kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord relativiteitstheorie

1. Einsteins vergrootglas ontdekt exoplaneet

   vrijdag, 16 april 2004 · Achtergrond

   Voor het eerst is een planeet rond een andere ster gevonden met de ‘microlens’-methode. Die maakt handig gebruik van Einsteins ontdekking dat elk zwaar voorwerp, net als een lens, licht afbuigt. De planeet, op 17.000 lichtjaar afstand, verraadde z’n aanwezigheid door even het licht te versterken van een achterliggende ster op 24.000 lichtjaar afstand, waar hij toevallig voorlangs schoof.

   Auteur: Arnout Jaspers

2. Kettingbotsing produceert zwart gat

   donderdag, 15 april 2004 · Achtergrond

   In een cluster van jonge sterren kan de verkeersdrukte zo hoog oplopen, dat in relatief korte tijd tientallen zware sterren in het centrum met elkaar in botsing komen en samensmelten tot een monsterachtig grote ster. Die stort vervolgens ineen tot een ‘middenklasse’ zwart gat van ongeveer duizend zonsmassa’s.

   Auteur: Arnout Jaspers

3. Tollen met Einstein

   woensdag, 7 april 2004 · Achtergrond

   Wetenschappers zijn kritisch – na bijna negentig jaar proberen ze nog steeds fouten in de relativiteitstheorie te vinden. Op 19 april wordt de satelliet Gravity Probe B gelanceerd. Die gaat met ongekende nauwkeurigheid de ruimtetijd om onze planeet in kaart brengen. Het doel: onderzoeken hoe goed Einstein’s voorspellingen kloppen.

   Auteur: Gieljan de Vries

4. Zwart gat neemt hapje ster

   vrijdag, 20 februari 2004 · Achtergrond

   Samenwerking tussen twee gespecialiseerde telescopen heeft bevestigd wat astronomen al langer dachten: grote zwarte gaten kunnen sterren door getijdekrachten uit elkaar rukken.

   Auteur: Gieljan de Vries

5. Zonder Einstein zouden we verdwalen

   donderdag, 11 december 2003 · Achtergrond

   GPS (het Global Positioning System) vertelt ons waar we op of boven de aarde zijn, helpt zeilers en trekkers te bepalen waar ze zich bevinden en wordt gebruikt in navigatiecomputers in moderne auto’s. Maar wie weet dat GPS voor zijn werking gebruik moet maken van de speciale en de algemene relativiteitstheorie?

   Auteur: prof. dr. R. de Bruyn Ouboter

6. Snelheid van de zwaartekracht nog onbepaald

   dinsdag, 1 juli 2003 · Achtergrond

   Hoe snel is zwaartekracht? Volgens de Algemene Relativiteitstheorie net zo snel als het licht. Maar experimenteel bewijs daarvoor is nooit geleverd. Begin dit jaar claimden Sergei Kopeikin en Edward Fomalont van de universiteit van Missouri dat ze de snelheid van de zwaartekracht hadden gemeten.

   Auteur: Gieljan de Vries

7. Pulsars draaien rondjes om theorie

   woensdag, 4 juni 2003 · Achtergrond

   In een tweetal onderzoeken hebben sterrenkundigen, waaronder Rudy Wijnands en Michiel van der Klis van de Universiteit van Amsterdam, laten zien dat pulsars zich vaak wel, maar soms ook helemaal niet aan de theorie houden. Zo gehoorzamen ze netjes aan een maximumsnelheid van zo’n 750 omwentelingen per seconde, maar lijkt het volgens één theorie alsof ze een omtrek van 720o in plaats van 360o hebben.

   Auteur: Gieljan de Vries

8. XMM-Newton zoomt in op ultracompacte ster

   donderdag, 7 november 2002 · Achtergrond

   Onderzoekers van het Nederlandse instituut voor ruimteonderzoek SRON, NASA en de Columbia University in New York hebben voor het eerst de afmetingen kunnen vaststellen van een neutronenster, één van de meest compacte objecten uit het heelal. De ruimteonderzoekers bestudeerden het licht dat vrijkomt bij kernexplosies op het oppervlak van de ster. Ze gebruikten daarvoor het onder verantwoordelijkheid van SRON gebouwde ruimte-instrument RGS, aan boord van ESA’s röntgensatelliet XMM-Newton.

   Auteur: ESA/SRON

9. Newtons appel blijkt te springen

   woensdag, 24 april 2002 · Achtergrond

   Zwaartekracht, de kracht die ervoor zorgt dat alles op aarde naar beneden valt als je het loslaat, blijkt niet zo simpel als je misschien denkt. Wetenschappers hebben voor het eerst bewezen dat ook zwaartekracht voldoet aan de wetten van de quantummechanica.

   Auteur: Sonja Jacobs

10. Snelste dubbelster

    zondag, 31 maart 2002 · Achtergrond

    Sterrenkundigen hebben de flikkering van een röntgenbron aan de hemel opgehelderd. Die bestaat uit twee witte dwergen die op extreem kleine afstand om elkaar draaien en waarschijnlijk gravitatiegolven uitzenden.

    Auteur: Gieljan de Vries

11. Het heelal zit vol gaatjes

    donderdag, 6 september 2001 · Achtergrond

    Worden we omringd door mini-zwarte gaten? Volgens Mike Hawkins wel. Anders zouden verre quasars wel tijdrek te zien geven. Of ziet Hawkins ze vliegen?

    Auteur: Govert Schilling

12. De zoemtoon van relativiteit

    donderdag, 30 maart 2000 · Achtergrond

    Neutronensterren en zwarte gaten hebben een onvoorstelbaar hoge dichtheid. Het gedrag van de materie in hun extreem krachtige zwaartekrachtsvelden vormt een natuurlijk laboratorium voor onderzoek aan de relativiteitstheorie.

    Auteur: prof. dr. Michiel van der Klis

13. Zwarte gaten

    woensdag, 1 maart 2000 · Achtergrond

    Einsteins relativiteitstheorie is een zeldzaam voorbeeld van een natuurkundige theorie die uitsluitend is gebouwd op een filosofisch fundament. Einstein ontwikkelde zijn theorie niet om een onverklaarde waarneming te verklaren. Hij ontwikkelde hem omdat hij vond dat de Newtonse theorie niet aan zijn filosofische standaard voldeed.