kennislink.nl maakt nieuwsgierig

Kernwoord scheikunde

1. Arseenbacterie blijkt fabeltje

   woensdag, 8 december 2010 · Nieuws

   Leven met arseen in plaats van fosfor in je lijf: is het mogelijk? Volgens NASA was het antwoord vorige week een volmondig ‘ja’, maar veel microbiologen trekken deze conclusie nu echter in twijfel. NASA zou bij het onderzoek naar de arseenbacterie veel te slordig te werk zijn gegaan en de resultaten hebben opgeklopt. Daarnaast was de publicatie ook verdacht goed getimed.

   Auteur: Sven de Jong

2. Wondermiddel voor schone lucht?

   maandag, 6 december 2010 · Nieuws

   In het laboratorium is het een koud kunstje. Daar zetten titaandioxide nanodeeltjes gemakkelijk schadelijke stikstofoxide-gassen om in ongevaarlijke nitraten. Maar de praktijk buiten het lab blijkt soms weerbarstig. Langs enkele Nederlandse snelwegen staan sinds 2008 schermen met de nanodeeltjes. Een recente studie laat zien dat ze daar de concentratie stikstofoxiden nauwelijks verlagen. Ligt de labwerkelijkheid zo ver van de praktijk, of ging er gewoon iets mis?

   Auteur: Bo Blanckenburg

3. Superrubber overleeft extreme temperaturen

   vrijdag, 3 december 2010 · Nieuws

   Japanse wetenschappers hebben een nieuw soort rubber van koolstofnanobuisjes gemaakt. Het bijzonder van dit nieuwe kunstrubber is dat het elastisch blijft onder zeer hoge en lage temperaturen. Dat komt van pas in de ruimte, maar is ook handig voor superverende schoenzolen of kreukvrije kleding.

   Auteur: Barry van der Meer

4. Sneeuwpracht

   vrijdag, 3 december 2010 · Achtergrond

   Als we geluk hebben dan blijven ze nog even liggen: miljoenen, miljarden, triljarden sneeuwvlokken. Op de vele prachtige winterplaatjes op flickr en andere fotosites ziet het er al fantastisch uit. Maar eigenlijk zit de ware pracht in het detail. Sneeuwvlokken zijn misschien wel de mooiste ijskristallen die er zijn; je moet alleen even goed kijken.

   Auteur: Harm Ikink

5. Doorbraak in onderzoek tandplaque

   woensdag, 1 december 2010 · Nieuws

   De Groningse hoogleraren Bauke Dijkstra en Lubbert Dijkhuizen hebben de structuur en het werkingsmechanisme opgehelderd van het enzym dat bacteriën aan tanden en kiezen doet plakken. Nu dit bekend is, wordt het makkelijker om een stof te vinden die de activiteit van het enzym afremt. Voeg die stof toe aan tandpasta, of zelfs aan snoep, en cariës is verleden tijd. De resultaten van het onderzoek verschijnen deze week in het tijdschrift ‘Proceedings of the National Academy of Sciences’ (PNAS).

6. De ongrijpbare chemie

   dinsdag, 16 november 2010 · Achtergrond

   Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over de wetenschap achter een gebeurtenis in de maatschappij of uit ons dagelijks leven. Deze week Arjan Linthorst, die de geschiedenis en status van de ‘groene chemie’ onderzoekt. Chemie en milieu en imago, het blijft een lastige combinatie.

   Auteur: Arjan Linthorst

7. Voetbalmolecuul trapte nanowereld open

   zondag, 14 november 2010 · Achtergrond

   Precies vijfentwintig jaar geleden maakte de wereld voor het eerst kennis met een puur uit koolstof bestaand voetbalvormig molecuul: de buckyball. Het leidde niet tot allerlei nieuwe toepassingen, maar opende wel de ogen van wetenschappers voor de verborgen nanowereld. En daar plukken we nu de vruchten van.

