kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord middeleeuwen

1. De walburg van de graaf van Hamaland

   dinsdag, 23 augustus 2011 · Nieuws

   In de gemeente Nijkerk is vorige week de archeologische opgraving naar een walburg uit de 10e eeuw afgerond. Het gebied was toen de speelbal tussen de graaf van Hamaland en zijn dochters.

   Auteur: Marjolein Overmeer

2. Vrije meningsuiting is (ook) middeleeuws

   vrijdag, 27 mei 2011 · Nieuws

   ‘Ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg’, deze woorden kennen we tegenwoordig vooral van populistische politici als Pim Fortuyn. Het verkondigen van een politieke boodschap van eenvoud en oprechtheid was echter al in de vroege middeleeuwen een belangrijk ideaal, dat navolging verdiende.

   Auteur: Maarten Muns

3. Dansen met de dood

   vrijdag, 11 februari 2011 · Achtergrond

   De verhouding van de middeleeuwer tot de dood was macaber, zoals blijkt uit de vele afbeeldingen van de dood als dansend skelet. Deze ‘dodendansen’ waren een genre op zich en zijn nog altijd te zien in menig kerkhof of kapel in Europa. Hun boodschap was schrik aanjagen: wie zondig leefde, wachtte eeuwige straf. Maar ze bevatten nog een andere, veel opmerkelijker boodschap: hoogwaardigheidsbekleders, met name kerkelijke, werden erop bekritiseerd door hen als zondaars af te beelden.

   Auteur: Rolf Paul Dreier

4. Val Rome opgeslagen in bomen

   maandag, 17 januari 2011 · Nieuws

   Groot nieuws uit de klimaatwetenschappen. Uit een analyse aan jaarringen van bomen blijkt dat perioden van politieke onrust, hongersnood en andere rampspoed in Centraal-Europa in de afgelopen 2500 jaar samenvallen met perioden van kou en veranderingen in neerslag. Boodschap voor de huidige politici? Maak serieuze afspraken over klimaatverandering.

   Auteur: Adiël Klompmaker

5. Schoonheidsidealen in de geschiedenis

   maandag, 14 juni 2010 · Achtergrond

   Persoonlijk heb ik skinny jeans nooit gesnapt. Zelfs het meest bevallige achterwerk lijkt enorm in zo’n broek. Wellicht is dit precies de bedoeling en loop ik gewoon achter: zijn slanke billen inmiddels ‘zó 2009’. Want als er iets veranderlijk is, dan zijn dat wel schoonheidsidealen.

   Auteur: Elise van der Horst

6. Opgraving op Vliegkamp Valkenburg van start

   dinsdag, 9 maart 2010 · Nieuws

   Het is voor het eerst in de geschiedenis dat er op het terrein van het voormalig Marinevliegkamp Valkenburg grootschalig archeologisch onderzoek gedaan mag worden. Door de militaire functie was het terrein decennialang niet toegankelijk. De gemeente heeft echter plannen voor de herontwikkeling van het gebied. En het Verdrag van Malta schrijft voor dat er –bij verstorende bodemwerkzaamheden- eerst archeologisch onderzoek plaats dient te vinden.

   Auteur: Elise van der Horst

7. Sterke vrouwen

   donderdag, 28 januari 2010 · Achtergrond

   Wat hebben Aletta Jacobs, Kenau Simonsdochter Hasselaer, en Margaret Thatcher met elkaar overeen? Juist! Het zijn stuk voor stuk sterke dames die ‘hun mannetje’ wisten te staan.

   Auteur: Elise van der Horst

8. Hoezo grammatica saai?

   woensdag, 20 januari 2010 · Achtergrond

   Al in de middeleeuwen deden schrijvers hun best om saaie leerstof als grammatica leuk te maken. Zo schreef Alcuin, de onderwijsminister van Karel de Grote, een grammatica en retorica in dialoogvorm. En Tiberius Donatus schreef een inleiding op de Aeneis, want ook dat was een retorisch werk.

