotonen kan worden overgedragen op een ander type deeltje. Dit kan volgens de onderzoekers een doorbraak betekenen in de ontwikkeling van de kwantumcomputer.

    Auteur: Marco van Kerkhoven

15. Teleportatie uit de sci-fi hoek

    vrijdag, 21 juni 2002 · Achtergrond

    Sinds 1998 kun je het woord ‘teleportatie’ gebruiken zonder het over fantasy of science-fiction te hebben. Toen slaagden de Oostenrijkse Anton Zeilinger en zijn team erin één enkel lichtdeeltje een paar meter te teleporteren. Niet spectaculair genoeg? Het foton deed daar ook nog eens exact nul seconden over. Het ‘sprong’ van de ene kant van de opstelling naar de andere met een snelheid groter dan die van het licht. En dát was en is erg spectaculair. Sinds Zeilinger’s experiment proberen wetenschappers grotere en grotere voorwerpen te verplaatsen. Daarbij maken ze gebruik van de eigenaardigheden van de kwantummechanica.

    Auteur: Gieljan de Vries