kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord natuurkunde

1. Infecties met uitstraling

   vrijdag, 18 april 2003 · Achtergrond

   Resistente ziekteverwekkers vormen één van de grootste gezondheidsproblemen ter wereld. Sinds enkele jaren zijn antimicrobiële peptiden, verrassend simpele stukjes eiwit, in beeld als alternatief voor antibiotica. Met een radioactief aanhangsel zijn ze bovendien uitstekend geschikt om infecties op te sporen, laat een team van Leidse onderzoekers zien.

   Auteur: Wijnand Noot

2. Controle nodig na bestraling

   vrijdag, 4 april 2003 · Achtergrond

   “Een publicatie van een gepensioneerde hoogleraar over gepensioneerde apen”, noemt prof. dr. Johan Broerse het artikel dat vorige maand in het tijdschrift Toxicologic Pathology verscheen. De emeritus hoogleraar Medische Stralingsfysica van het LUMC schreef samen met de pathologen prof. Carel Hollander en dr. Chris Zürcher (beide werkzaam bij TNO-Preventie & Gezondheid) over een onderzoek onder resusapen. Die apen waren in de jaren zestig van de vorige eeuw bestraald en zijn sindsdien tweemaal per jaar nauwkeurig onderzocht op tumoren en andere afwijkingen. De kans daarop bleek bijna verdubbeld door de bestraling. Broerse: “We konden eruit concluderen dat patiënten na totaal-lichaamsbestraling en beenmergtransplantatie regelmatig gescreend dienen te worden op de ontwikkeling van tumoren.”

3. Nederlanders bouwen detector voor ontbrekend deeltje

   woensdag, 2 april 2003 · Achtergrond

   Onderzoekers van het Nationaal Instituut voor Kernfysica en Hoge Energie Fysica (NIKHEF) in Amsterdam zijn druk bezig met het bouwen van apparatuur die in 2007 het ontbrekende Higgsdeeltje moet gaan opsporen. Natuurkundige Simon Peeters promoveert op 15 april aan de Universiteit van Amsterdam op het voorbereidende test- en ontwikkelwerk.

4. Membraanmoleculen hebben hekel aan water

   donderdag, 27 maart 2003 · Achtergrond

   Een biologische cel zonder wand is geen cel. Dergelijke wanden of membranen bestaan uit een vernuftige constructie van zogeheten fosfolipiden. Dat zijn langgerekte moleculen die een wateraantrekkende kop en een of meer lange waterafstotende staarten bezitten. Natuurkundigen van de Stichting FOM, de Universiteit Leiden en de Universiteit van Amsterdam kunnen met een combinatie van twee fysische technieken het gedrag van die moleculen in detail volgen.

5. Waterbellen in de ruimte

   maandag, 10 maart 2003 · Achtergrond

   Wat doet een astronaut in zijn vrije tijd? Terwijl andere bewoners van het International Space Station (ISS) lezen of muziek luisteren doet science officer Don Pettit kleine experimentjes. Met een standaardwerk over vloeistofvliezen in de hand wilde hij gaan experimenteren met zeepsop. Een test vooraf met zuiver water was al zó interessant, dat het zeepsop ongebruikt bleef.

   Auteur: Gieljan de Vries

6. De vele gezichten van de hersenen

   vrijdag, 7 maart 2003 · Achtergrond

   Onze hersenen vinden zichzelf fascinerend; er valt nog zoveel aan te ontdekken en nog zoveel over te leren. Prof. dr. Mark van Buchem van de afdeling Neuroradiologie heeft aan de hersenen zijn hart verloren. Tijdens zijn oratie ‘Voorbij het beeld’ van 21 februari 2003 sprak hij over de ontwikkeling van de technieken, waarmee we tegenwoordig de binnenkant van het hoofd kunnen onderzoeken.

   Auteur: Anita Krielen

7. Protondans in Nieuwegein

   donderdag, 6 maart 2003 · Achtergrond

   Amerikaanse en Duitse wetenschappers onderzoeken met de vrije-elektronenlaser van het FOM-instituut Rijnhuizen hoe watermoleculen een proton omhullen.