   Auteur: Steven Hagers

9. Poep onder de loep

   maandag, 5 oktober 2009 · Achtergrond

   Er is niets viezers dan op straat lopen, en dan ineens ’flats!’. Je maakt een enorme glijer over verse hondenpoep. Tegenwoordig moeten hondenbaasjes de poep opruimen, want het is vies en onhygiënisch. Maar wist je dat in de middeleeuwen mensen ook op straat poepten? Gewoon, waar iedereen bij was? Dat vinden we nu vies, maar in de veertiende eeuw was dat vrij normaal.

   Auteur: Elise van der Horst

10. Ware woorden, ware rijmen

    woensdag, 1 oktober 2008 · Achtergrond

    In zijn Rijmbijbel uit 1271 maakte Jacob van Maerlant als een van de eersten het boek der boeken toegankelijk voor de middeleeuwers die het Latijn niet beheersten. Hoe slaagde hij erin al die bijbelverhalen te vatten in duizenden rijmende regels? En wat voor invloed oefende hij met zijn werk uit op het Nederlands? Een inventarisatie, naar aanleiding van een binnenkort te openen tentoonstelling.

    Auteur: Karina van Dalen-Oskam

11. Reizen in de tijd

    maandag, 9 april 2007 · Achtergrond

    Tijdreizigers met bestemming Middeleeuwen zullen zich danig moeten voorbereiden op hun uitstapje. Alles wat hun te wachten staat, is anders dan ze gewend zijn. Neem nu de taal: die lijkt in maar weinig op het Nederlands van nu. Gelukkig bestaat er sinds kort een speciale stoomcursus Middelnederlands.

    Auteurs: Jaap de Jong en Corrie de Haan

12. Liefde in brieven

    dinsdag, 13 februari 2007 · Achtergrond

    De dramatische liefdesgeschiedenis van Abelard en Heloïse is in de middeleeuwen bezongen in talloze gedichten, romans, toneelstukken en opera’s. Dat hun liefdesbrieven, geschreven in het begin van de twaalfde eeuw, bewaard zijn gebleven werd acht eeuwen later pas ontdekt.

    Auteur: Mathilde Jansen

13. Noordelijk halfrond zou nu warmer zijn dan tijdens Middeleeuws optimum

    donderdag, 9 maart 2006 · Nieuws

    Van het zuidelijk halfrond zijn nauwelijks meteorologische gegevens beschikbaar van voor de tijd dat de Europeanen op ontdekkingsreis gingen. Voor het noordelijk halfrond ligt dat anders: uit eeuwenlange waarnemingen is bekend dat het klimaat op het noordelijk halfrond in de afgelopen eeuwen sterk heeft gefluctueerd.

    Auteur: Tom van Loon

14. Studente TU Delft onderzoekt of harnas echt ‘kogelvrij vest’ was

    woensdag, 8 december 2004 · Nieuws

    Wie maandagmiddag op de TU Delft bij de Faculteit Luchtvaart- en Ruimtvaarttechniek moest zijn, kon zich niet snel genoeg uit de voeten maken. In de hal sloegen en beukten twee glinsterende gestalten op elkaar in. Een onverwacht felle slag, en het eerste stuk harnas vloog door de lucht. Een stevig maliënkolder eronder voorkwam dat er bloed vloeide. Een onbesuisde uitval van de deels van zijn blik ontdane ridder mocht niet meer baten. Na een paar welgemikte slagen beet hij in het stof.

    Auteur: Carl Koppeschaar

15. Reconstructie van een koggeschip

    zaterdag, 10 april 2004 · Achtergrond

    In de voormalige hanzestad Kampen ligt een nagebouwd koggeschip. Ooit bepaalden de stoere koggeschepen het beeld in de Noord- en Oostzee. Onderzoek aan opgegraven scheepswrakken werpt nieuw licht op deze middeleeuwse vrachtvaarder.

    Auteurs: drs. Tom Tahey en Karel Vlierman