Kernwoord natuurkunde
-
Griezelige stralen
vrijdag, 27 juni 2003 · Achtergrond
Wilhelm Conrad Röntgen was een onopvallende natuurkundeprofessor. Hij had een technische scholing achter de rug en was daardoor goed in het bouwen van verfijnde instrumenten. Op een dag herhaalde hij een proef van een collega. Hij kon zijn ogen niet geloven.
Auteur:
-
Tollende lijm doet proton draaien
dinsdag, 10 juni 2003 · Achtergrond
Onderzoekers van het FOM-Instituut voor Subatomaire Fysica NIKHEF hebben aanwijzingen gevonden dat lijmdeeltjes, de gluonen, mogelijk aanzienlijk bijdragen aan de spin van protonen en neutronen. Tot nu toe dachten natuurkundigen dat alleen tollende quarks verantwoordelijk waren voor de spin van een proton of neutron. Fysicus David Heesbeen promoveert op 6 juni op het onderzoek.
-
De ene druppel is de andere niet
donderdag, 5 juni 2003 · Achtergrond
Wat is er zo bijzonder aan een druppel die in een vloeistof valt? Een heleboel! Het levert ten eerste mooie foto’s op. Maar nu blijkt ook dat druppels de zwemkunst beheersen, onder water intact blijven en lawaai maken. Het druppelonderzoek kan uiteindelijk leiden tot een nauwkeuriger weerbericht en een betere aanpak van longziekten.
Auteur:
-
Sommige druppels vallen omhoog
donderdag, 5 juni 2003 · Achtergrond
Hoewel zo op het eerste gezicht lijkt dat alle druppels zich anders gedragen, is hun gedrag zeer voorspelbaar. A.M. Worthington, de Britse aartsvader van het druppelonderzoek, ontdekte al dat sommige druppels eerst nog omhoog komen alvorens ten onder te gaan.
Auteur:
-
Pulsars draaien rondjes om theorie
woensdag, 4 juni 2003 · Achtergrond
In een tweetal onderzoeken hebben sterrenkundigen, waaronder Rudy Wijnands en Michiel van der Klis van de Universiteit van Amsterdam, laten zien dat pulsars zich vaak wel, maar soms ook helemaal niet aan de theorie houden. Zo gehoorzamen ze netjes aan een maximumsnelheid van zo’n 750 omwentelingen per seconde, maar lijkt het volgens één theorie alsof ze een omtrek van 720o in plaats van 360o hebben.
Auteur:
-
Muisjes van een paar millimeter
zaterdag, 31 mei 2003 · Achtergrond
Bij een MRI-scan is het al mooi als je details van een millimeter kunt onderscheiden in een mensenbuik. Voor dr. Bianca Hogers begint het pas op die schaal. Met de Magnetische Resonantie Microscoop bestudeert ze de minuscule hartjes van ongeboren kwartels en muizen. Niet een kwestie van ‘even door de scanner halen’, maar het levert unieke beelden op.
Auteur:
-
Kleur op commando
woensdag, 28 mei 2003 · Achtergrond
Met een – letterlijk – schokkend experiment willen natuurkundigen van MIT (Massachussetts Institute of Technology) iets spectaculairs bereiken: licht met minimaal energieverlies van kleur veranderen. Voorheen was daar ontzettend dure en energie-verspillende apparatuur voor nodig. Het team van John Joannopoulos denkt dat een stukje fotonisch kristal en een kogel al genoeg zijn. Dat hebben ze met computerberekeningen bepaald.
Auteur:
-
Zangvogels hebben ingebouwd geluidsfilter
donderdag, 22 mei 2003 · Achtergrond
Veel vogels maken pure (fluit)tonen tijdens het zingen. Pure tonen gebruiken één enkele frequentie, zonder harmonische boventonen. In de loop der tijd zijn diverse verklaringen bedacht die de zuiverheid van de vogelzang verklaren. Om deze hypothesen te toetsen bekeken Carel ten Cate van de Universiteit Leiden, en Gabriël Beckers, van Indiana University (VS) hoe twee soorten tortelduiven pure tonen maken.
