kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord natuurlijke selectie

1. Vorm van zeepaard verklaard

   dinsdag, 25 januari 2011 · Nieuws

   Waarom heeft een zeepaardje zo’n opvallende en karakteristieke S-vorm? Omdat hij met die lichaamsbouw het makkelijkst kleine garnaaltjes en vissenlarven kan vangen. Dat schrijven Antwerpse biologen deze week in vakblad ‘Nature Communications’.

   Auteur: Elles Lalieu

2. Doodgaan: wanneer is het zover?

   woensdag, 15 december 2010 · Achtergrond

   Sterven is allesbehalve vanzelfsprekend. Om te overleven moeten delen van ons lichaam juist afsterven. Uiteindelijk gaan we pas dood wanneer er teveel van ons lijf is versleten; eigenlijk een mysterie, want slijtage gaat niet voor alle dieren op. En zelfs wanneer het lichaam ermee ophoudt, is het voor artsen niet bepaald helder wanneer je nou écht dood bent. Om eindeloos twijfelen hierover te voorkomen, hebben wetenschappers afspraken gemaakt over wanneer het lichaam hopeloos is verloren.

   Auteur: Ronald Veldhuizen

3. Waarom sterf je van ouderdom?

   woensdag, 20 oktober 2010 · Achtergrond

   Sterven doe je omdat je cellen verouderen. Zoveel is zeker. Maar waarom ze dat doen, daar zijn wetenschappers over verdeeld. Waarom besluiten cellen niet gewoon dat ze het eeuwige leven hebben, zoals sommige dieren hebben? Kennislink zet de theorieën, geaccepteerd en controversieel, voor je op een rijtje.

   Auteur: Ronald Veldhuizen

4. Kleine spin kan beter bruggen bouwen

   dinsdag, 3 augustus 2010 · Nieuws

   Waarom is een mannelijke spin vaak een stuk kleiner dan het vrouwtje? Omdat hij dan makkelijker bruggen kan bouwen tussen verschillende planten, denken Spaanse wetenschappers. Die bruggen zijn voor de spin onmisbaar om vruchtbare vrouwtjes te bereiken. Klein zijn heeft voor mannelijke spinnen dus een evolutionair voordeel.

   Auteur: Elles Lalieu

5. Geboren om te veranderen

   vrijdag, 29 januari 2010 · Nieuws

   Toen onze voorouders rondliepen, veranderde hun omgeving voortdurend. Warme en koude perioden wisselden elkaar bijvoorbeeld snel af (ter illustratie: toen de eerste homo sapiens rondwandelden, stond de Sahara bekend om zijn prachtige bomen en vochtige klimaat). Wetenschappers Andrew Feinberg en Rafael Irizarry van de John Hopkins University weten nu hoe onze genen met al die variatie leerden omgaan: ze zorgden dat ze zelf leerden meeveranderen.

   Auteur: Asha ten Broeke

6. Ziekten en kwalen zijn onvermijdelijk

   dinsdag, 21 juli 2009 · Achtergrond

   Lichamelijke en geestelijke kwalen: we hebben er nogal wat. De evolutionaire geneeskunde probeert dat te verklaren uit onze evolutionaire geschiedenis. Parasieten evolueerden mee, de natuurlijke selectie vormt de eerste veertig jaren en verwaarloost de rest, en het moderne leven met zijn overvolle agenda’s en snelle happen lijkt niet meer op de omstandigheden die onze verre voorouders hebben gevormd.

   Auteur: Willy van Strien

7. Waarom we nog steeds een blinde darm hebben

   zondag, 12 augustus 2007 · Achtergrond

   Waarom worden we eigenlijk ziek? Evolutionaire geneeskunde vraagt zich af waarom het menselijk lichaam zo kwetsbaar is. ‘Iedereen kan een beter lichaam ontwerpen.’

   Auteur: Rinze Benedictus

8. Wandelen door de evolutie

   dinsdag, 26 juni 2007 · Achtergrond

   Geen evolutie zonder variatie in de functionele en uiterlijke eigenschappen van organismen, en geen variatie in deze eigenschappen zonder spontane veranderingen in erfelijk materiaal; daarover zijn biologen het wel eens. Maar hoe spontane veranderingen in erfelijk materiaal precies leiden tot nieuwe functionele en uiterlijke eigenschappen, daarover is nog weinig bekend. Leids evolutie- en microbioloog Bertus Beaumont, winnaar van een Veni-subsidie, gaat hier verandering in proberen te brengen.

