.JPG?1369407856)
Zoals alle deltagebieden in de wereld, is onze Nederlandse delta van oorsprong een vruchtbaar gebied. Door de hoge productie moet er wel voortdurend bemest worden en wordt er kalk toegevoegd om de juiste zuurgraad te bereiken. ‘Bekalking’ heeft echter een aantal nadelen. Daarom wordt nu geëxperimenteerd met de toevoeging van gemalen vulkanisch gesteente.
Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over de wetenschap achter een gebeurtenis in de maatschappij of uit ons dagelijks leven. Deze week: bioloog Sjaak Swart (Rijksuniversiteit Groningen) over Europa’s angst voor genetische modificatie.
Nederlands, Engels, Frans en andere talen die tot de Indo-Europese taalfamilie behoren hebben zoveel overeenkomsten dat er sprake moet zijn van één gezamenlijke oertaal. Waar deze oude taal ooit gesproken werd is al lang onderwerp van discussie. Nieuw-Zeelandse taalwetenschappers denken een antwoord te hebben.
De kleine nanodeeltjes die in steeds meer consumentenproducten voorkomen kunnen nadelige gevolgen hebben voor de landbouw. Amerikaanse onderzoekers zagen de voedsel- en bodemkwaliteit van sojaplanten aangetast worden door de aanwezigheid van nanodeeltjes in de bodem.
Pottenbakkers in het prehistorische China waren er nog eerder bij dan we al wisten. In een grot zijn potscherven aangetroffen die maar liefst 20.000 jaar oud zijn. Dat is meer dan 10.000 jaar voor de ontdekking van de landbouw. Maar waar diende dit prehistorische serviesgoed voor?
In sommige families zit veel geld, in andere veel minder. Het ontstaan van ongelijkheid tussen groepen mensen is een langdurig proces geweest. Volgens een groep Britse archeologen liggen de kiemen hiervan in de tijd dat onze voorouders voor het eerst aan landbouw gingen doen. Toen ontstond het idee van ‘erfelijke rijkdom’.
De landbouw ontwikkelde zich zo’n 11.000 jaar geleden in het Midden-Oosten. Mensen gingen niet langer zwervend op zoek naar eten, maar werden zelfvoorzienend en ging zich settelen. Pas vijfduizend jaar later bereikte de landbouwrevolutie Noord-Europa. Hoe de Noord-Europeanen boeren werden is al ruim honderd jaar onderwerp van debat. Zweedse en Deense onderzoekers denken het antwoord te hebben gevonden.
Het belangrijkste bestanddeel van kunstmest, fosfaat, is aan het opraken. De mijnen waar het gewonnen wordt, raken langzaam uitgeput. Volgens onderzoekers van de Wageningen Universiteit zijn we te pessimistisch. We moeten wel zuiniger worden en fosfaat uit rioolwater gaan zuiveren en hergebruiken.
Westerse landen kunnen honger in de wereld bestrijden door voedselspeculatie – de wereldwijde handel in voedsel – te stoppen. Dat zegt Dirk Bezemer in de Nieuwsbrief van de Rijksuniversiteit Groningen. Nog belangrijker is dat arme landen zelf meer voedsel gaan produceren. Dit door de inzet van moderne landbouwtechnieken en met de overheid als belangrijkste initiatiefnemer. Vooral Afrika heeft zo’n ‘Groene Revolutie’ nodig.
Het is je vast niet ontgaan: schapen en runderen op een aantal Nederlandse boerderijen hebben een virus onder de leden: het zogenoemde Schmallenbergvirus. Met de Q-koorts nog vers in het geheugen lijkt dat reden voor onrust. Toch? Maar wat weten we eigenlijk van de onbekende ziekteverwekker? Acht vragen over de risico’s en eigenschappen van dit mysterieuze veevirus.
Ambitieus mag je het zeker noemen: voorkomen dat onze landbouwplanten ooit nog ziek worden van infecties door bacteriën en schimmels. Nou, de eerste stap om die droom werkelijkheid te maken is nu gezet. Onderzoekers hebben namelijk een kaart gebouwd van het immuunsysteem van planten.
Met de juiste vrienden kom je op plekken waar je in je uppie nooit was gekomen. Die regel blijkt ook voor planten te gelden. Door rijstplanten een handje te laten schudden met speciale schimmels, is het Amerikaanse onderzoekers gelukt om de plant weerbaar te maken tegen natuurrampen.
Het is om van te kokhalzen. Laat je vuilnis wat lang staan, en honderden maden kruipen de bak uit. Buitengewoon goor vinden de meeste het. Maar onderzoeker Santos Rojo kreeg door zo’n ervaring een nieuw idee: je kunt de maden ook afval laten vreten. Misschien weer een milieuprobleem minder.
Biotechnologie, de kunst van het knutselen met de natuur, is al duizenden jaren oud. De Aziaten die de rijst als voedsel verbouwden deden het ook. Uit genetisch onderzoek blijkt nu dat de eerste Aziatische rijstboeren vooral planten uitkozen met een speciaal gen, ook al wisten ze dat zelf niet.
Je hebt van die dingen die tegelijk een zegen en een vloek zijn. Kunstmest is zo’n ding. Vorige eeuw verdubbelde het de voedselproductie wereldwijd. Het maakt groente betaalbaar. Maar een overschot aan stikstof uit kunstmest veroorzaakt nieuwe milieuproblemen. Gelukkig is de oplossing niet ver weg.
Popcorn is maïs, en maïs blijkt op zoute bodems te kunnen groeien. Dat blijkt uit het promotie-onderzoek van Fatma Zaki Mostafa Ali. Dat helpt boeren om op grond die voor veel planten te zout is geworden, alsnog voedsel te verbouwen. En dat is nodig, want landbouwgrond is wereldwijd steeds schaarser.
