kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord scheikunde

1. Element in het nieuws: Chroom

   woensdag, 21 mei 2008 · Nieuws

   Na de uitzending van het TV programma Zembla, afgelopen zondag, was er de afgelopen dagen veel te doen rond het element chroom. Het werd aangetroffen in het haar van kinderen in de omgeving van staalconcern Corus in Velsen-Noord. De vraag is nu in hoeverre dit een indicatie is van een gevaar voor de volksgezondheid. En natuurlijk in hoeverre Corus verantwoordelijk is te houden voor het chroom in de kinderharen. Minister Cramer van Milieu heeft onafhankelijk onderzoek aangekondigd. Kennislink vraagt zich af: wat is dat nou eigenlijk voor een element, chroom?

   Auteur: Harm Ikink

2. Nanobuisjes proeven chilipepers

   donderdag, 8 mei 2008 · Nieuws

   De één begint al te zweten bij een druppel tabasco, de ander schudt vrolijk een eetlepel van het spul over zijn chili uit. Om te bepalen hoe pittig eten is, worden soms panels van getrainde proevers gebruikt. Hoogleraar chemie Richard Compton omzeilt de menselijke bijdrage: dunne buisjes van koolstof en een chemische reactie zijn genoeg om hete van milde pepers te onderscheiden.

   Auteur: Gieljan de Vries

3. Synthetische verbinding remt uitzaaiingen

   vrijdag, 25 april 2008 · Nieuws

   Onderzoekers van de afdeling Medicinale Chemie van de universiteit Antwerpen vonden een molecuul dat zich richt tegen uitzaaiingen bij kanker. De synthetische verbinding bleek succesvol in het remmen van de uitzaaiingsactiviteit in ratten met borstkanker. Omdat de ratten de stof (gedurende de behandeling van 18 dagen) goed konden verdragen, zien de onderzoekers mogelijkheden voor nieuwe medicijnen tegen kanker. Zij publiceerden hun bevindingen in het vakblad Journal of Medicinal Chemistry.

   Auteur: Elles Lalieu

4. Schone membranen voor zuiver drinkwater

   vrijdag, 25 april 2008 · Nieuws

   De membranen die zorgen voor zuiver drinkwater, raken in de loop van de tijd vervuild. Om de kwaliteit van drinkwater te kunnen garanderen en tegelijk het energieverbruik en het gebruik van chemische reinigingsmiddelen tot een minimum te beperken, is een goede beheersing van deze vervuiling een absolute voorwaarde. Dr. ir. Wilbert van de Ven heeft een nieuwe methode ontwikkeld om de invloed van verontreiniging in kaart te brengen en het proces beter te sturen. Van de Ven promoveerde op 24 april aan de Universiteit Twente.

5. Moleculen in de houdgreep

   maandag, 14 april 2008 · Nieuws

   Complexe moleculaire systemen kunnen enorm veel verschillende ruimtelijke structuren aannemen en daardoor is het moeilijk ze te bestuderen. Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam hebben nu samen met collega’s uit de Verenigde Staten, Schotland en Italië een soort moleculaire mal ontwikkeld. Deze fixeert de moleculen in een specifieke ruimtelijke toestand, waarna ze tot in detail zijn te onderzoeken. Het staat deze week als één van de highlights beschreven in het wetenschappelijke tijdschrift Angewandte Chemie, dat onder chemici hoog aanzien geniet.

   Auteur: Harm Ikink

6. Nieuw Eindhovens instituut zet ambitieuze stap op weg naar nanofabriekjes

   donderdag, 3 april 2008 · Achtergrond

   Hoe ontstaat leven? Dat is een van de kernvragen die de mensheid zichzelf sinds de vroegste geschiedenis stelt. Het mysterie is nog steeds niet ontrafeld. Enkele gerenommeerde wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven gaan samen hun tanden zetten in dit raadsel. Het juiste antwoord kan namelijk helpen bij het bouwen van moleculaire fabriekjes. Op 1 april ging aan de TU/e het Instituut voor Complexe Moleculaire Systemen van start, op het snijvlak van de faculteiten Scheikundige Technologie (ST), Biomedische Technologie (BMT) en Wiskunde en Informatica (W&I).

   Auteur: Jim Heirbaut

7. Helderheid over glasvorming

   woensdag, 2 april 2008 · Achtergrond

   Als er iets helder is, is het glas. Maar hoe glas wordt gevormd begrijpt niemand precies. Dit vraagstuk geldt als een van de lastigste problemen van de vastestoffysica en zorgt al vijftig jaar voor discussie. Leidse fysici zorgden onlangs op moleculair niveau voor een uitweg uit de impasse. Ze ontdekten dat een glasvormende vloeistof bij het afkoelen geleidelijk al in een vaste stof verandert, nog vóór de glastemperatuur bereikt is. Daarbij is het materiaal doorspekt met vloeistofgebiedjes; het heeft wel wat weg van een gatenkaas (met vloeistof in de gaten). De vloeistofgebiedjes gedragen zich daarbij als zeepbellen in schuim. In de op 24 maart online gepubliceerde Early Edition van het Amerikaanse tijdschrift PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences) beschrijven de onderzoekers hun ontdekking.

