kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord scheikunde

1. Nikkel en Nikkelertsen

   donderdag, 23 juni 2011 · Achtergrond

   Nikkel is niet meer weg te denken uit onze moderne maatschappij. Wat te denken van bijvoorbeeld roestvrij staal? Kennislinkcorrespondent Jack Voncken (TU Delft) vertelt precies wat nikkel is, waar het vandaan komt, en hoe het gebruikt wordt.

   Auteur: Jack Voncken

2. Hard? Zacht? Dit nanomateriaal is beide

   zondag, 5 juni 2011 · Nieuws

   Het lijkt wel magie. Wetenschappers hebben een materiaal gemaakt waarvan je de stevigheid ten alle tijde kunt veranderen. Van zacht en buigzaam transformeert het binnen enkele seconden naar hard en stijf. En ook weer terug als het moet. Toekomstige zelfhelende materialen komen hiermee weer een stap dichterbij.

   Auteur: Barry van der Meer

3. Kunnen we materialen maken die defecten zelf herstellen?

   woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

   Eeuwenlang probeerde de mens materialen bestand te maken tegen beschadigingen door ze almaar sterker te maken. Sinds kort exploreren materiaalkundigen een andere route: ze proberen materialen te maken die, net als in de natuur, lang meegaan door schade of verval van binnenuit zelf te herstellen.

4. Kunnen we nieuwe materialen ontwerpen op de schaal van atomen?

   woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

   Hoe een materiaal zich in het groot gedraagt, wordt bepaald door hoe het in het klein is opgebouwd. Maar hoe het één tot het ander leidt is vaak niet zo duidelijk. Stel, we willen een nieuw materiaal ontwerpen dat zich precies zo gedraagt als wij nodig hebben. Weten we dan hoe dat materiaal er op de schaal van atomen uit moet zien?

5. Hoe ontwerpen we duurzame chemische productiemethoden?

   woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

   De chemie heeft een grote rol bij het zoeken naar oplossingen voor een centrale uitdaging in de 21ste eeuw: meer en duurzame welvaart bewerkstelligen voor een groeiende en zich ontwikkelende wereldbevolking. Fundamenteel nieuwe chemische synthesemethoden zullen complexere moleculen moeten maken met minder afvalproducten, en ons moeten helpen nieuwe energie- en grondstofbronnen aan te boren.

6. Kunnen we moleculen zichzelf laten assembleren tot nieuwe structuren?

   woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

   Chemische synthese beperkte zich ooit tot het samenvoegen van atomen tot moleculen, met sterke elektronenverbindingen als ‘lijm’. In de natuur gebruiken moleculen ook andere aantrekkingskrachten om zich spontaan te assembleren tot steeds grotere structuren. Hoe ver komen chemici met het imiteren van die werkwijze, en kunnen ze zo geheel nieuwe materie construeren?

7. Kan chemische reactiviteit theoretisch worden voorspeld?

   woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

   Het experiment speelt in de chemie traditioneel een cruciale rol: om te weten hoe een chemische reactie gaat aflopen, moet die reactie in het laboratorium worden uitgevoerd. Stap voor stap leren chemici echter om chemische reacties met rekenmodellen te simuleren. Met simpele moleculen werkt het al. Maar is het mogelijk om met zulke modellen ook het verloop van heel complexe reacties te voorspellen?

8. Kunnen we organen nabootsen op een chip?

   woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

   Chips worden niet alleen meer gebruikt om computers te laten rekenen; wetenschappers bouwen tegenwoordig ook chips waarop ze biologische cellen nauwkeurig kunnen volgen. Via ragfijne kanaaltjes wisselen die cellen onderling stoffen en signalen uit. Kunnen we in de toekomst chips maken die kleine ‘weefsels’ of misschien zelfs ‘organen’ nabootsen?

9. Kunnen wij zelf een levende cel in elkaar zetten?

   woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

   Complete bouwpakketten voor cellen zijn er nog lang niet – de echte wetenschappelijke kwesties zijn voorlopig nog heel wat bescheidener, maar niet minder intrigerend. Kunnen we een levende cel zo verbouwen dat die nieuwe taken voor ons kan uitvoeren? Kunnen we losse onderdelen van levende cellen gebruiken voor de bouw van nieuwe materialen en misschien zelfs apparaten?

10. Hoe verlopen biochemische reacties in levende cellen?

    woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

    Chemische processen die zich afspelen in levende cellen zijn in het verleden ontrafeld doordat biochemici ze imiteerden in de steriele omgeving van de reageerbuis. Nieuwe soorten microscopen gaan het mogelijk maken om plaatjes te schieten van diezelfde reacties terwijl ze zich afspelen in de levende cel. Hoe werkt biochemie écht, in de complexe realiteit van het leven?

11. Kunnen we zonlicht in onze volledige energiebehoefte laten voorzien?

    woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

    Het licht dat van de zon op de planeet aarde schijnt, is in theorie genoeg om de hele wereld van schone en duurzame energie te voorzien. Maar in de praktijk kunnen we zonne-energie nog niet rendabel omzetten naar beter bruikbare vormen. Om de kloof tussen theorie en praktijk te overbruggen, zijn grote wetenschappelijke doorbraken nodig.

12. Kunnen we het gedrag van complexe en levende materie begrijpen?

    woensdag, 1 juni 2011 · Achtergrond

    Voor zowel levenloze als levende materie geldt dat hun eigenschappen worden bepaald door de bouwstenen waaruit ze zijn opgebouwd en de wisselwerking ertussen. Levend materiaal bestaat doorgaans uit veel meer verschillende bouwstenen dan levenloze. De basisvraag blijft echter de zelfde: kunnen we de complexiteit van beide tot eenvoudige principes terugbrengen?

13. Waterstof nodig? Laat blauwalgen het maken

    vrijdag, 27 mei 2011 · Nieuws

    De afgelopen twaalf maanden werden we weer eens met de neus op de feiten gedrukt: energie is een probleem. Olie vervuilt en kernenergie roept flink wat angst op. Een van de betere alternatieven is waterstof. Dat zit in water, maar hoe krijg je het eruit? Uit nieuw onderzoek blijkt dat blauwalgen dat voor ons kunnen doen.

    Auteur: Ronald Veldhuizen

14. Gentechtomaat zoeter zonder gevaar

    woensdag, 18 mei 2011 · Nieuws

    Wanneer weet je nu echt zeker of genetisch veranderde groente veilig zijn of niet? Dat is eigenlijk vrij simpel vast te stellen: de nieuwe gentechplant mag niet afwijken van gewone planten, behalve dan natuurlijk op de eigenschap die je anders wilt hebben. Japanse biotechnologen brengen voor het eerst de afwijkingen netjes in kaart in een nieuwe genetisch veranderde tomaat. Die smaakt extra zoet, maar blijkt verder wel volledig veilig te zijn.

    Auteur: Ronald Veldhuizen

15. Nieuwe sleutel sluit griepvirus op

    vrijdag, 13 mei 2011 · Nieuws

    Geneesmiddelen worden niet bedacht, maar per ongeluk gevonden. Dat is niet alleen een beetje ouderwets, maar vooral ook niet heel erg effectief. Steeds vaker proberen wetenschappers dan ook nieuwe middelen van begin af aan te ontwerpen. Deze week zeggen Amerikaanse onderzoekers in het tijdschrift Science dat ze een kunstmatig eiwit in elkaar hebben geknutseld dat als een sleutel het griepvirus vergrendelt.

    Auteur: Ronald Veldhuizen