   Auteur: Tristan Lavender

9. 30.000 genen en wat nu?

   woensdag, 7 juli 2004 · Achtergrond

   Sinds het genoom van de mens in kaart is gebracht weten we dat we maar 30.000 genen hebben. Het verhaal 1 gen 1 functie is dus flauwekul. Genetici mogen zich met enig recht gefopt voelen door de genen, die maar geen duidelijke functie lijken te hebben. Toch zullen evolutiebiologen zeggen dat het zo onverwacht nog niet is…

   Auteur: Zoltán Bochdanovits

10. Vraag en aanbod op de biologische markt

    zaterdag, 10 april 2004 · Achtergrond

    Ook dieren die niet bekendstaan om hun intelligentie, spelen het spel van vraag en aanbod perfect. Mieren handelen met bladluizen, bijen en vlinders met bloemen en schimmels met planten. Het principe van de vrije markt blijkt als model uitstekend te werken in de evolutie van diersoorten.

    Auteur: prof. dr. Ronald Noë

11. Het mysterie van de man

    maandag, 17 november 2003 · Achtergrond

    Mensen doen het, guppies doen het, fruitvliegen doen het. Regenwormen doen het ook, net als tuinbonen, golden retrievers en champignons. Het gaat hier over geslachtelijke voortplanting, de voortplantingswijze waarbij nakomelingen ontstaan uit de versmelting van het genetisch materiaal van hun ouders. Belangrijk detail: één van die ouders is vrouw, de andere is man.

    Auteur: Sander van Doorn

12. Monsters en Co.

    donderdag, 31 juli 2003 · Achtergrond

    Het leven is één lange reeks van keuzes maken. Een speciale tak van de evolutiebiologie is bezig met het verklaren van de grote verscheidenheid aan levensvormen om ons heen. Ze bestuderen de strategieën die organismen volgen om dat ene hoge doel te bereiken: een zo groot mogelijke fitness.

    Auteur: Zoltán Bochdanovits

13. Survival of the fittest?

    donderdag, 24 juli 2003 · Achtergrond

    Als er iets blijft hangen bij iemand die voor het eerst hoort van Darwin’s evolutietheorie, dan is het waarschijnlijk het idee van survival of the fittest. Alleen de sterkste overleeft, en dat verklaart waarom soorten in de loop van de tijd steeds veranderen. Oude kenmerken worden vervangen door nieuwe, beter aangepaste eigenschappen. Moeilijker alleen is dit idee te rijmen met het feit dat binnen soorten veel variatie bestaat.

    Auteur: Sander van Doorn

14. De buitenaardse blik op evolutie herzien

    donderdag, 26 juni 2003 · Achtergrond

    Allerlei eigenschappen van organismen hebben een adaptieve functie: ze zorgen ervoor dat het organisme kan overleven en zichzelf kan voortplanten. Scherpe tanden zijn voor leeuwen voordelig omdat ze daarmee prooien kunnen vangen en zo niet verhongeren. Dit voordeel is door natuurlijke selectie ontstaan en daarmee een product van evolutie. Evolutiebiologen zoeken naar het waarom achter het bestaan van (uiterlijke) eigenschappen van organismen. Ze zijn vaak geneigd te denken dat een eigenschap wel een voordeel of functie moet hebben voor de soort. Maar dat uitgangspunt blijkt niet altijd juist. Eigenschappen van organismen komen namelijk ook vaak tot stand door eenvoudige, natuurkundige processen. Dat is het geval bij de rangschikking van bladeren aan een plantenstengel en bij de ontwikkeling van vijf vingers bij zoogdieren.

    Auteur: Lennart de Nooijer

15. De noordse woelmuis: bedreigd door concurrentie van de aardmuis?

    dinsdag, 24 juni 2003 · Achtergrond

    De veldmuis, de aardmuis en de noordse woelmuis behoren alle drie tot het geslacht ‘woelmuis’. Zij lijken zoveel op elkaar, ook in hun gedrag, dat zij concurrenten van elkaar zijn. Als gevolg van die concurrentie is de ‘ecologische niche’ voor de noordse woelmuis beperkt tot natte terreinen (rietkragen, drasse weilanden) met een wisselende waterstand, een terreintype dat in Nederland zeldzaam is geworden.

    Auteur: dr. J.M. Drees