Kernwoord natuurkunde algemeen
-
Nano: de belofte voor de 21e eeuw
woensdag, 12 november 2003 · Achtergrond
Nanotechnologie bestaat niet! Of eigenlijk: nanotechnologie bestaat nog niet. Maar nanotechnologie wordt momenteel in diverse onderzoekslaboratoria voorbereid en wordt misschien wel dé technologie van de 21e eeuw. In zekere zin is het dus ‘science fiction’, maar de eraan ten grondslag liggende wetenschappelijke principes worden al druk verkend.
Auteur:
-
Houdbare zonnecel
maandag, 13 oktober 2003 · Achtergrond
Onze elektronische samenleving is gebouwd op zand. Letterlijk: computerchips en zonnecellen zijn allemaal gemaakt van silicium, het hoofdbestanddeel van zand. En wie denkt dat het silicium extreem zuiver moet zijn om zo goed mogelijk te werken, heeft het mis. Want met een snufje germanium werken computerchips en fotodetectoren sneller en zetten zonnecellen meer licht om in elektrische stroom.
Auteur:
-
Nobelprijs Geneeskunde 2003
maandag, 6 oktober 2003 · Achtergrond
De Nobelprijs voor de Geneeskunde is dit jaar uitgereikt aan Paul C. Lauterbur en Sir Peter Mansfield. Zij kregen de prijs voor hun werk aan de Magnetic Resonance Imaging (MRI), een techniek om drie-dimensionale afbeeldingen van interne organen te maken.
Auteur:
-
Leven uit plasmabubbels?
maandag, 22 september 2003 · Achtergrond
Roemeense natuurkundigen hebben gasvormige plasmabellen gemaakt die kunnen groeien, vermenigvuldigen en communiceren – en die daarmee over eigenschappen bezitten die ten grondslag liggen aan het gedrag van biologische cellen.
Auteur:
-
Koudst!
dinsdag, 16 september 2003 · Achtergrond
Het koudste plekje op aarde bevindt zich sinds kort in het ‘ultrakoude atomen centrum’ van het Massachussetts Institute of Technology (MIT) in Cambridge (Verenigde Staten). Daar slaagden onderzoekers uit de groep van Nobelprijswinnaar Wolfgang Ketterle er in om een natriumgas af te koelen tot een halve miljardste graad (een halve nanoKelvin) boven het absolute nulpunt.
Auteur:
-
‘Theorie van alles’ is gebaseerd op snaren
dinsdag, 26 augustus 2003 · Achtergrond
Prof. dr. Robbert Dijkgraaf van de Universiteit van Amsterdam is één van de winnaars van de Spinozapremie 2003, uitgereikt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. Hij krijgt 1,5 miljoen euro, vrij te besteden aan zijn onderzoek. Dijkgraaf is een kei op het gebied van de wiskunde en met name die van de snarentheorie.
Auteur:
-
Helium gelijmd met licht
dinsdag, 19 augustus 2003 · Achtergrond
Een internationaal team van onderzoekers heeft twee metastabiele heliumatomen met licht aan elkaar gelijmd. De moleculen die dat opleverde bleven opmerkelijk lang intact.
Auteur:
-
Nanoglasblazen
dinsdag, 19 augustus 2003 · Achtergrond
Met de elektronenmicroscoop laten natuurkundigen gaatjes in silicium dichtgroeien tot ze een nanozeef met een diameter van een nanometer hebben.
Auteur:
-
De ene druppel is de andere niet
donderdag, 5 juni 2003 · Achtergrond
Wat is er zo bijzonder aan een druppel die in een vloeistof valt? Een heleboel! Het levert ten eerste mooie foto’s op. Maar nu blijkt ook dat druppels de zwemkunst beheersen, onder water intact blijven en lawaai maken. Het druppelonderzoek kan uiteindelijk leiden tot een nauwkeuriger weerbericht en een betere aanpak van longziekten.
Auteur:
-
Surfen op plasma
dinsdag, 20 mei 2003 · Achtergrond
In het Stanford Linear Accelerator Centre (SLAC) laten natuurkundigen positronen surfen op plasma. Deze plasma wakefield-methode geeft de deeltjes sneller hun energie dan gangbare ontwerpen. Een volwassen versneller van dit type kan daarom veel kleiner zijn dan de kilometers lange ontwerpen van dit moment. De leden van SLAC-team kunnen met hun methode de energieën van bestaande versnellers al een beetje benaderen.
Auteur:
-
Nanofabricage door spontane ordening
donderdag, 1 mei 2003 · Achtergrond
Een toekomst met zichzelf in elkaar knutselende en -vermenigvuldigende nanorobotjes die de wereld veroveren, neemt niemand meer serieus. Maar dat zelfassemblage een belangrijke rol gaat spelen in de toekomstige massaproductie van nanomaterialen, nanogeneesmiddelen en nano-elektronica, is zeker. De natuur is daarbij de belangrijke leermeester.
Auteur:
-
Goed dik smeren?
dinsdag, 29 april 2003 · Achtergrond
Hoe kun je een machine het beste smeren? Met dikke of dunne lagen, met dunne of stroperige vloeistoffen? Om die ‘simpele’ vragen te beantwoorden moest FOM-onderzoeker Jeroen Bongaerts heel wat uit de kast trekken. Uiteindelijk blijkt de ontwikkelde techniek interessanter dan het antwoord op de originele vraag. Bongaerts gebruikte een speciale soort vloeistof en dwong röntgenstraling in staande golven.
Auteur:
-
Video in 3D
donderdag, 24 april 2003 · Achtergrond
Sci-fi fans zijn er al lang bekend mee – bewegende 3D-beelden. In 1977 was in Star Wars IV al te zien hoe bewegende hologrammen als communicatiemiddel werden gebruikt. Maar echte hologrammen zijn al die tijd roerloos gebleven.
Auteur:
-
Nederlanders bouwen detector voor ontbrekend deeltje
woensdag, 2 april 2003 · Achtergrond
Onderzoekers van het Nationaal Instituut voor Kernfysica en Hoge Energie Fysica (NIKHEF) in Amsterdam zijn druk bezig met het bouwen van apparatuur die in 2007 het ontbrekende Higgsdeeltje moet gaan opsporen. Natuurkundige Simon Peeters promoveert op 15 april aan de Universiteit van Amsterdam op het voorbereidende test- en ontwikkelwerk.
-
Membraanmoleculen hebben hekel aan water
donderdag, 27 maart 2003 · Achtergrond
Een biologische cel zonder wand is geen cel. Dergelijke wanden of membranen bestaan uit een vernuftige constructie van zogeheten fosfolipiden. Dat zijn langgerekte moleculen die een wateraantrekkende kop en een of meer lange waterafstotende staarten bezitten. Natuurkundigen van de Stichting FOM, de Universiteit Leiden en de Universiteit van Amsterdam kunnen met een combinatie van twee fysische technieken het gedrag van die moleculen in detail volgen.
38 nieuwsberichten
47 achtergrondartikelen
85 totaal aantal publicaties