-
Surfen op plasma
dinsdag, 20 mei 2003 · Achtergrond
In het Stanford Linear Accelerator Centre (SLAC) laten natuurkundigen positronen surfen op plasma. Deze plasma wakefield-methode geeft de deeltjes sneller hun energie dan gangbare ontwerpen. Een volwassen versneller van dit type kan daarom veel kleiner zijn dan de kilometers lange ontwerpen van dit moment. De leden van SLAC-team kunnen met hun methode de energieën van bestaande versnellers al een beetje benaderen.
Auteur:
-
Medicijnen toedienen met bellen
donderdag, 8 mei 2003 · Achtergrond
In conventionele methodes maken artsen gebruik van elektrische velden of krachten van nanodeeltjes om selectief medicijnen in cellen te brengen, een proces waarbij de celwand wordt beschadigd. Krachten uitgeoefend door ultrageluid kunnen een alternatief vormen om de cel te doordringen.
Auteur:
-
Organische zonnecellen
donderdag, 1 mei 2003 · Achtergrond
‘Binnen tien jaar zal de prijs van stroom uit een zonnecel vergelijkbaar zijn met die van conventionele stroom uit het lichtnet’, zegt Dr. Albert Goossens, universitair hoofddocent bij het laboratorium voor Anorganische Chemie van de TU Delft. Hij onderzoekt nieuwe methoden en vooral nieuwe materialen waarmee op efficiëntere wijze elektriciteit kan worden opgewekt met behulp van zonne-energie. Bijzondere aandacht krijgt de zogenaamde Graetzel-cel, een organische zonnecel op basis van titaandioxide.
-
Nanofabricage door spontane ordening
donderdag, 1 mei 2003 · Achtergrond
Een toekomst met zichzelf in elkaar knutselende en -vermenigvuldigende nanorobotjes die de wereld veroveren, neemt niemand meer serieus. Maar dat zelfassemblage een belangrijke rol gaat spelen in de toekomstige massaproductie van nanomaterialen, nanogeneesmiddelen en nano-elektronica, is zeker. De natuur is daarbij de belangrijke leermeester.
Auteur:
-
Goed dik smeren?
dinsdag, 29 april 2003 · Achtergrond
Hoe kun je een machine het beste smeren? Met dikke of dunne lagen, met dunne of stroperige vloeistoffen? Om die ‘simpele’ vragen te beantwoorden moest FOM-onderzoeker Jeroen Bongaerts heel wat uit de kast trekken. Uiteindelijk blijkt de ontwikkelde techniek interessanter dan het antwoord op de originele vraag. Bongaerts gebruikte een speciale soort vloeistof en dwong röntgenstraling in staande golven.
Auteur:
-
Video in 3D
donderdag, 24 april 2003 · Achtergrond
Sci-fi fans zijn er al lang bekend mee – bewegende 3D-beelden. In 1977 was in Star Wars IV al te zien hoe bewegende hologrammen als communicatiemiddel werden gebruikt. Maar echte hologrammen zijn al die tijd roerloos gebleven.
Auteur:
-
Vreemde verschijnselen aan de horizon
donderdag, 24 april 2003 · Achtergrond
Was de spookachtige verschijning van de Vliegende Hollander op volle zee niets anders dan een omgekeerde fata morgana? Geen twijfel aan, volgens wetenschappers die dit soort verschijnselen bestuderen. Hetzelfde geldt voor zeemeermannen en andere vreemde wezens. Zelfs het monster van Loch Ness dankt zijn faam vermoedelijk aan een luchtspiegeling.
Auteur:
8 dossiers
362 nieuwsberichten
432 achtergrondartikelen
802 totaal aantal publicaties