   Auteur: Barry van der Meer

8. Medicijnplant genetisch omgebouwd tot massafabriek

   donderdag, 4 november 2010 · Nieuws

   Sommige planten maken voor ons handige geneeskrachtige stofjes, maar de oogst is duur. Amerikaanse wetenschappers hebben daarom de roze maagdenpalm, een belangrijke medicijnplant, genetisch veranderd om de medicijnproductie op te krikken, melden ze in het tijdschrift ‘Nature’.

   Auteur: Ronald Veldhuizen

9. Balsemen: voor de eeuwigheid

   woensdag, 3 november 2010 · Achtergrond

   Als het leven uit je lijf is verdwenen, dan neemt de natuur het over. En dat ziet er verre van fris uit. De eerste dagen, tot aan begrafenis of crematie, kan een beetje make-up het verval nog maskeren. Maar daarna is er geen houden meer aan. Tenzij je nabestaanden besluiten je lichaam te balsemen, met een mix van chemicaliën. Dan kun je het nog lang volhouden. Kijk maar in Moskou. Daar is het lichaam van Lenin al bijna negentig jaar in volle glorie te aanschouwen.

   Auteur: Harm Ikink

10. Fata morgana op de nanoschaal

    vrijdag, 15 oktober 2010 · Nieuws

    We kennen de fata morgana voornamelijk uit de woestijn, maar ook op de nanoschaal kunnen ze voorkomen. Je kunt er zelfs enkele moleculen mee in beeld brengen. Dat laten Leidse natuurkundigen vandaag zien in Science.

    Auteur: Barry van der Meer

11. Nobelprijs naar palladiumkatalyse

    woensdag, 6 oktober 2010 · Nieuws

    De Nobelprijs voor Scheikunde 2010 is toegekend aan de Amerikaan Richard F. Heck en de Japanners Ei-ichi Negishi en Akira Suzuki. In de zeventiger jaren van de vorige eeuw ontwikkelden zij manieren om moleculen via koolstofbindingen aan elkaar te koppelen met behulp van palladium. De reacties die hun namen dragen worden veel gebruikt, onder andere bij de productie van medicijnen en kunststoffen.

    Auteur: Harm Ikink

12. Nobelprijzen 2010

    dinsdag, 5 oktober 2010 · Achtergrond

    Deze week maakt het Nobel-comité de winnaars van de Nobelprijzen 2010 bekend. Op 10 december nemen de laureaten hun prijs in ontvangst in het Zweedse Stockholm.

13. Stuurloos en met alle remmen los

    maandag, 4 oktober 2010 · Achtergrond

    Het is tegenwoordig mogelijk om mechanische apparaatjes te maken ter grootte van één molecuul. Welke interacties houden de componenten van deze nanomachines bij elkaar, en hoe verschilt de beweging van een nanomachine van die van de machines uit onze macrosopische wereld? Geavanceerde spectroscopische technieken maken het mogelijk deze vragen te beantwoorden.

    Auteurs: Anouk Rijs, Matthijs Panman en Sander Woutersen

14. Nanozilver toch geen gevaar voor waterzuivering

    donderdag, 23 september 2010 · Nieuws

    Wegens hun antibacteriële eigenschappen zijn nanozilverdeeltjes populair in anti-zweetlucht-sokken en wasmachines. Maar toen bleek dat ze uitwasbaar waren, rees zorg voor onze (deels op bacteriën gebaseerde) afvalwaterzuivering. Gelukkig blijkt het zilver te reageren met zwavel tot onoplosbare brokken.

    Auteur: Bo Blanckenburg

15. Schone rozen zonder schimmel dankzij chloor

    vrijdag, 17 september 2010 · Nieuws

    Een belangrijke ziekteverwekker in rozen, de schimmel Botrytis cinerea, is heel goed te bestrijden met een scheutje chloor. Dat ontdekten Wageningse onderzoekers bij toeval.

    Auteur: Albert Sikkema