Nederlandse wetenschappers hebben ontdekt dat het stofje fusicoccine, afkomstig van een plantenschimmel, de hormonale groei van borstkankercellen remt. Een goede stap in de richting van een nieuwe behandelmethode.

Vliegend door een orkaan bacteriën uit de lucht ‘vissen’. Een spannende manier van onderzoek doen. Een groep Amerikaanse wetenschappers deed het tot twee keer toe. In de luchtmonsters die ze namen blijkt verrassend veel leven te zitten.

De schimmel die wereldwijd de dood van duizenden amfibieën op zijn geweten heeft, is ook een gevaar voor rivierkreeften. Wetenschappers ontdekten dat de infectieziekte zich via de kreeftjes kan verspreiden in gebieden waar alle amfibieën al zijn uitgestorven.

Een schimmel die wereldwijd de dood van duizenden amfibieën op zijn geweten heeft, maakt mogelijk handig gebruik van temperatuurschommelingen die veroorzaakt worden door de opwarming van de aarde. Dat schrijven wetenschappers deze week in Nature Climate Change.

Hoewel je bij een schimmel misschien snel aan de groene spikkels op je bedorven appel of brood denkt, zijn er veel meer soorten. De soorten die in de bodem leven bijvoorbeeld. Bodemschimmels kunnen een heel groot deel van de biomassa onder de grond beslaan. Ze komen in alle soorten en maten voor en spelen een hele belangrijke rol in de ecosystemen van de bodem.

Milieuvervuiling: hoe pakken we het aan? Sinds een jaar of twintig is er steeds meer aandacht voor het inzetten van schoonmakende bacteriën op verontreinigde locaties. Wetenschappers proberen overal bacteriën vandaan te plukken die een bijdrage kunnen leveren.

Het is kiezen of delen. De schimmel Verticillium tast tomatenplanten aan door een gen in te zetten dat hij ooit heeft afgepakt van een plant. Maar datzelfde gen maakt de schimmel ook herkenbaar voor het afweersysteem van de tomaat, ontdekten Wageningse biologen. Dat is nuttige informatie voor plantenveredelaars.

Bodemschimmels – die planten voorzien van voedingsstoffen uit de bodem in ruil voor suikers – doen het beter op een biologische dan op een gangbare akker. Bovendien lijkt genetisch gemodificeerde maïs geen risico te vormen voor deze nuttige bodemschimmels. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van ecoloog Erik Verbruggen aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Giftig is een relatief begrip. Wie bij het eten van een stukje kaas wat korst meeneemt, loopt kans een lichte dosis natamycine binnen te krijgen. Dat geeft niks. Behalve als je een schimmel bent. Dan is het met je gebeurd. Yvonne te Welscher (geboren in 1980 te Nijkerk) onderzocht waarom dat is.

Projecten om schimmelgenomen te sequensen schieten als paddenstoelen uit de grond. We hebben namelijk allemaal spannende toepassingen voor schimmels op het oog: de productie van biobrandstof uit plantaardig afval bijvoorbeeld. Maar eigenlijk begrijpen we nog maar weinig van de manier waarop schimmels doen wat ze doen. Tijd dus voor een grondige inspectie van het schimmelgenoom.

De grootste massa-uitsterving bracht het leven op de rand van de afgrond. Meer dan 95% van het leven in de oceanen stierf uit. Ook op het land waren de verliezen groot. Nederlandse onderzoekers hebben nu waarschijnlijk een oorzaak te pakken waarom veel bomen dood gingen.

Je hebt van die dingen die tegelijk een zegen en een vloek zijn. Kunstmest is zo’n ding. Vorige eeuw verdubbelde het de voedselproductie wereldwijd. Het maakt groente betaalbaar. Maar een overschot aan stikstof uit kunstmest veroorzaakt nieuwe milieuproblemen. Gelukkig is de oplossing niet ver weg.

Een internationaal team van wetenschappers toonde aan dat bacteriën en schimmels bescherming kunnen bieden tegen astma. Dat verklaart waarom boerderijkinderen minder astma krijgen dan kinderen die opgroeien in de stad.

Malariamuggen te lijf gaan met schadelijke schimmelsporen is niets nieuws, maar tot nu toe was die aanpak alleen mogelijk bij volwassen muggen. Wetenschappers van de Universiteit van Wageningen ontwikkelden een methode om ook de muggenlarven onschadelijk te maken met behulp van schimmels.

In het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek is behalve kennis en inzicht ook schoonheid te vinden. Dat laat de tentoonstelling “Schoonheid in de wetenschap” in het Museum Boijmans van Beuningen zien. Zo blijken schimmels in close-up de meest wonderlijke structuren te bevatten.

Richard van Leeuwen (1979) ging zich tijdens zijn studie biologie aan de Universiteit Utrecht interesseren voor micro-organismen. Na twee stages op het gebied van de microbiologie, was hij ervan overtuigd dat als hij verder het onderzoek in wilde gaan, dat wel een heel leuk project moest zijn. In 2005 vond hij dat project, aan het Centraalbureau voor Schimmelcultures (CBS) in Utrecht.

Plantenschimmels vormen een hardnekkige bedreiging voor landbouwgewassen zoals tomaat, aardappel en maïs. Uit het genoom van de ziekteverwekkers blijkt nu ook waarom: iedere schimmelsoort is dankzij de snelle evolutie van speciale genen perfect aangepast aan zijn slachtoffer.

Muggen die de dodelijke malariaparasiet bij mensen overbrengen, trekken zich steeds minder van insectengif aan. Nu blijkt dat een schimmel deze bescherming wegneemt, zodat malariamuggen alsnog snel te doden zijn.

Seks. Voor veel mensen een must in het leven, maar een nuttige fabrieksschimmel doet het al tientallen jaren zonder. Een nieuwe ontdekking geeft seks aan de schimmel, en opent mogelijkheden voor biobrandstof.

In het Patagonische regenwoud is een schimmel gevonden die direct diesel kan maken uit cellulose. De schimmel produceert een combinatie van verschillende koolwaterstoffen die ook voorkomen in brandstof. Het product van de schimmel, dat de naam mycodiesel meekreeg, is ontdekt door wetenschappers van de Montana State University. Volgens de ontdekkers is mycodiesel de beste bron voor biobrandstof die we op dit moment kennen.