   Auteur: Hilje Papma

8. Descartes-prijs 2007 voor moleculaire motoren en nanomachines

   donderdag, 13 maart 2008 · Nieuws

   Het SynNanoMotors-consortium, waarin onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen een prominente rol vervullen, is één van de drie winnaars van de Europese Descartes-prijs 2007. SynNanoMotors bundelt de inspanningen van Europese onderzoekers uit vier landen in het ontwikkelen van synthetische moleculaire motoren en kunstmatige nanomachines. De toekenning van de Descartes-prijs 2007 werd gisteren bekendgemaakt tijdens de European Science Awards 2007-ceremonie in Brussel.

   Auteur: Harm Ikink

9. Een ‘click’ tussen synthetische en biologische polymeren

   maandag, 25 februari 2008 · Nieuws

   De Nijmeegse onderzoeker Joost Opsteen ontwikkelde een nieuwe methode om polymeermoleculen op een gecontroleerde manier aan elkaar vast te maken. Met zijn zeer efficiënte en milde ‘klikchemie’ kan hij ook eiwitten aan nanobolletjes koppelen. Op die manier zouden bijvoorbeeld medicijnen in het lichaam getransporteerd kunnen worden. Opsteen promoveert vandaag aan de Radboud Universiteit op zijn onderzoek, dat gefinancierd werd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, NWO.

   Auteur: Harm Ikink

10. Gekko-verband nu bruikbaar

    dinsdag, 19 februari 2008 · Nieuws

    Wetenschappers van de Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben met succes een verband gemaakt dat gebruikt kan worden om interne verwondingen mee af te plakken. Zij lieten zich hierbij inspireren door de gekko, een hagedissensoort. Onderzoekers Robert Langer en Jeff Karp verwachten dat het verband snel naast de hechtingen en nietjes op de operatietafel zal belanden.

    Auteur: Elles Lalieu

11. Ingedrukte bollen stapelen beter dan echte bollen

    zaterdag, 9 februari 2008 · Nieuws

    Objecten die een klein beetje van de bolvorm afwijken, stapelen met een hogere dichtheid dan bollen zelf. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Alan Wouterse.

12. Baanbrekende nieuwe nanozeef voor zuinige industriële scheidingsprocessen

    vrijdag, 8 februari 2008 · Nieuws

    Onderzoekers van het MESA+ Instituut voor Nanotechnologie van de Universiteit Twente en het Van ’t Hoff Instituut van de Universiteit van Amsterdam hebben een nieuw type membraan ontwikkeld dat grote potentie heeft voor toepassing in industriële scheidingsprocessen. Tests bij het Energieonderzoekcentrum Nederland (ECN) hebben aangetoond dat het membraan meer dan een jaar lang bestand is tegen blootstelling aan hoge temperaturen. Vergeleken met bestaande scheidingstechnieken zoals destillatie kan toepassing van de gepatenteerde ‘moleculaire zeef’ tot flinke energiebesparing leiden, bijvoorbeeld bij het watervrij maken van oplosmiddelen en biobrandstoffen. Het Britse tijdschrift Chemical Communications, waarin de onderzoekers hun resultaten deze week publiceren, spreekt van een ‘hot article’.

    Auteur: Harm Ikink

13. Slimme en simpele scheidingsmethode levert enantiomeerzuivere kristallen

    vrijdag, 25 januari 2008 · Nieuws

    Rechtsdraaiend melkzuur is beter voor ons dan linksdraaiend, dat roepen verkopers van yoghurt al jaren. Zo is het ook in de chemie en de farmacie: de ene variant van zogenaamde chirale moleculen is vaak beter dan de andere. Maar bij hun synthese ontstaan deze moleculen zij aan zij en scheiden is doorgaans heel lastig. Onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen hebben nu een wel heel eenvoudige ‘truc’ ontdekt om de ‘siamese’ moleculen te scheiden: goed malen en lang roeren. Het chemische toptijdschrift JACS (Journal of the American Chemical Society) publiceert deze week een artikel over het Nijmeegse onderzoek. Volgens de onafhankelijke wetenschappers die het artikel beoordeelden, behoort het tot de top 5 procent van JACS publicaties.

    Auteur: Harm Ikink

14. CO2 kan organisch oplosmiddel vervangen

    donderdag, 17 januari 2008 · Nieuws

    Voor het fabriceren van een groot aantal chemische producten zijn milieuvervuilende en brandgevaarlijke organische oplosmiddelen nodig. Ir. Ard Koeken van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) heeft daarom onderzocht of CO2 de potentie heeft om deze stoffen in chemische processen te vervangen. Zijn conclusie is positief, al vergt overschakelen op het zogenaamde superkritische CO2 wel forse investeringen. Koeken promoveert donderdag 17 januari.

15. Technologisch Toptalent 2007

    dinsdag, 15 januari 2008 · Achtergrond

    De Simon Stevin Gezelprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een STW-onderzoeker die het jaar daarvoor is gepromoveerd en die gedurende de promotie-periode een proefschrift en publicaties van hoge wetenschappelijke kwaliteit heeft geproduceerd. Bovendien heeft hij of zij zich persoonlijk ingezet voor utilisatie.