   Auteur: Erick Vermeulen

8. Kleur bekennen

   zaterdag, 1 maart 2003 · Achtergrond

   Kolibries vormen de allermooiste juweeltjes in de natuur. Ze houden ervan te pronken met hun verenpak. Bij een andere lichtinval wisselen de kleuren van hun verenpak om volledig te verdwijnen op plaatsen met schaduw.

   Auteur: René Ducastel

9. Blij met een bril

   vrijdag, 21 februari 2003 · Achtergrond

   De bril: een prachtige uitvinding en een onding. Hij verandert je uiterlijk, hij drukt op je neusvleugels, hij beslaat, gaat kapot en raakt zoek. Toch kun je niet zonder als je slechte ogen hebt of de vijftig gepasseerd bent. Het kan geen toeval zijn dat de bril werd uitgevonden in een omgeving van lezers en schrijvers. Artsen kwamen er niet aan te pas.

   Auteur: Mieke van Baarsel

10. Een supergeleidend quantumbit dat werkt

    vrijdag, 14 februari 2003 · Achtergrond

    In de Science Express van vrijdag 14 februari 2003 publiceren Ironel Chiorescu, Kees Harmans en Hans Mooij (Technische Universiteit Delft) en Yasunobu Nakamura (van het Japanse bedrijf NEC) de resultaten van recente experimenten waarin ze aantonen een supergeleidend aluminium ringetje te hebben gemaakt dat quantumgedrag vertoont en daarmee de eigenschappen heeft die nodig zijn voor een schakeling in een quantumcomputer.

    Auteur: Huub Eggen

11. Handelbare quantumcomputer in zicht?

    vrijdag, 14 februari 2003 · Achtergrond

    In een laboratorium van de TU Delft hebben onderzoekers een werkende qubit gemaakt. Qubits zijn de bouwstenen voor kwantumcomputers, die vele malen beter zullen werken dan de huidige apparaten.

    Auteur: Gieljan de Vries

12. Bedwelmende gassen

    vrijdag, 7 februari 2003 · Achtergrond

    Operaties zonder anesthesie zijn tegenwoordig niet meer voorstelbaar. Toch moesten een kleine tweehonderd jaar geleden mensen nog bij kennis geopereerd worden. Dat gebeurde alleen als het noodzakelijk was: bijvoorbeeld om verstervende ledematen af te zetten. De ontdekking van narcotische stoffen trok dan ook veel belangstelling en resulteerde in claims, bittere ruzies en persoonlijke tragedies.

    Auteur: Mieke van Baarsel

13. Een huis vol mysteries

    donderdag, 30 januari 2003 · Achtergrond

    Bevriest warm water sneller dan koud water? Het is een raadsel waar natuurkundigen zich het hoofd over breken. En er zijn meer vreemde verschijnselen die zich om ons heen en in huis voordoen. Nooit ’s nachts een spookachtig blauw licht zien knipperen?

    Auteur: Carl Koppeschaar

14. Zoek de zon op!

    woensdag, 1 januari 2003 · Achtergrond

    Maar weinig hemelverschijnselen laten zich zo gemakkelijk bekijken als de ondergaande zon. Daarbij komt nog dat eigenlijk elke zonsondergang weer anders is. Vaak zakt de zon weg in een dikke wolkenlaag. Maar als je geluk hebt, is de lucht strakblauw en kun je de zon naar de horizon zien zakken. Wees echter voorzichtig: zelfs de straling van de ondergaande zon kan nog schadelijk zijn voor je ogen. Staar er niet te lang naar!

    Auteur: Eddy Echternach

15. Zwaartekracht: een kwestie van aantrekking

    woensdag, 1 januari 2003 · Achtergrond

    Als een appel van de boom losraakt, valt hij altijd recht naar beneden en nooit eens omhoog of schuin omlaag. Dat heeft een eenvoudige oorzaak: de zwaartekracht. Alles wat massa heeft – een boek, een planeet, een mens, noem maar op – heeft zwaartekracht. Anders gezegd: alle voorwerpen – groot en klein – trekken elkaar aan.

    Auteur: Eddy Echternach