kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord optica

1. Licht tot stilstand in fotonisch kristal

   donderdag, 3 maart 2005 · Nieuws

   De onvoorstelbaar grote snelheid waarmee licht zich voortplant spreekt al eeuwen tot de verbeelding. Het stilzetten en vangen van dit snelle licht lijkt een onmogelijke opgave. Met behulp van een zogeheten fotonisch kristal blijkt het echter toch mogelijk. Onderzoekers van de Stichting FOM, het FOM-Instituut voor Atoom- en Molecuulfysica AMOLF in Amsterdam, de Universiteit Twente en de Universiteit van St. Andrews, Groot-Brittannië, zijn er in geslaagd licht stil te zetten en te vangen in een fotonisch kristal. Met een unieke microscoop volgden ze bovendien hoe lichtpulsen door de structuur bewegen. De onderzoekers publiceerden hun resultaten eind februari 2005 in Physical Review Letters. De resultaten sieren ook de cover van het tijdschrift.

2. Tollend plastic

   dinsdag, 1 maart 2005 · Nieuws

   STW-promovenda Veronica Tiba onderzocht de mogelijkheden van organische magnetische nanostructuren. Deze structuren zouden technieken uit de magnetische dataopslag kunnen combineren met plastic elektronica, zoals toegepast in flexibele platte beeldschermen. Tiba promoveert op 3 maart aan de Technische Universiteit Eindhoven.

3. Wervelend licht

   woensdag, 16 februari 2005 · Nieuws

   Britse natuurkundigen presenteren een techniek om een draaikolken van licht te verknopen. Met speciale hologrammen vormen ze een 3D-lichtpatroon waar dunne onregelmatigheden doorheen slingeren.

   Auteur: Gieljan de Vries

4. Op jacht naar onzichtbare sterrenstelsels

   vrijdag, 11 februari 2005 · Achtergrond

   De reuzentelescoop Arecibo gaat met een nieuw instrument, de ALFA, op zoek naar sterrenstelsels zonder sterren. De telescoop zal een zesde van de hemel afzoeken naar enorme gaswolken waarin nooit sterren zijn gevormd. Die waren voorheen onvindbaar omdat ze zo weinig licht uitstralen. Met ALFA kan Arecibo ze hopelijk opsporen.

   Auteur: Joris Bogers

5. Tegendraadse vinding tegen astma

   vrijdag, 28 januari 2005 · Nieuws

   Tot voor kort was het antilichaam IgE het belangrijkste aanknopingspunt bij allergische astma. Mensen met astma reageren overdreven heftig op bijvoorbeeld huisstofmijt of stuifmeel. De IgE-antilichamen herkennen het allergeen en zorgen ervoor dat immuuncellen vervolgens onder andere histamine loslaten. Wanneer dit in de longen optreedt, kan benauwdheid het gevolg zijn.

   Auteur: Rinze Benedictus

6. Intelligent kunststof vervormt door licht

   vrijdag, 21 januari 2005 · Nieuws

   Amerikaanse en Duitse onderzoekers hebben een kunststof ontwikkeld die door bestraling met licht van vorm kan veranderen. De nieuwe vorm blijft gedurende langere tijd stabiel maar is eenvoudig ‘uit te wissen’ door belichting met licht van een andere kleur. Toepassingen voor het geheugenplastic zijn legio: van componenten voor de behandeling van dichte aders tot losspringende nietjes of slap wordende paperclips.

   Auteur: Harm Ikink

7. Licht en straling als ‘vervuilers’

   zaterdag, 8 januari 2005 · Achtergrond

   Een wereld zonder straat- en gevelverlichting, mobiele telefoons en satelliettelevisie is natuurlijk nauwelijks denkbaar meer. Maar sterrenkundigen zijn daar in één opzicht helemaal niet blij mee: kunstlicht en aardse radiosignalen verstoren het zicht op het heelal.

   Auteur: Eddy Echternach

8. Aardes in aanbouw rond andere sterren

   donderdag, 25 november 2004 · Nieuws

   Het vinden van planeten als de aarde, maar dan rond andere sterren, kan gelden als de heilige graal van de moderne astronomie. Een team van onder meer Nederlandse astronomen geeft ons nu een directe kijk op drie zonnestelsels in wording, waar de ingredienten voor het ontstaan van een ‘aarde’ op de goede plaats zitten. Daarmee zijn voor het eerst alternatieve locaties in het heelal gevonden, waar later leven zou kunnen ontstaan.

9. ‘Onmogelijke’ toestand schakelbare spiegels verklaard

   donderdag, 18 november 2004 · Nieuws

   Onderzoekers van de Stichting FOM en de Vrije Universiteit in Amsterdam hebben een verklaring gevonden voor de ‘zwarte’ toestand waarin schakelbare spiegels zich kunnen bevinden. In deze toestand reflecteren ze nauwelijks licht en laten ze ook geen licht door. Dit intrigeert natuurkundigen omdat dit volgens de theorieën onmogelijk is.

10. Fotonen getemd

    donderdag, 5 augustus 2004 · Achtergrond

    Atomen zijn een ongeregeld zootje. Geef ze wat energie, en ze zenden dat na een pauze van onvoorspelbare lengte weer uit in een willekeurige richting. FOM-onderzoekers wisten orde te scheppen in de chaos.

    Auteur: Gieljan de Vries

11. Vloeibaar kristal speelt met licht

    donderdag, 29 juli 2004 · Achtergrond

    Licht is de informatiedrager van de toekomst. In glasvezelnetwerken past meer informatie die ook nog eens sneller reist dan in de oude telefoonkabels. Onderzoekers van de universiteit van Harvard hebben nu een schakelkastje ontworpen van glas en LCD-cellen. Daarmee kunnen ze licht op commando uit elkaar rafelen of ongehinderd doorlaten.

    Auteur: Gieljan de Vries

12. Geen vakantie zonder zon

    donderdag, 29 juli 2004 · Achtergrond

    “We gaan naar de zon,” zeggen tienduizenden mensen rond deze tijd tegen buren en kennissen. De meesten zakken af naar het zuiden. Daar staat de zon hoger aan de hemel en schijnt krachtiger. Geografisch gezien klopt die opmerking dan ook wel.

    Auteur: Carl Koppeschaar

13. Prijs voor architect van moleculaire motoren

    donderdag, 10 juni 2004 · Achtergrond

    De Groningse hoogleraar Ben Feringa krijgt een van de NWO-Spinozapremies 2004, onder andere voor zijn werk aan moleculaire motoren en uiterst selectieve katalysatoren. Feringa is de uitvinder van de eerste door licht aangedreven moleculaire motor. In 1999 verwierf zijn groep wereldfaam met een molecuul dat zich onder invloed van licht gedraagt als een soort propeller.

    Auteur: Harm Ikink

14. Waarom is de hemel blauw? (En de ondergaande zon rood?)

    dinsdag, 4 mei 2004 · Achtergrond

    De onbewolkte hemel is blauw. Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar is het niet. Want waar komt dat blauw vandaan?

    Auteur: prof. dr. L.J.F. Hermans

15. Waardoor is een gloeilamp zo inefficiënt?

    dinsdag, 4 mei 2004 · Achtergrond

    Het was een hele vooruitgang, van kaars naar gloeilamp. Minder omslachtig, minder brandgevaar, en een stuk meer licht. Hoewel? Zo efficiënt is die ouderwetse gloeilamp niet: hij gebruikt veel stroom en geeft weinig licht. Hoe zit dat eigenlijk?

    Auteur: prof. dr. L.J.F. Hermans